Beeldende vorming · Groep 6

Ideeën voor actief leren

Moderne Kunst en Vernieuwing: Cubisme

Actief leren werkt hier omdat leerlingen door het Cubisme niet alleen theorie absorberen, maar ook ervaren hoe presentatie en omgeving de waarneming van kunst beïnvloeden. Door hun eigen werk te ordenen en te bespreken, verbinden ze de abstracte begrippen met concrete keuzes en ervaringen.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO: Basisonderwijs - Beeldende vorming: Kunststromingen
• SLO: Basisonderwijs - Beeldende vorming: Reflectie

• 20–60 min
• Duo's → Hele klas
• 3 activiteiten

Activiteit 01

• Simulatiespel
• 60 min · Kleine groepjes

Simulatiespel: De Klas-Curatoren

Leerlingen werken in groepjes om een thema te bedenken voor een tentoonstelling (bijv. 'Blauwe Maandag' of 'Kracht'). Ze selecteren kunstwerken van de hele klas die bij dit thema passen en bepalen de volgorde van ophangen.

Explain hoe Cubistische kunstenaars een object van meerdere kanten tegelijk in één schilderij konden weergeven.

Facilitatietip

Zorg bij 'De Klas-Curatoren' dat leerlingen fysiek met de werken schuiven, zodat ze direct ervaren hoe plaatsing en belichting de impact bepalen.

Waar je op moet letten

Geef leerlingen een afbeelding van een bekend Cubistisch schilderij. Vraag hen twee Cubistische kenmerken te benoemen die ze in het schilderij herkennen en één reden waarom dit anders is dan een realistisch schilderij.

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Sociaal Bewustzijn
• Besluitvorming

Activiteit 02

• Denken-Delen-Uitwisselen
• 20 min · Duo's

Denken-Delen-Uitwisselen: De Kracht van de Titel

Leerlingen bekijken een kunstwerk zonder titel. Individueel bedenken ze drie verschillende titels die de betekenis van het werk veranderen. Ze delen deze met een partner en bespreken hoe een titel onze blik beïnvloedt.

Analyze waarom Cubisme als 'vreemd' of 'lelijk' werd ervaren door het publiek in zijn begintijd.

Facilitatietip

Geef bij 'De Kracht van de Titel' leerlingen een lijst met titels en laat ze eerst individueel kiezen, zodat de discussie in tweetallen vruchtbaar is.

Waar je op moet letten

Toon een Cubistisch portret naast een realistisch portret. Vraag: 'Hoe verschilt de manier waarop de kunstenaar naar het gezicht kijkt in deze twee schilderijen? Welke aanpak vind jij interessanter en waarom?'

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfbewustzijn
• Relatievaardigheden

Activiteit 03

• Gallery Walk
• 30 min · Hele klas

Gallery Walk: Complimenten-Ronde

Tijdens de tentoonstelling loopt iedereen rond met een velletje post-its. Bij elk werk moeten ze één specifiek compliment schrijven over het techniekgebruik of de originaliteit, gebaseerd op de geleerde doelen.

Compare de benadering van de werkelijkheid in het Cubisme met die van het Impressionisme.

Facilitatietip

Stel bij de 'Complimenten-Ronde' tijdens de Gallery Walk vaste feedbackzinnen voor, zoals 'Ik zie dat je...' in plaats van 'Ik vind dat...'.

Waar je op moet letten

Laat leerlingen een eenvoudig object (bijvoorbeeld een appel) vanuit drie verschillende hoeken schetsen. Vraag hen vervolgens om deze schetsen te combineren tot één tekening die de appel vanuit meerdere perspectieven toont, zoals een Cubist zou doen.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Creëren
• Relatievaardigheden
• Sociaal Bewustzijn

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Ervaren docenten benadrukken dat leerlingen Cubisme het beste begrijpen door het te ervaren als makers én kijkers. Vermijd abstracte uitleg over perspectief alleen; laat leerlingen het zelf uitproberen. Zet ze aan het denken over hoe kunstenaars hun keuzes presenteren, niet alleen over de stijl zelf.

Succesvolle leerlingen tonen dat ze de Cubistische principes toepassen door hun presentatie logisch in te richten en feedback te geven op de technieken van anderen. Ze kunnen uitleggen waarom bepaalde keuzes de kunstervaring versterken of verzwakken.

---

Pas op voor deze misvattingen

• Tijdens 'De Klas-Curatoren' denken leerlingen dat een tentoonstelling louter gaat om het ophangen van tekeningen.

  Leg tijdens de activiteit expliciet de focus op de ruimtelijke ordening, belichting en groepering door leerlingen te laten experimenteren met verschillende opstellingen en de impact daarvan te bespreken.

• Tijdens de 'Complimenten-Ronde' geven leerlingen feedback door te zeggen of een werk 'mooi' of 'lelijk' is.

  Gebruik tijdens deze feedbackronde vaste zinnen zoals 'Ik zie dat je...' en 'De keuze voor... maakt dat...' om leerlingen te sturen naar observaties van techniek en compositie.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Simulatiespel
• Denken-Delen-Uitwisselen
• Gallery Walk