Aardrijkskunde · Groep 7

Ideeën voor actief leren

Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's)

Actief leren werkt bij de SDG’s omdat leerlingen anders abstracte doelen niet direct met hun eigen belevingswereld verbinden. Door te bewegen, te discussiëren en oplossingen te bedenken, zien ze zelf hoe deze doelen hun leefomgeving raken en voelen ze zich betrokken bij mondiale uitdagingen.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO: Basisonderwijs - Mens en samenleving
• SLO: Basisonderwijs - Burgerschap

• 25–40 min
• Duo's → Hele klas
• 4 activiteiten

Activiteit 01

• Legpuzzelmethode
• 25 min · Hele klas

Klassikale Introductie: SDG Iconen Quiz

Toon een presentatie met de 17 SDG-iconen en laat de klas raden wat elk doel betekent. Bespreek daarna kort de kernboodschap per doel. Sluit af met een stemronde: welk doel vind jij het belangrijkste en waarom?

Analyseer de onderlinge verbanden tussen de verschillende Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

Facilitatietip

Geef bij de SDG Iconen Quiz direct feedback op hun antwoorden om misvattingen meteen te corrigeren en de juiste iconen te benoemen.

Waar je op moet letten

Geef elke leerling een kaartje met de naam van één SDG. Vraag hen om in één zin uit te leggen wat het doel inhoudt en één voorbeeld te geven van hoe zij of hun gemeenschap hieraan kunnen bijdragen.

• Begrijpen
• Analyseren
• Evalueren
• Relatievaardigheden
• Zelfmanagement

Activiteit 02

• Legpuzzelmethode
• 35 min · Kleine groepjes

Small Groups: Verbanden Kaarten

Deel kaarten met SDG's uit aan groepjes van vier. Laat hen pijlen tekenen tussen verbonden doelen en uitleggen waarom, zoals SDG 2 (geen honger) met SDG 3 (gezondheid). Presenteer één verband per groep aan de klas.

Verklaar hoe lokale acties kunnen bijdragen aan het bereiken van mondiale SDG's.

Facilitatietip

Stuur bij Verbanden Kaarten de small groups aan om te letten op woorden als ‘afhankelijk van’, ‘versterkt door’ of ‘leidt tot’ bij het leggen van verbanden.

Waar je op moet letten

Stel de vraag: 'Als we SDG 4 (Kwaliteitsonderwijs) verbeteren, welke andere SDG's zouden daar dan positief door beïnvloed kunnen worden?' Laat leerlingen in kleine groepjes brainstormen en hun redenering delen.

• Begrijpen
• Analyseren
• Evalueren
• Relatievaardigheden
• Zelfmanagement

Activiteit 03

• Legpuzzelmethode
• 30 min · Duo's

Pairs: Lokaal Actieplan

In paren kiezen leerlingen één SDG en brainstormen ze twee lokale acties, zoals een schoolcampagne voor SDG 14 (leven in water). Teken een eenvoudig plan met stappen en impact. Deel met de klas.

Ontwerp een project dat gericht is op het aanpakken van een specifiek SDG in de eigen gemeenschap.

Facilitatietip

Moedig bij Lokaal Actieplan paren aan om eerst kleine, realistische stappen te bedenken voordat ze grote plannen maken, zodat ze niet ontmoedigd raken.

Waar je op moet letten

Toon de iconen van 5 verschillende SDG's. Vraag leerlingen om de nummers van de SDG's op te schrijven die volgens hen het meest direct te maken hebben met het scheiden van afval thuis of op school.

• Begrijpen
• Analyseren
• Evalueren
• Relatievaardigheden
• Zelfmanagement

Activiteit 04

• Legpuzzelmethode
• 40 min · Individueel

Individual: Persoonlijk SDG Project

Elke leerling kiest een SDG, noteert drie acties voor thuis of school, en tekent een poster. Hang posters op voor een klasgalerij en laat peers feedback geven.

Analyseer de onderlinge verbanden tussen de verschillende Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

Facilitatietip

Laat bij het Persoonlijk SDG Project leerlingen hun werk stap voor stap voorleggen tijdens een tussentijdse check, zodat je hun proces begeleidt.

Waar je op moet letten

Geef elke leerling een kaartje met de naam van één SDG. Vraag hen om in één zin uit te leggen wat het doel inhoudt en één voorbeeld te geven van hoe zij of hun gemeenschap hieraan kunnen bijdragen.

• Begrijpen
• Analyseren
• Evalueren
• Relatievaardigheden
• Zelfmanagement

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Ervaren leerkrachten benadrukken dat je de SDG’s niet als losse doelen moet aanbieden, maar als een netwerk van onderling verbonden uitdagingen. Vermijd het geven van alleen feiten; laat leerlingen zelf ontdekken hoe doelen elkaar versterken of tegenwerken. Gebruik hun lokale context als vertrekpunt, want dat maakt de wereldwijde problematiek persoonlijk en begrijpelijk.

Succesvolle leerlingen tonen dat ze de kern van de SDG’s begrijpen door verbanden te leggen tussen verschillende doelen en concrete acties te benoemen die zij zelf kunnen ondernemen. Ze gebruiken de iconen en voorbeelden uit hun omgeving om hun ideeën te onderbouwen.

---

Pas op voor deze misvattingen

• Tijdens de klassikale introductie horen leerlingen dat SDG’s alleen voor arme landen gelden.

  Tijdens de SDG Iconen Quiz geef je leerlingen de opdracht om voor elk icoon een voorbeeld uit Nederland te bedenken. Zo zien ze dat klimaatverandering (SDG 13) en duurzame consumptie (SDG 12) ook hier direct relevant zijn.

• Leerlingen denken dat de VN alle problemen oplost met de SDG’s en dat individuen geen rol spelen.

  Tijdens het maken van het Lokaal Actieplan in paren vraag je leerlingen om eerst een probleem in hun directe omgeving te benoemen en dan een concrete actie te bedenken die zij zelf of met klasgenoten kunnen uitvoeren.

• Leerlingen zien de SDG’s als losse doelstellingen die niets met elkaar te maken hebben.

  Tijdens de Verbanden Kaarten activiteit in small groups geef je de opdracht om minimaal drie kaarten met elkaar te verbinden en de relatie met een zin als ‘SDG 3 verbetert SDG 4, omdat gezonde leerlingen beter kunnen leren’ uit te leggen.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Legpuzzelmethode