Activiteit 01
Wandeling: Afvaljacht in de buurt
Loop met de hele klas door de buurt en laat kinderen afval zoeken, tellen en sorteren in zakjes. Bespreek per type afval wat het met dieren doet. Ruim samen op en maak een buurtkaart met vondsten.
Wat gebeurt er met dieren en planten als er veel afval in de natuur ligt?
FacilitatietipTijdens de Afvaljacht in de buurt geef je de kinderen kleine zakjes en handschoenen mee om verantwoord afval te verzamelen, zodat ze het verschil tussen gevaarlijk en onschuldig afval leren herkennen.
Waar je op moet lettenGeef elk kind een kaartje met een plaatje van een dier of plant. Vraag hen één zin op te schrijven over hoe zwerfafval dit dier of deze plant kan schaden. Verzamel de kaartjes aan het einde van de les.
OnthoudenBegrijpenAnalyserenSociaal BewustzijnZelfbewustzijnBesluitvorming
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 02
Experiment: Planten en afval
Zet zaadjes in potjes: één met plastic afval eromheen, één schoon. Observeer groei na een week en meet met linialen. Laat kinderen tekenen wat ze zien en bespreken waarom de ene plant beter groeit.
Hoe kan jij helpen om de natuur schoon en gezond te houden?
FacilitatietipBij het experiment met planten en afval gebruik je transparante bakjes zodat de kinderen kunnen zien hoe afval onder de grond de plantenwortels verstikt.
Waar je op moet lettenStel de vraag: 'Wat zie jij in jouw buurt dat goed of juist slecht is voor de natuur?' Laat de kinderen in tweetallen hierover praten en daarna een paar voorbeelden plenair delen. Benoem specifiek de acties die zij zelf kunnen ondernemen.
OnthoudenBegrijpenAnalyserenSociaal BewustzijnZelfbewustzijnBesluitvorming
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 03
Knutselen: Mijn natuurbelofte
Geef kinderen papier en stiften om een poster te maken met beloftes zoals 'Ik gooi geen afval weg'. Presenteren in kring en hangen op in de klas. Herinner eraan bij speelkwartier.
Wat zie jij in jouw buurt dat goed of juist slecht is voor de natuur?
FacilitatietipTijdens het knutselen van de natuurbelofte moedig je de kinderen aan om een concrete belofte te formuleren die ze zelf kunnen nakomen, zoals 'Ik gooi geen kauwgum op straat'.
Waar je op moet lettenLaat de kinderen een tekening maken van een stukje natuur waarin ze zwerfafval hebben weggehaald. Vraag hen daarbij te vertellen wat er beter is voor de planten en dieren nu het afval weg is.
OnthoudenBegrijpenAnalyserenSociaal BewustzijnZelfbewustzijnBesluitvorming
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 04
Rollenspel: Natuurbeschermers
Verdeel in groepjes en geef rollen: kind met afval, dier, helper. Speel scènes na van vervuiling en opruimen. Wissel rollen en bespreek gevoelens van dieren.
Wat gebeurt er met dieren en planten als er veel afval in de natuur ligt?
Waar je op moet lettenGeef elk kind een kaartje met een plaatje van een dier of plant. Vraag hen één zin op te schrijven over hoe zwerfafval dit dier of deze plant kan schaden. Verzamel de kaartjes aan het einde van de les.
ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren→Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Ervaren leerkrachten benadrukken dat het belangrijk is om kinderen niet alleen de schadelijkheid van afval te laten zien, maar ook hun eigen rol in oplossingen te laten ontdekken. Vermijd abstracte verhalen over milieuvervuiling en maak het tastbaar en dichtbij. Onderzoek toont aan dat kinderen meer leren als ze zelf actie ondernemen en ervaren wat het effect is.
Succesvol leren ziet eruit als kinderen in staat zijn om concrete voorbeelden te noemen van afval dat schadelijk is voor de natuur. Ze kunnen uitleggen waarom dit gevaarlijk is en bedenken hoe ze zelf kunnen helpen de natuur te beschermen.
Pas op voor deze misvattingen
Tijdens de Afvaljacht in de buurt letten kinderen vaak alleen op zichtbaar afval zoals blikjes en zakjes. Ze denken dat dit binnen een paar dagen verdwijnt. Zeg dan: 'Kijk eens goed op de grond bij de bomen en struiken. Zien jullie plastic dat half in de grond zit? Dat blijft hier jarenlang liggen en kan wortels verstikken.'
Gebruik tijdens de Afvaljacht de verzamelde materialen om te laten zien hoe lang bepaalde soorten afval blijven liggen. Laat de kinderen bijvoorbeeld een plastic fles vasthouden en vragen hoe lang ze denken dat deze in de natuur blijft.
Tijdens de wandeling zien kinderen vooral grote fabrieken als vervuilers en denken ze dat hun eigen handelen geen groot effect heeft.
Tijdens de Afvaljacht kun je de kinderen vragen om goed te letten op klein afval zoals kauwgum, sigarettenpeuken of plastic dopjes. Vraag hen waarom zij denken dat juist dit soort afval in hun buurt ligt en wat de impact daarvan is.
Tijdens het experiment met planten en afval denken kinderen dat dieren afval gewoon ontwijken en er geen probleem van maken.
Tijdens het experiment leg je een plastic zakje om de plant en vraag je de kinderen om na een week te observeren wat er met de plant gebeurt. Laat hen beschrijven hoe de plant eruitziet en waarom dit komt.
Methodes gebruikt in dit overzicht