Citizenship · Groep 5

Ideeën voor actief leren

Nepnieuws en betrouwbare informatie

In een tijd van informatie-overvloed is het kunnen onderscheiden van feiten en fictie een kernvaardigheid voor elke burger. In dit thema leren leerlingen van groep 5 kritisch te kijken naar de bronnen van hun informatie, passend bij SLO Kerndoel 35. We onderzoeken waarom mensen nepnieuws maken (om geld te verdienen of om mensen te foppen) en hoe reclame ons probeert te verleiden.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO Kerndoel 35

• 20–50 min
• Duo's → Hele klas
• 3 activiteiten

Activiteit 01

• Documentenmysterie
• 45 min · Kleine groepjes

Collaboratieve Investigatie: Echt of Nep?

Geef groepjes leerlingen een setje nieuwsberichten en foto's. Sommige zijn echt, andere zijn overduidelijk nep of gemanipuleerd. Ze moeten met bewijzen komen waarom ze denken dat iets waar is of niet.

Hoe weet je of iets op internet waar is?

• Analyseren
• Evalueren
• Zelfmanagement
• Besluitvorming

Activiteit 02

• Simulatiespel
• 50 min · Kleine groepjes

Simulatiespel: De Reclamemakers

Leerlingen krijgen een saai voorwerp (zoals een oude sok) en moeten een reclame maken die mensen overtuigt dat dit het beste product ooit is. Bespreek daarna welke 'trucs' ze hebben gebruikt om mensen te foppen.

Waarom maken mensen nepnieuws?

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Sociaal Bewustzijn
• Besluitvorming

Activiteit 03

• Denken-Delen-Uitwisselen
• 20 min · Duo's

Denken-Delen-Uitwisselen: Waarom zou je liegen?

Bespreek een voorbeeld van een nepnieuwsbericht. Leerlingen denken na over wie dit bericht gemaakt zou kunnen hebben en wat diegene ermee wilde bereiken. Ze delen hun theorieën met een buur.

Hoe herken je reclame?

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfbewustzijn
• Relatievaardigheden

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

---

Pas op voor deze misvattingen

• Als er een foto bij staat, moet het wel waar zijn.

  Laat zien hoe makkelijk foto's bewerkt kunnen worden met eenvoudige apps. Een hands-on activiteit waarbij leerlingen zelf een foto 'aanpassen' maakt dit direct duidelijk.

• Nieuws op internet is altijd gecontroleerd door experts.

  Leg uit dat iedereen iets op internet kan zetten. Gebruik een vergelijking tussen een officieel journaal en een willekeurige post op sociale media om het verschil in betrouwbaarheid te laten zien.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Documentenmysterie
• Simulatiespel
• Denken-Delen-Uitwisselen