Algemene Natuurwetenschappen · Klas 6 VWO

Ideeën voor actief leren

Ontwikkeling van medicijnen

De ontwikkeling van medicijnen is een complex en streng gereguleerd proces dat jaren in beslag neemt. VWO 6 leerlingen volgen de weg van een molecuul in het lab tot een goedgekeurd medicijn in de apotheek. Ze leren over de verschillende fasen van klinisch onderzoek, het belang van dubbelblind testen en de rol van de Medisch-Ethische Toetsingscommissie (METC). Daarnaast is er aandacht voor de farmacokinetiek: hoe neemt het lichaam een medicijn op en hoe wordt het weer afgebroken.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• Domein C: Wetenschap en samenleving
• Domein E: Leven en omgeving

• 45–60 min
• Duo's → Hele klas
• 3 activiteiten

Activiteit 01

• Simulatiespel
• 50 min · Kleine groepjes

Simulatiespel: De Klinische Trial

Leerlingen simuleren een fase III onderzoek voor een nieuw medicijn. Ze verdelen de 'proefpersonen' in een testgroep en een placebogroep, verzamelen data over effectiviteit en bijwerkingen, en moeten bepalen of het medicijn veilig genoeg is voor de markt.

Hoe wordt een nieuw medicijn getest op veiligheid en effectiviteit?

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Sociaal Bewustzijn
• Besluitvorming

Activiteit 02

• Formeel debat
• 45 min · Hele klas

Formeel debat: Patenten op Medicijnen

Een debat over de stelling: 'Patenten op levensreddende medicijnen moeten worden afgeschaft'. Leerlingen onderzoeken de argumenten van farmaceutische bedrijven (innovatiekosten) versus die van patiëntenorganisaties en ontwikkelingslanden (toegankelijkheid).

Waarom duurt het zo lang voordat een medicijn op de markt komt?

• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Zelfmanagement
• Besluitvorming

Activiteit 03

• Onderzoekskring
• 60 min · Kleine groepjes

Onderzoekskring: Van Plant naar Pil

Groepen onderzoeken de geschiedenis van een bekend medicijn (bijv. aspirine of kinine). Ze brengen in kaart hoe de werkzame stof is ontdekt, hoe deze chemisch is aangepast en welke stappen nodig waren voor massaproductie.

Is het ethisch verantwoord om patent te hebben op levensreddende medicijnen?

• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Zelfmanagement
• Zelfbewustzijn

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

---

Pas op voor deze misvattingen

• Als een medicijn op de markt is, is het 100% veilig voor iedereen.

  Medicijnen hebben altijd bijwerkingen en effecten kunnen per persoon verschillen. Door actieve analyse van bijsluiters en trial-data leren leerlingen dat veiligheid een relatief begrip is dat altijd wordt afgewogen tegen de ernst van de ziekte.

• Een placebo werkt alleen 'tussen de oren' en heeft geen echt effect.

  Het placebo-effect kan echte fysiologische veranderingen teweegbrengen. Door discussie over dubbelblind onderzoek begrijpen leerlingen waarom we een controlegroep nodig hebben om het werkelijke effect van de werkzame stof te isoleren.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Simulatiespel
• Formeel debat
• Onderzoekskring