Citizenship · Groep 5

Ideeën voor actief leren

Vooroordelen en stereotypen

Vooroordelen en stereotypen zijn natuurlijke mechanismen van ons brein om de wereld te ordenen, maar ze kunnen leiden tot uitsluiting en onrecht. In dit thema leren leerlingen van groep 5 hoe deze 'hokjesgeest' werkt, passend bij SLO Kerndoelen 34 en 37. We onderzoeken waarom we vaak denken dat alle mensen uit een bepaalde groep hetzelfde zijn.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO Kerndoel 34
• SLO Kerndoel 37

• 20–45 min
• Duo's → Hele klas
• 3 activiteiten

Activiteit 01

• Simulatiespel
• 40 min · Hele klas

Simulatiespel: De Blauwe en Groene Groep

Verdeel de klas willekeurig in twee groepen. Geef de ene groep een klein voordeel (bijvoorbeeld: zij mogen eerst drinken). Bespreek daarna hoe snel de groepen vooroordelen over elkaar kregen.

Wat is een vooroordeel?

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Sociaal Bewustzijn
• Besluitvorming

Activiteit 02

• Levende barometer
• 45 min · Kleine groepjes

Collaboratieve Investigatie: Reclame-Checkers

Groepjes bekijken speelgoedfolders of reclames. Ze zoeken naar stereotypen (bijvoorbeeld: meisjes met poppen, jongens met auto's) en bedenken hoe de reclame eruit zou zien zonder deze hokjes.

Waarom kloppen stereotypen vaak niet?

• Begrijpen
• Analyseren
• Evalueren
• Zelfbewustzijn
• Sociaal Bewustzijn

Activiteit 03

• Denken-Delen-Uitwisselen
• 20 min · Duo's

Denken-Delen-Uitwisselen: De Eerste Indruk

Toon een foto van iemand die niet aan het standaardbeeld voldoet (bijvoorbeeld een stoere motorrijder die breit). Leerlingen bespreken wat ze dachten en waarom hun eerste gedachte niet klopte.

Hoe kunnen we eerlijk naar anderen kijken?

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfbewustzijn
• Relatievaardigheden

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

---

Pas op voor deze misvattingen

• Alleen 'slechte' mensen hebben vooroordelen.

  Leg uit dat iedereen vooroordelen heeft omdat ons brein van nature patronen zoekt. Het gaat erom dat je je ervan bewust bent en je gedrag erop aanpast. Actieve reflectie helpt leerlingen dit zonder schuldgevoel te begrijpen.

• Stereotypen zijn altijd waar, want anders zouden ze niet bestaan.

  Gebruik voorbeelden van veranderende stereotypen door de tijd heen om te laten zien dat het vaak om versimpelde beelden gaat die de werkelijkheid tekortdoen.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Simulatiespel
• Levende barometer
• Denken-Delen-Uitwisselen