Beeldende vorming · Groep 5

Ideeën voor actief leren

Kunst in de Openbare Ruimte

Actief leren werkt uitstekend voor dit onderwerp omdat leerlingen door directe ervaring de impact van kunst op hun eigen omgeving begrijpen. Een wandeling door de buurt of een ontwerpopdracht maakt abstracte begrippen als betekenis en interactie tastbaar en bespreekbaar.

SLO Kerndoelen en EindtermenSLO: Basisonderwijs - Beeldende vorming: ruimteSLO: Basisonderwijs - Beeldende vorming: betekenisgeving

25–40 minDuo's → Hele klas4 activiteiten

Activiteit 01

Walk and Talk30 min · Duo's

Wandeling: Lokale Kunst Spotten

Organiseer een korte wandeling rond school of plein. Leerlingen maken in paren foto's van openbare kunst en noteren observaties over locatie, interactie met omgeving en reacties van voorbijgangers. Terug in klas: deel ervaringen en bespreek key questions.

Analyseer hoe kunst in de openbare ruimte de beleving van een plek kan veranderen.

FacilitatietipTijdens de wandeling vraag je leerlingen om per kunstwerk één detail te noemen dat de plek 'anders' maakt, en noteer je hun antwoorden op een groot vel papier.

Waar je op moet lettenLaat leerlingen een foto maken van een kunstwerk in de openbare ruimte in hun buurt. Vraag hen op de achterkant van de foto te schrijven: 1) Wat is de functie van dit kunstwerk? 2) Hoe verandert het de plek waar het staat?

BegrijpenAnalyserenRelatievaardighedenZelfbewustzijn

Volledige les genereren

Activiteit 02

Walk and Talk25 min · Kleine groepjes

Groepsdiscussie: Kunst versus Museum

Verdeel klas in kleine groepen met afbeeldingen van openbare kunst en museumstukken. Groepen vergelijken: waarom buiten? Bespreek functie en impact. Elke groep presenteert één argument.

Verklaar waarom kunstenaars ervoor kiezen om hun werk buiten te plaatsen in plaats van in een museum.

FacilitatietipBij de groepsdiscussie over museum versus openbare ruimte geef je elk groepje een kaartje met een voorbeeldkunstwerk en vraag je hen om argumenten te verzamelen voor beide opties.

Waar je op moet lettenToon een afbeelding van een bekend kunstwerk in de openbare ruimte (bv. 'De Ballenjongen' in Amsterdam). Stel de vraag: 'Waarom heeft de kunstenaar dit beeld hier geplaatst en niet in een museum? Wat gebeurt er als mensen dit beeld zien?'

BegrijpenAnalyserenRelatievaardighedenZelfbewustzijn

Volledige les genereren

Activiteit 03

Walk and Talk40 min · Individueel

Ontwerpwedstrijd: Eigen Openbare Kunst

Individueel schetsen leerlingen een kunstwerk voor schoolplein, met aandacht voor beleving en gemeenschapsimpact. Presenteer in kring en stem op favorieten.

Evalueer de impact van een specifiek kunstwerk in de openbare ruimte op de gemeenschap.

FacilitatietipBij de ontwerpwedstrijd leg je nadruk op het materiaalkeuze: vraag leerlingen om uit te leggen waarom ze voor een bepaald materiaal hebben gekozen en hoe dat past bij de plek.

Waar je op moet lettenGeef leerlingen een werkblad met twee verschillende kunstwerken in de openbare ruimte. Vraag hen om bij elk kunstwerk één woord te noteren dat de sfeer beschrijft en één woord dat de interactie met het publiek beschrijft.

BegrijpenAnalyserenRelatievaardighedenZelfbewustzijn

Volledige les genereren

Activiteit 04

Rollenspel35 min · Kleine groepjes

Rollenspel: Kunst en Publiek

In kleine groepen acteren leerlingen als kunstenaar, voorbijganger en criticus bij een 'kunstwerk' (bijv. kartonnen sculptuur). Bespreek interacties en veranderingen in plekbeleving.

Analyseer hoe kunst in de openbare ruimte de beleving van een plek kan veranderen.

FacilitatietipBij het rollenspel geef je elk groepje een specifiek kunstwerk en een rol (bewoner, toerist, kunstenaar, gemeente) om hun perspectief te verduidelijken.

ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn

Volledige les genereren

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Ervaren leraren benadrukken dat openbare kunst niet alleen mooi moet zijn, maar ook betekenis moet hebben voor de gebruiker. Vermijd het presenteren van kunst als een vaststaand feit; laat leerlingen zelf ontdekken via observatie, discussie en creatie. Onderzoek toont aan dat leerlingen beter leren als ze kunst kunnen ervaren als onderdeel van hun leefwereld, niet als iets los van hun dagelijks leven.

Succesvolle leerlingen herkennen hoe kunst de beleving van een plek verandert en kunnen dit verwoorden in eigen woorden. Ze analyseren keuzes van kunstenaars en evalueren de rol van de gemeenschap, zowel mondeling als in ontwerpen.

Pas op voor deze misvattingen

Tijdens de wandeling 'Lokale Kunst Spotten' denken sommige leerlingen dat kunst in de openbare ruimte alleen dient om een plek mooier te maken.
Tijdens deze wandeling vraag je leerlingen om per kunstwerk te zoeken naar een detail dat de plek 'anders' maakt dan voor de kunst, zoals een route die wordt gevolgd of een verhaal dat wordt verteld.
Tijdens de groepsdiscussie 'Kunst versus Museum' denken leerlingen dat kunstenaars alleen voor buiten kiezen omdat musea vol zijn.
Tijdens deze discussie geef je elk groepje een afbeelding van een kunstwerk in de openbare ruimte en vraag je hen om te bedenken waarom de kunstenaar voor deze plek heeft gekozen en niet voor een museum.
Tijdens het rollenspel 'Kunst en Publiek' denken leerlingen dat het publiek openbare kunst nooit mag aanraken of veranderen.
Tijdens dit rollenspel geef je elk groepje een kunstwerk dat interactie toelaat en vraag je hen om te bedenken hoe aanraking of participatie de betekenis kan veranderen.

Methodes gebruikt in dit overzicht

Meer in Kijken en Kiezen: De Kunstkijker

Wat is Kunst? Filosofie en Waarde

Leerlingen voeren een filosofisch gesprek over de definitie van kunst, de waarde van creativiteit en de rol van de kunstenaar en het publiek.

2 methodologies

De Conservator: Tentoonstelling Inrichten

Leerlingen richten hun eigen tentoonstelling in, maken keuzes in presentatie, volgorde en belichting, en schrijven korte toelichtingen bij de kunstwerken.

2 methodologies

De Kunstcriticus: Feedback Geven en Ontvangen

Leerlingen leren opbouwende feedback te geven en te ontvangen op eigen werk en dat van anderen, met aandacht voor respectvolle communicatie en analyse.

2 methodologies

Kunstgeschiedenis: Oude Meesters

Leerlingen maken kennis met enkele beroemde kunstenaars en kunstwerken uit de geschiedenis en bespreken de context en betekenis ervan.

2 methodologies

Moderne Kunst: Verrassend en Uitdagend

Leerlingen verkennen moderne en hedendaagse kunst, bespreken onconventionele materialen en concepten, en vormen een eigen mening over deze kunstvormen.

2 methodologies