Wiskunde · Groep 3

Ideeën voor actief leren

Getallen tot 20: Tellen en Ordenen

Actief tellen en ordenen tot 20 helpt leerlingen een stevige basis te leggen voor getalbegrip. Door beweging, samenwerking en tastbare materialen te combineren, verankeren ze de tientalstructuur en vergroten ze hun vertrouwen in getalrelaties.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO: Basisonderwijs - Getallen en bewerkingen
• SLO: Basisonderwijs - Getalbegrip

• 15–30 min
• Duo's → Hele klas
• 4 activiteiten

Activiteit 01

• Circuitmodel
• 20 min · Duo's

Paarwerk: Getalkaarten Ordenen

Deel kaarten met getallen 1-20 uit per paar. Leerlingen leggen ze in oplopende volgorde en markeren het ankerpunt '10'. Bespreek waarom getallen boven 10 een tiental hebben. Wissel kaarten om te vergelijken.

Differentiate tussen getallen onder de 10 en getallen daarboven in termen van hun structuur.

Facilitatietip

Tijdens Paarwerk: Getalkaarten Ordenen, geef elke groep een set kaarten van 1 tot 20 en laat ze eerst in stilte ordenen voordat ze hardop vergelijken.

Waar je op moet letten

Geef leerlingen een kaartje met twee getallen onder de 20 (bijvoorbeeld 13 en 17). Vraag hen om met een pijl aan te geven welk getal groter is en uit te leggen waarom, gebruikmakend van het woord 'tien'.

• Onthouden
• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfmanagement
• Relatievaardigheden

Activiteit 02

• Circuitmodel
• 30 min · Kleine groepjes

Kleine Groepen: Telraam Tellen

Geef per groep een telraam of kralen. Tellen ze tot 20 in tientallen, met focus op de overgang bij 10. Groepleden controleren elkaars telling en ordenen getallen op papier.

Verklaar hoe het tellen in groepjes van 10 ons helpt bij grotere getallen.

Facilitatietip

Bij Kleine Groepen: Telraam Tellen, demonstreer eerst hoe je een getal als 13 kunt splitsen in 10 en 3 voordat leerlingen zelf aan de slag gaan.

Waar je op moet letten

Leg blokjes neer, 15 in totaal. Vraag: 'Hoeveel blokjes liggen hier? Kun je laten zien hoe je dit sneller kunt tellen door eerst een groep van tien te maken?' Observeer of leerlingen de tien als ankerpunt gebruiken.

• Onthouden
• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfmanagement
• Relatievaardigheden

Activiteit 03

• Circuitmodel
• 25 min · Hele klas

Whole Class: Getallenlijn Rally

Teken een grote getallenlijn 0-20 op de vloer. Roep getallen en leerlingen springen naar de juiste plek. Bespreek ordening en differentiatie tussen <10 en >10 als hele klas.

Analyseer de rol van de 'tien' als ankerpunt bij het ordenen van getallen tot 20.

Facilitatietip

Bij Whole Class: Getallenlijn Rally, loop zelf de route mee om leerlingen te helpen bij twijfels over de positie van getallen boven de 10.

Waar je op moet letten

Stel de vraag: 'Waarom is het handig om te weten dat 12 meer is dan 9?'. Stimuleer leerlingen om te antwoorden met behulp van de structuur van de getallen (de 'tien').

• Onthouden
• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfmanagement
• Relatievaardigheden

Activiteit 04

• Circuitmodel
• 15 min · Individueel

Individueel: Dobbelsteen Getallen

Leerlingen gooien twee dobbelstenen, vormen getallen tot 20 en ordenen ze op eigen werkblad. Markeer tientallen en vergelijk met buren voor feedback.

Differentiate tussen getallen onder de 10 en getallen daarboven in termen van hun structuur.

Facilitatietip

Bij Individueel: Dobbelsteen Getallen, moedig leerlingen aan om hardop te tellen terwijl ze de dobbelstenen leggen, om hun tellen te versterken.

Waar je op moet letten

Geef leerlingen een kaartje met twee getallen onder de 20 (bijvoorbeeld 13 en 17). Vraag hen om met een pijl aan te geven welk getal groter is en uit te leggen waarom, gebruikmakend van het woord 'tien'.

• Onthouden
• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfmanagement
• Relatievaardigheden

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Begin met concrete materialen zoals telramen en blokjes om de tientalstructuur zichtbaar te maken. Vermijd abstracte uitleg over 'tientallen' tot leerlingen deze zelf ervaren. Herhaal tellen in groepjes van 10 vaak en laat leerlingen elkaars strategieën vergelijken. Onderzoek toont aan dat beweging en interactie de leeropbrengst vergroten bij getalbegrip.

Succesvolle leerlingen kunnen getallen tot 20 tellen, ordenen op een getallenlijn en uitleggen waarom bijvoorbeeld 15 groter is dan 12. Ze gebruiken de tientalstructuur als ankerpunt en corrigeren elkaar bij fouten in het tellen of vergelijken.

---

Pas op voor deze misvattingen

• During Paarwerk: Getalkaarten Ordenen, let op leerlingen die getallen als 15 en 17 alleen ordenen op de eenheden.

  Gebruik de kaarten om te vragen: 'Wat is het tiental hier? Hoeveel eenheden zitten er nog bij?' en laat ze de kaarten fysiek in tientallen en eenheden scheiden.

• During Kleine Groepen: Telraam Tellen, let op leerlingen die vanaf 10 verder tellen zonder te erkennen dat 10 een ankerpunt is.

  Vraag: 'Hoeveel blokjes zie je in de eerste rij? Hoeveel blokjes zijn dat samen met de losse?' en laat ze hardop tellen: '10 en 3 is 13'.

• During Whole Class: Getallenlijn Rally, let op leerlingen die 15 vóór 12 plaatsen omdat ze de tientallen negeren.

  Laat ze de getallenlijn opnieuw lopen en vraag: 'Waar staat de 10? Waar is 12 en 15 in relatie tot 10?' en gebruik hun lichaam om de posities aan te wijzen.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Circuitmodel