Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's)Activiteiten & didactische strategieën
Actief leren werkt bij de SDG’s omdat leerlingen anders abstracte doelen niet direct met hun eigen belevingswereld verbinden. Door te bewegen, te discussiëren en oplossingen te bedenken, zien ze zelf hoe deze doelen hun leefomgeving raken en voelen ze zich betrokken bij mondiale uitdagingen.
Leerdoelen
- 1Classificeer de 17 SDG's in categorieën zoals 'mensen', 'planeet', 'welvaart', 'vrede' en 'partnerschap'.
- 2Analyseer de onderlinge afhankelijkheid tussen minimaal drie verschillende SDG's, bijvoorbeeld hoe SDG 2 (Geen honger) bijdraagt aan SDG 3 (Goede gezondheid en welzijn).
- 3Verklaar met concrete voorbeelden hoe lokale initiatieven, zoals het scheiden van afval, bijdragen aan mondiale doelen zoals SDG 12 (Verantwoorde consumptie en productie).
- 4Ontwerp een plan voor een schoolproject dat gericht is op het bevorderen van één specifiek SDG binnen de eigen leefomgeving.
Wil je een compleet lesplan met deze leerdoelen? Genereer een missie →
Klassikale Introductie: SDG Iconen Quiz
Toon een presentatie met de 17 SDG-iconen en laat de klas raden wat elk doel betekent. Bespreek daarna kort de kernboodschap per doel. Sluit af met een stemronde: welk doel vind jij het belangrijkste en waarom?
Voorbereiding & details
Analyseer de onderlinge verbanden tussen de verschillende Duurzame Ontwikkelingsdoelen.
Facilitatietip: Geef bij de SDG Iconen Quiz direct feedback op hun antwoorden om misvattingen meteen te corrigeren en de juiste iconen te benoemen.
Setup: Flexibele opstelling voor het hergroeperen
Materials: Informatiepakketten voor de expertgroepen, Format voor aantekeningen, Grafische organizer voor de samenvatting
Small Groups: Verbanden Kaarten
Deel kaarten met SDG's uit aan groepjes van vier. Laat hen pijlen tekenen tussen verbonden doelen en uitleggen waarom, zoals SDG 2 (geen honger) met SDG 3 (gezondheid). Presenteer één verband per groep aan de klas.
Voorbereiding & details
Verklaar hoe lokale acties kunnen bijdragen aan het bereiken van mondiale SDG's.
Facilitatietip: Stuur bij Verbanden Kaarten de small groups aan om te letten op woorden als ‘afhankelijk van’, ‘versterkt door’ of ‘leidt tot’ bij het leggen van verbanden.
Setup: Flexibele opstelling voor het hergroeperen
Materials: Informatiepakketten voor de expertgroepen, Format voor aantekeningen, Grafische organizer voor de samenvatting
Pairs: Lokaal Actieplan
In paren kiezen leerlingen één SDG en brainstormen ze twee lokale acties, zoals een schoolcampagne voor SDG 14 (leven in water). Teken een eenvoudig plan met stappen en impact. Deel met de klas.
Voorbereiding & details
Ontwerp een project dat gericht is op het aanpakken van een specifiek SDG in de eigen gemeenschap.
Facilitatietip: Moedig bij Lokaal Actieplan paren aan om eerst kleine, realistische stappen te bedenken voordat ze grote plannen maken, zodat ze niet ontmoedigd raken.
Setup: Flexibele opstelling voor het hergroeperen
Materials: Informatiepakketten voor de expertgroepen, Format voor aantekeningen, Grafische organizer voor de samenvatting
Individual: Persoonlijk SDG Project
Elke leerling kiest een SDG, noteert drie acties voor thuis of school, en tekent een poster. Hang posters op voor een klasgalerij en laat peers feedback geven.
Voorbereiding & details
Analyseer de onderlinge verbanden tussen de verschillende Duurzame Ontwikkelingsdoelen.
Facilitatietip: Laat bij het Persoonlijk SDG Project leerlingen hun werk stap voor stap voorleggen tijdens een tussentijdse check, zodat je hun proces begeleidt.
Setup: Flexibele opstelling voor het hergroeperen
Materials: Informatiepakketten voor de expertgroepen, Format voor aantekeningen, Grafische organizer voor de samenvatting
Dit onderwerp onderwijzen
Ervaren leerkrachten benadrukken dat je de SDG’s niet als losse doelen moet aanbieden, maar als een netwerk van onderling verbonden uitdagingen. Vermijd het geven van alleen feiten; laat leerlingen zelf ontdekken hoe doelen elkaar versterken of tegenwerken. Gebruik hun lokale context als vertrekpunt, want dat maakt de wereldwijde problematiek persoonlijk en begrijpelijk.
Wat je kunt verwachten
Succesvolle leerlingen tonen dat ze de kern van de SDG’s begrijpen door verbanden te leggen tussen verschillende doelen en concrete acties te benoemen die zij zelf kunnen ondernemen. Ze gebruiken de iconen en voorbeelden uit hun omgeving om hun ideeën te onderbouwen.
Deze activiteiten zijn een startpunt. De volledige missie is de ervaring.
- Compleet facilitatiescript met docentendialogen
- Printklaar leerlingmateriaal, klaar voor de klas
- Differentiatiestrategieën voor elk type leerling
Pas op voor deze misvattingen
Veelvoorkomende misvattingTijdens de klassikale introductie horen leerlingen dat SDG’s alleen voor arme landen gelden.
Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen
Tijdens de SDG Iconen Quiz geef je leerlingen de opdracht om voor elk icoon een voorbeeld uit Nederland te bedenken. Zo zien ze dat klimaatverandering (SDG 13) en duurzame consumptie (SDG 12) ook hier direct relevant zijn.
Veelvoorkomende misvattingLeerlingen denken dat de VN alle problemen oplost met de SDG’s en dat individuen geen rol spelen.
Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen
Tijdens het maken van het Lokaal Actieplan in paren vraag je leerlingen om eerst een probleem in hun directe omgeving te benoemen en dan een concrete actie te bedenken die zij zelf of met klasgenoten kunnen uitvoeren.
Veelvoorkomende misvattingLeerlingen zien de SDG’s als losse doelstellingen die niets met elkaar te maken hebben.
Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen
Tijdens de Verbanden Kaarten activiteit in small groups geef je de opdracht om minimaal drie kaarten met elkaar te verbinden en de relatie met een zin als ‘SDG 3 verbetert SDG 4, omdat gezonde leerlingen beter kunnen leren’ uit te leggen.
Toetsideeën
Na de SDG Iconen Quiz geef je elke leerling een kaartje met één SDG. Zij schrijven op wat het doel inhoudt en één voorbeeld van hoe zij of hun gemeenschap hieraan kunnen bijdragen.
Tijdens de Verbanden Kaarten activiteit stel je de vraag: ‘Als we SDG 4 (Kwaliteitsonderwijs) verbeteren, welke andere SDG’s zouden daar dan positief door beïnvloed kunnen worden?’ Laat leerlingen hun redenering hardop delen in hun small groups.
Na het Persoonlijk SDG Project toon je de iconen van vijf SDG’s en vraag je leerlingen om de nummers op te schrijven die het meest direct te maken hebben met het scheiden van afval thuis of op school.
Uitbreidingen & ondersteuning
- Laat snelle leerlingen uitzoeken welke Nederlandse organisaties of bedrijven werken aan een door hen gekozen SDG en presenteer hun bevindingen in een korte pitch.
- Geef leerlingen die moeite hebben met verbanden leggen een vooraf ingevulde set kaarten met voorbeelden van samenhangen, zodat ze deze als basis kunnen gebruiken om zelf verbanden toe te voegen.
- Bied leerlingen met extra tijd aan om hun Persoonlijk SDG Project uit te breiden door een échte actie uit te voeren in de school of buurt, zoals een inzamelingsactie of voorlichtingsbijeenkomst.
Kernbegrippen
| Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's) | Zeventien wereldwijde doelen van de Verenigde Naties, opgesteld om armoede te bestrijden, de planeet te beschermen en welvaart voor iedereen te bevorderen tegen 2030. |
| Globalisering | Het proces waarbij landen en culturen wereldwijd steeds meer met elkaar verbonden raken, zowel economisch als sociaal en cultureel. |
| Lokale actie | Concrete stappen die mensen op lokaal niveau ondernemen om bij te dragen aan een groter doel, zoals het verbeteren van de leefomgeving of het ondersteunen van specifieke groepen. |
| Interconnectedness | Het principe dat de verschillende SDG's niet los van elkaar staan, maar elkaar beïnvloeden en versterken. |
Voorgestelde methodieken
Planningssjablonen voor De Wereld in Kaart: Ruimte, Mens en Milieu
Meer in Mens en Milieu: Duurzaamheid
Ecologische Voetafdruk en Draagkracht
Leerlingen berekenen hun eigen ecologische voetafdruk en onderzoeken het concept van de draagkracht van de aarde.
3 methodologies
Energiebronnen van de Toekomst
Vergelijking tussen fossiele brandstoffen en hernieuwbare energiebronnen zoals wind, zon en water.
3 methodologies
Waterbeheer en Waterschaarste
Leerlingen onderzoeken de uitdagingen van waterbeheer wereldwijd en de gevolgen van waterschaarste.
3 methodologies
De Voedselketen en Globalisering
Analyse van waar ons voedsel vandaan komt en de ecologische voetafdruk van wereldwijde handel.
3 methodologies
Duurzame Landbouw en Voedselproductie
Leerlingen onderzoeken alternatieve methoden van voedselproductie die minder impact hebben op het milieu.
3 methodologies
Klaar om Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's) te onderwijzen?
Genereer een volledige missie met alles wat je nodig hebt
Genereer een missie