Skip to content
Citizenship · Groep 8

Ideeën voor actief leren

Vrijheid van meningsuiting

Vrijheid van meningsuiting is een groot goed in Nederland, maar het is ook een complex onderwerp. Leerlingen leren dat je mag zeggen wat je vindt, maar dat er grenzen zijn, zoals het verbod op discriminatie en aanzetten tot haat. We maken het onderscheid tussen feiten (controleerbaar) en meningen (persoonlijk). Dit sluit aan bij de burgerschapsopdracht om leerlingen voor te bereiden op deelname aan een diverse samenleving.

SLO Kerndoelen en EindtermenKerndoel 37: Respect voor waarden en normenWPO - Actief burgerschap en sociale integratie
20–45 minDuo's → Hele klas3 activiteiten

Activiteit 01

Circuitmodel45 min · Kleine groepjes

Circuitmodel: Mening of Feit?

Leerlingen gaan langs verschillende stations met uitspraken op kaartjes. Ze moeten per kaartje bepalen of het een feit, een mening of een belediging is en dit beargumenteren op een scoreformulier.

Mag je altijd alles zeggen wat je denkt?
OnthoudenBegrijpenToepassenAnalyserenZelfmanagementRelatievaardigheden
Volledige les genereren

Activiteit 02

Formeel debat40 min · Hele klas

Formeel debat: De Lagerhuis-vorm

Stel een prikkelende stelling voor (bijv. 'Sociale media moeten verboden worden onder de 12'). Leerlingen wisselen van kant in de klas op basis van hun argumenten en proberen de 'twijfelaars' te overtuigen.

Wat is het verschil tussen een feit en een mening?
AnalyserenEvaluerenCreërenZelfmanagementBesluitvorming
Volledige les genereren

Activiteit 03

Denken-Delen-Uitwisselen: Waar ligt de grens?

Geef leerlingen een casus over een online opmerking. Ze overleggen in tweetallen of deze opmerking nog onder vrijheid van meningsuiting valt of dat de grens is overschreden.

Hoe voer je een respectvolle discussie?
BegrijpenToepassenAnalyserenZelfbewustzijnRelatievaardigheden
Volledige les genereren

Sjablonen

Sjablonen die passen bij deze Citizenship-activiteiten

Gebruik, bewerk, print of deel ze.

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen


Pas op voor deze misvattingen

  • Vrijheid van meningsuiting betekent dat ik alles mag zeggen, ook als het kwetsend is.

    De wet stelt grenzen aan vrijheid van meningsuiting om anderen te beschermen tegen discriminatie en haatzaaien. Door het analyseren van rechtszaken op een simpel niveau zien leerlingen waar de rechter de grens trekt.

  • Als iemand een andere mening heeft, heeft diegene ongelijk.

    Meningen kunnen naast elkaar bestaan zonder dat er één 'waar' is. Actieve luisteroefeningen helpen leerlingen te begrijpen dat je het oneens kunt zijn en toch respectvol met elkaar kunt omgaan.


Methodes gebruikt in dit overzicht