Skip to content
Natuur, Leven en Technologie · Klas 4 VWO

Ideeën voor actief leren

Sporenonderzoek en DNA

Binnen de context van forensisch onderzoek leren leerlingen hoe biologische sporen op een plaats delict worden omgezet in bruikbaar bewijsmateriaal. Dit onderwerp behandelt de structuur van DNA, de techniek van Polymerase Chain Reaction (PCR) voor amplificatie en het gebruik van restrictie-enzymen om unieke DNA-profielen te creëren. Het sluit direct aan bij de SLO-doelen voor Domein B, waarbij leerlingen wetenschappelijke concepten toepassen op maatschappelijke vraagstukken.

SLO Kerndoelen en EindtermenSLO Domein A: VaardighedenSLO Domein B: Exacte wetenschappen en technologie
20–50 minDuo's → Hele klas3 activiteiten

Activiteit 01

Simulatiespel50 min · Kleine groepjes

Simulatiespel: De Plaats Delict

Richt een hoek van het lokaal in als plaats delict met diverse 'biologische' sporen. Leerlingen moeten in kleine groepen volgens strikte protocollen sporen veiligstellen en documenteren om contaminatie te voorkomen.

Hoe isoleer je DNA uit biologische sporen?
ToepassenAnalyserenEvaluerenCreërenSociaal BewustzijnBesluitvorming
Volledige les genereren

Activiteit 02

Onderzoekskring40 min · Kleine groepjes

Onderzoekskring: DNA-profielen matchen

Geef groepen leerlingen verschillende 'elektroforese-resultaten' van verdachten en een spoor. Ze moeten gezamenlijk de pieken analyseren en beargumenteren waarom een verdachte wel of niet matcht op basis van statistische waarschijnlijkheid.

Wat vertelt een DNA-profiel ons over een verdachte?
AnalyserenEvaluerenCreërenZelfmanagementZelfbewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 03

Denken-Delen-Uitwisselen: Ethische grenzen van de DNA-databank

Stel de vraag of elke burger verplicht in een DNA-databank moet worden opgenomen. Leerlingen denken eerst individueel na, bespreken hun argumenten in paren en delen de belangrijkste inzichten met de klas.

Hoe voorkom je contaminatie op een plaats delict?
BegrijpenToepassenAnalyserenZelfbewustzijnRelatievaardigheden
Volledige les genereren

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen


Pas op voor deze misvattingen

  • DNA-bewijs geeft 100% zekerheid over de schuld van een verdachte.

    DNA-analyse toont alleen een match aan tussen spoor en persoon; het zegt niets over hoe of wanneer het DNA daar terecht is gekomen. Door middel van casusonderzoek ontdekken leerlingen dat context en secundaire overdracht cruciale factoren zijn.

  • Een DNA-profiel bevat de volledige genetische code van een persoon.

    In forensisch onderzoek worden alleen specifieke, niet-coderende gebieden (STRs) gebruikt voor identificatie, niet het hele genoom. Actieve discussie over privacy helpt leerlingen dit onderscheid tussen identificatie en volledige genetische screening te begrijpen.


Methodes gebruikt in dit overzicht