Activiteit 01
Rollenspel: Beeldenstormers en Kerkbezoekers
Verdeel de klas in groepen: calvinisten, katholieken en waarnemers. Geef rollenkaarten met motieven. Laat groepen een kerkscène naspelen en discussiëren over vernieling. Sluit af met debrief over spontaniteit.
Analyseer wat de mensen dreef tot het vernielen van heiligenbeelden in de kerken.
FacilitatietipZorg bij het rollenspel voor duidelijke rollenkaarten met historische bronnen als achtergrond, zodat leerlingen hun argumenten kunnen baseren op feiten.
Waar je op moet lettenGeef leerlingen een kaartje met de vraag: 'Noem één reden waarom mensen beelden vernielden tijdens de Beeldenstorm en één gevolg van de reactie van de koning hierop.' Laat ze dit in één zin per vraag beantwoorden.
ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 02
Circuitmodel: Bronnenanalyse Beeldenstorm
Richt vier stations in met prenten, brieven en getuigenissen. Groepen rotëren, noteren drijfveren en Spaanse reactie. Elke groep presenteert één bron aan de klas.
Verklaar hoe de Spaanse koning reageerde op de chaos in de Nederlanden en de gevolgen daarvan.
FacilitatietipGeef bij de stationsopdracht bronnen met verschillende perspectieven, zodat leerlingen leren dat bronnen selectief zijn en niet altijd neutraal.
Waar je op moet lettenStel de vraag: 'Was de Beeldenstorm een slimme actie om de koning te laten zien dat men ontevreden was, of juist een domme actie die de oorlog alleen maar erger maakte?' Laat leerlingen hun mening onderbouwen met argumenten uit de les.
OnthoudenBegrijpenToepassenAnalyserenZelfmanagementRelatievaardigheden
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 03
Formeel debat: Gepland of Spontaan?
Verdeel in twee kampen met argumenten voor en tegen planning. Gebruik tijdlijnkaartjes. Laat debatteren met stemronde en reflectie op koning Filips' reactie.
Differentiateer of de Beeldenstorm een geplande actie was of een spontane uitbarsting van woede.
FacilitatietipStuur het debat aan met een neutrale vraagstelling en geef beide kanten van het argument evenveel spreektijd.
Waar je op moet lettenToon een afbeelding van een vernield kerkinterieur uit die tijd. Vraag leerlingen om in tweetallen te bespreken: 'Wat zie je op deze afbeelding en wat zegt dit over de gebeurtenissen rond de Beeldenstorm?' Verzamel enkele antwoorden klassikaal.
AnalyserenEvaluerenCreërenZelfmanagementBesluitvorming
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 04
Tijdlijn Bouwen: Escalatie Conflict
Individueel of in paren: plaats kaarten met data op een grote tijdlijn. Leg verbanden tussen Beeldenstorm, Alva's komst en opstand. Bespreken in kring.
Analyseer wat de mensen dreef tot het vernielen van heiligenbeelden in de kerken.
FacilitatietipLaat leerlingen bij de tijdlijn eerst individueel schattingen maken voordat ze in groepjes de juiste volgorde bepalen, zodat iedereen meedenkt.
Waar je op moet lettenGeef leerlingen een kaartje met de vraag: 'Noem één reden waarom mensen beelden vernielden tijdens de Beeldenstorm en één gevolg van de reactie van de koning hierop.' Laat ze dit in één zin per vraag beantwoorden.
BegrijpenToepassenAnalyserenCreërenRelatievaardighedenSociaal Bewustzijn
Volledige les genereren→Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Ervaren leerkrachten benadrukken dat het belangrijk is om de emotionele lading van de Beeldenstorm te erkennen zonder de feiten te vervagen. Vermijd simplistische oordelen over 'goed' of 'fout' en laat leerlingen inzien dat historische gebeurtenissen vaak ingewikkeld zijn. Gebruik visuals zoals prenten en kaarten om de verspreiding van de beeldenstorm te verduidelijken.
Succesvol leren zie je terug in de manier waarop leerlingen oorzaak-gevolgrelaties uitleggen, motieven van beeldenstormers koppelen aan hun eigen overtuigingen en de escalatie van het conflict in een tijdlijn kunnen plaatsen. Ze gebruiken bronnen om hun standpunten te onderbouwen.
Pas op voor deze misvattingen
Tijdens de rollenspelactiviteit 'Beeldenstormers en Kerkbezoekers' denken leerlingen vaak dat de Beeldenstorm puur vandalisme was zonder religieuze reden.
Tijdens deze activiteit vraag je leerlingen om hun rolkaarten te vergelijken met historische bronnen over calvinistische overtuigingen. Zo ontdekken ze dat de vernielingen een bewuste afwijzing van 'afgoderij' waren en niet zomaar uit woede.
Tijdens het rollenspel 'Beeldenstormers en Kerkbezoekers' denken leerlingen dat koning Filips II meteen het leger stuurde na de Beeldenstorm.
Bij de rollenspelactiviteit benadruk je dat de reactie van de koning niet direct kwam. Laat leerlingen nadenken over de tijd die verstreek en hoe de hertog van Alva later met de Bloedraad kwam.
Tijdens het debat 'Gepland of Spontaan?' denken leerlingen dat de Beeldenstorm een landelijke, georganiseerde actie was.
Tijdens het debat laat je leerlingen bronnen vergelijken die de verspreiding van de Beeldenstorm laten zien. Zo ontdekken ze dat het begon met lokale acties die pas later een breder patroon kregen.
Methodes gebruikt in dit overzicht