Activiteit 01
Formeel debat: Plunderaars of Handelaren?
Verdeel de klas in twee groepen. De ene groep verzamelt bewijzen voor de Vikingen als gewelddadige invallers, de andere voor hun rol als vreedzame handelaren en ontdekkers. Ze gaan met elkaar in debat over het 'ware' gezicht van de Vikingen.
Analyseer de voordelen en nadelen van het feodale stelsel voor de verschillende lagen van de samenleving.
FacilitatietipTijdens de debatten, geef elk team een rolkaart met specifieke belangen, zoals een lokale boer of een Vikinghandelaar, om de discussie concreet te houden.
Waar je op moet lettenGeef leerlingen een kaartje met de termen 'leenheer', 'leenman' en 'horige'. Vraag hen om voor elke term één zin op te schrijven die de relatie met de andere twee termen uitlegt.
AnalyserenEvaluerenCreërenZelfmanagementBesluitvorming
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 02
Onderzoekskring: Het Vikingschip
Leerlingen bestuderen bouwtekeningen van een drakkar (langschip). Ze moeten in groepjes beredeneren waarom dit schip zo geschikt was voor zowel de open zee als voor ondiepe Nederlandse rivieren.
Verklaar hoe het feodale stelsel bijdroeg aan de decentralisatie van macht in de middeleeuwen.
FacilitatietipLaat leerlingen bij het Vikingschiponderzoek eerst zelf schetsen maken van hoe zij denken dat een Vikingschip eruitzag, voordat ze echte afbeeldingen en beschrijvingen bestuderen.
Waar je op moet lettenStel de vraag: 'Was het feodale stelsel een eerlijk systeem voor iedereen?' Laat leerlingen hun mening onderbouwen met voorbeelden van de rechten en plichten van de verschillende groepen in de samenleving.
AnalyserenEvaluerenCreërenZelfmanagementZelfbewustzijn
Volledige les genereren→· · ·
Activiteit 03
Rollenspel: Handel in Dorestad
Richt een marktplaats in waar Vikingen en bewoners van Dorestad goederen ruilen. Leerlingen moeten onderhandelen zonder dezelfde taal te spreken en ontdekken welke producten voor beide groepen waardevol waren.
Vergelijk de rechten en plichten van een leenman met die van een horige boer.
FacilitatietipBij de rolplay Handel in Dorestad, zorg ervoor dat leerlingen zowel vanuit het perspectief van de Viking als de lokale handelaar een gesprek voeren, zodat ze de tegenstellingen voelen.
Waar je op moet lettenTeken een simpele piramide op het bord met bovenaan de koning, daaronder de edelen en onderaan de boeren. Vraag leerlingen om in tweetallen de belangrijkste voordelen en nadelen van deze indeling voor de mensen op elke trede te bespreken en kort te noteren.
ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren→Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Leerlingen leren het beste door historische begrippen te koppelen aan concrete ervaringen. Vermijd abstracte uitleg over het feodale stelsel en laat leerlingen in plaats daarvan zelf de hiërarchie ontdekken door middel van bronnenonderzoek. Onderzoek toont aan dat leerlingen die actief betrokken zijn bij het reconstrueren van historische situaties, zoals een Vikingschip of een middeleeuwse markt, de context veel beter onthouden.
Succesvolle leerlingen kunnen de rol van Vikingen in het feodale stelsel uitleggen, de impact van hun handel en invallen op de lokale bevolking analyseren en kritisch nadenken over stereotypen. Ze tonen dit door samen te werken, te debatteren en historische bronnen te interpreteren.
Pas op voor deze misvattingen
Tijdens de activiteit 'Plunderaars of Handelaren?' horen jullie leerlingen vaak zeggen dat 'Vikingen helmen met hoorns droegen'.
Tijdens deze activiteit, laat leerlingen de afbeeldingen van echte archeologische vondsten van helmen vergelijken met de populaire voorstellingen uit films en boeken. Vraag hen om te beschrijven wat het verschil is en waarom ze denken dat het verkeerde beeld zo hardnekkig is.
Tijdens de activiteit 'Plunderaars of Handelaren?' horen jullie leerlingen zeggen dat 'Vikingen alleen maar op zoek waren naar ruzie'.
Tijdens de rolplay Handel in Dorestad, geef leerlingen een dagboekfragment van een Vikingboer die thuisblijft om zijn akkers te bewerken terwijl anderen op reis gaan. Laat hen bespreken waarom de meeste Vikingen niet plunderden maar wel op reis gingen.
Methodes gebruikt in dit overzicht