Ideeën voor actief leren
In dit onderwerp leggen we de basis voor een veilige leeromgeving in groep 5. Leerlingen ontdekken dat regels geen beperkingen zijn, maar juist de voorwaarden voor vrijheid en veiligheid in de klas. We kijken naar het verschil tussen een regel (van bovenaf opgelegd) en een afspraak (samen overeengekomen). Dit sluit direct aan bij SLO Kerndoel 37, waarbij leerlingen leren zich te houden aan afspraken en zorg te dragen voor de omgeving.
Activiteit 01
Laat de leerlingen 10 minuten een spel spelen zonder enige instructie of regels. Bespreek daarna in de kring wat er gebeurde met de veiligheid en het plezier, en gebruik dit als startpunt voor het opstellen van nieuwe afspraken.
Waarom hebben we regels nodig?
Activiteit 02
Kleine groepjes onderzoeken verschillende plekken in de school (het plein, de gang, de gymzaal) en noteren welke regels daar gelden en waarom. Ze presenteren hun bevindingen aan de klas met een advies voor een nieuwe afspraak.
Hoe maken we eerlijke afspraken?
Activiteit 03
Leg een stelling voor over een specifieke regel, zoals 'Iedereen moet altijd stil zijn tijdens het werken'. Leerlingen denken eerst zelf na, overleggen met hun buurman en delen hun mening over de eerlijkheid van deze regel met de groep.
Wat gebeurt er als iemand zich niet aan de regels houdt?
Sjablonen
Gebruik, bewerk, print of deel ze.
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Regels zijn er alleen om leerlingen te straffen.
Leg uit dat regels er zijn om iedereen te beschermen en te helpen. Door leerlingen zelf regels te laten bedenken voor een leuk spel, zien ze sneller in dat structuur juist zorgt voor meer speelplezier.
Een afspraak is hetzelfde als een bevel.
Benadruk dat een afspraak voortkomt uit overleg. Actieve werkvormen waarbij leerlingen stemmen over regels helpen hen het verschil te zien tussen macht en democratische instemming.
Methodes gebruikt in dit overzicht
Conflicten oplossen
Leerlingen oefenen met het vreedzaam oplossen van ruzies en meningsverschillen. Ze leren luisteren naar elkaars standpunten.
8 methodologies
Iedereen hoort erbij
De focus ligt op inclusiviteit en het tegengaan van pesten. Leerlingen begrijpen dat iedereen uniek en waardevol is.
8 methodologies