Activiteit 01
Rollenspel: Veilige Post Scenario's
Deel de klas in paren en geef kaarten met voorbeeldposts, zoals een foto met huis op achtergrond. Leerlingen spelen afzender en ontvanger, bespreken risico's en herschrijven de post veiliger. Sluit af met klassenfeedback.
Analyseer welke persoonlijke informatie veilig online gedeeld kan worden en welke niet.
FacilitatietipLaat leerlingen bij het rollenspel 'Veilige Post Scenario’s' eerst in stilte nadenken over hun antwoord voordat ze het met de groep delen.
Waar je op moet lettenGeef leerlingen een kaartje met de vraag: 'Noem twee soorten persoonlijke informatie die je NOOIT online deelt en leg uit waarom.' Verzamel de kaartjes aan het einde van de les.
ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 02
Station Rotatie: Risico Analyse
Richt vier stations in: sociale media post analyseren, website risico's vergelijken, privacy checklist maken, expertinterview rollenspel. Groepen rotëren elke 10 minuten en noteren inzichten op posters.
Vergelijk de risico's van het delen van informatie op sociale media met die van een persoonlijke website.
FacilitatietipGeef bij de station rotatie 'Risico Analyse' elk station een duidelijke tijdslimiet van 8 minuten en loop rond om vragen te beantwoorden.
Waar je op moet lettenStel de vraag: 'Stel, je wilt een foto van je verjaardagsfeestje online zetten. Welke informatie geef je hiermee prijs en wie zou dit kunnen zien? Bespreek dit in tweetallen en deel de belangrijkste punten met de klas.'
ToepassenAnalyserenEvaluerenCreërenSociaal BewustzijnBesluitvorming
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 03
Checklist Ontwerp: Persoonlijke Veiligheidsplan
Individueel maken leerlingen een checklist voor veilig delen online, gebaseerd op key questions. In kleine groepen testen ze elkaars lijsten met hypothetische gevallen en verbeteren ze gezamenlijk.
Verklaar waarom het belangrijk is om kritisch te zijn over de informatie die je online deelt.
FacilitatietipStel bij het ontwerpen van de checklist 'Persoonlijke Veiligheidsplan' gerichte vragen zoals: 'Waarom is deze stap belangrijk?' om diepere reflectie te stimuleren.
Waar je op moet lettenToon een afbeelding van een fictief social mediaprofiel met verschillende soorten informatie (leeftijd, school, hobby's, woonplaats). Vraag leerlingen om met een handgebaar (bijvoorbeeld duim omhoog/omlaag) aan te geven of een bepaald stukje informatie veilig gedeeld kan worden of niet, en vraag enkele leerlingen om hun keuze toe te lichten.
ToepassenAnalyserenEvaluerenCreërenSociaal BewustzijnBesluitvorming
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 04
Formeel debat: Sociale Media vs Website
Verdeel de klas in twee teams voor een debat over risico's van sociale media versus persoonlijke websites. Gebruik stellingen uit de key questions; Moderator noteert argumenten voor plenair overzicht.
Analyseer welke persoonlijke informatie veilig online gedeeld kan worden en welke niet.
FacilitatietipOndersteun het debat 'Sociale Media vs Website' door leerlingen eerst in tweetallen te laten brainstormen over argumenten voordat ze in groepen discussiëren.
Waar je op moet lettenGeef leerlingen een kaartje met de vraag: 'Noem twee soorten persoonlijke informatie die je NOOIT online deelt en leg uit waarom.' Verzamel de kaartjes aan het einde van de les.
AnalyserenEvaluerenCreërenZelfmanagementBesluitvorming
Volledige les genereren→Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Leerlingen leren het meest als ze zelf ervaringen opdoen en fouten mogen maken in een veilige omgeving. Vermijd abstracte uitleg over risico’s; laat ze in plaats daarvan zelf ontdekken hoe informatie verspreid wordt. Onderzoek toont aan dat leerlingen door actieve deelname en reflectie duurzamer gedrag ontwikkelen dan door alleen luisteren naar regels.
Succesvolle leerlingen kunnen uitleggen welke informatie veilig gedeeld kan worden en waarom, en passen dit toe in verschillende digitale contexten. Ze herkennen risico's en geven kritische feedback op elkaars online gedrag.
Pas op voor deze misvattingen
Tijdens het rollenspel 'Veilige Post Scenario’s' horen we leerlingen zeggen: 'Alles wat ik online zet, blijft privé voor vrienden.'
Gebruik de scenariokaarten om te laten zien hoe één klik of screenshot informatie verspreidt, ook als het bedoeld is voor vrienden. Vraag leerlingen daarna: 'Welke extra stappen kun je nemen om dit te voorkomen?'
Tijdens het debat 'Sociale Media vs Website' horen we leerlingen zeggen: 'Een persoonlijke website is veiliger dan sociale media.'
Laat leerlingen in de voorbereidende fase argumenten zoeken over hackrisico’s en doorzoekbaarheid van beide platforms. Bespreek daarna: 'Welke keuzes maken jullie om risico’s te beperken, ongeacht het platform?'
Tijdens de station rotatie 'Risico Analyse' horen we leerlingen zeggen: 'Foto’s van mezelf zijn altijd veilig te delen.'
Geef leerlingen bij dit station een set foto’s met verborgen locatiegegevens of herkenbare achtergronden. Vraag: 'Wat zou iemand met deze foto kunnen achterhalen?' en laat ze alternatieven bedenken.
Methodes gebruikt in dit overzicht