Ideeën voor actief leren
Conflicten en samenwerking zijn de twee kanten van de sociale medaille. In deze module onderzoeken leerlingen waarom groepen met elkaar botsen en hoe ze ondanks tegenstellingen toch tot afspraken komen. Dit sluit aan bij Domein C en D, waarbij de focus ligt op belangen- en waardenconflicten. In Nederland is de traditie van samenwerking (het poldermodel) wereldberoemd, maar ook hier zien we toenemende polarisatie.
Activiteit 01
Er ontstaat een conflict in een fictieve wijk over de bouw van een opvangcentrum. Leerlingen vertegenwoordigen omwonenden, de gemeente, vluchtelingenorganisaties en lokale ondernemers. Ze moeten binnen 30 minuten tot een gezamenlijk gedragen oplossing komen.
Waarom ontstaan er conflicten tussen maatschappelijke groepen?
Activiteit 02
De klas analyseert een actueel conflict (bijv. de stikstofcrisis). Ze moeten categoriseren welke argumenten gebaseerd zijn op economische belangen en welke op fundamentele waarden. Vervolgens debatteren ze over de vraag welk type conflict moeilijker op te lossen is.
Welke rol spelen tegengestelde belangen en waarden bij conflicten?
Activiteit 03
Groepen onderzoeken een historisch akkoord in Nederland (zoals het Akkoord van Wassenaar). Ze brengen in kaart welke partijen moesten inleveren en wat de uiteindelijke winst was voor de sociale cohesie. Ze presenteren dit als een 'stappenplan voor samenwerking'.
Via welke mechanismen kunnen conflicten vreedzaam worden opgelost?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Conflict is altijd slecht voor een samenleving.
Conflicten kunnen ook leiden tot noodzakelijke sociale veranderingen en vernieuwing. Door historische voorbeelden zoals de vrouwenemancipatie te bestuderen, zien leerlingen dat conflict vaak de motor is achter vooruitgang.
Samenwerking betekent dat iedereen het met elkaar eens is.
Samenwerking gaat vaak over het vinden van een werkbaar compromis ondanks blijvende onenigheid. Actieve onderhandelingsspellen laten zien dat je kunt samenwerken zonder je eigen waarden volledig op te geven.
Methodes gebruikt in dit overzicht
Macht en Gezag in de Samenleving
Dit onderwerp behandelt de bronnen van macht en het verschil tussen formele en informele macht. Leerlingen analyseren gezagsverhoudingen in verschillende contexten.
8 methodologies
Sociale Stratificatie en Mobiliteit
Leerlingen onderzoeken de maatschappelijke ladder, sociale klassen en de kansen op sociale stijging of daling in Nederland.
8 methodologies
De Rol van de Overheid bij Ongelijkheid
De verzorgingsstaat staat centraal, waarbij leerlingen kijken naar overheidsbeleid om sociale ongelijkheid te verminderen of te legitimeren.
8 methodologies