
Filosofische stoelen
Kies een kant, debatteer en verplaats je bij overtuiging
In een oogopslag
Duur
20–40 min
Groepsgrootte
12–40 leerlingen
Inrichting van de ruimte
Lokaal verdeeld in twee zijden met een duidelijke middenlijn
Materialen
- Kaartjes met prikkelende stellingen
- Kaartjes met bewijsvoering (optioneel)
- Registratieformulier voor bewegingen
Taxonomie van Bloom
Sociaal-emotionele competenties
Wat is Filosofische stoelen?
Philosophical Chairs is een gestructureerde, kinetische debatstrategie die kritisch denken en een respectvolle dialoog bevordert door leerlingen fysiek te laten bewegen om hun standpunt over een controversieel onderwerp in te nemen. De methodiek werkt omdat het abstracte cognitieve processen vertaalt naar zichtbare, ruimtelijke acties. Leerlingen worden gedwongen om actief naar tegengestelde standpunten te luisteren om te bepalen of ze hun fysieke positie moeten aanpassen. In tegenstelling tot traditionele debatten is het doel niet om te 'winnen', maar om de complexiteit van een kwestie te verkennen en een open houding te oefenen. Door prioriteit te geven aan op bewijs gebaseerde redeneringen en een respectvolle dialoog, ontwikkelt het zowel taalvaardigheid als sociaal-emotionele intelligentie. De fysieke beweging dient als een krachtig middel voor betrokkenheid, vooral voor leerlingen die moeite hebben met stilzitten, terwijl de eis om het punt van de vorige spreker samen te vatten voordat men reageert, zorgt voor diepgaand luisteren. Deze pedagogiek creëert een veilige omgeving voor intellectuele risico's, omdat leerlingen zien dat hun klasgenoten van positie durven te veranderen op basis van de kracht van argumenten in plaats van sociale druk. Uiteindelijk slaat het een brug tussen individuele meningen en gezamenlijk onderzoek.
Ideaal voor
Wanneer gebruik je het?
Leeftijdsgroepen
Geschikte vakken
Hoe voer je een Filosofische stoelen uit?
Een centrale stelling kiezen
Kies een controversiële, open stelling die gerelateerd is aan je lesstof en waar geen simpel 'goed' of 'fout' antwoord op bestaat.
De ruimte inrichten
Zet stoelen in twee rijen tegenover elkaar of maak een middenpad vrij om zones voor 'Eens' en 'Oneens' aan te duiden, met een klein gebied voor 'Twijfel' in het midden.
Normen en regels vaststellen
Leg uit dat leerlingen het argument van de vorige spreker moeten samenvatten voordat ze zelf spreken, en dat ze worden aangemoedigd om te verplaatsen als hun mening verandert.
Eerste posities innemen
Lees de stelling hardop voor en geef leerlingen een minuut stille reflectie voordat ze fysiek naar de kant gaan die hun huidige standpunt vertegenwoordigt.
De dialoog faciliteren
Modereer de discussie door de beurt af te wisselen tussen de twee kanten. Zorg dat geen enkele leerling domineert en dat iedereen bewijs gebruikt om beweringen te onderbouwen.
Beweging aanmoedigen
Herinner leerlingen er tijdens de sessie aan dat ze fysiek naar de andere kant van de kamer moeten lopen als het argument van een klasgenoot hun denken heeft beïnvloed.
Een nabespreking houden
Sluit de activiteit af door leerlingen een korte reflectie te laten schrijven over welke argumenten het meest overtuigend waren en waarom ze voor hun uiteindelijke positie hebben gekozen.
Wetenschappelijke onderbouwing
Gormley, K., McDermott, P.
2014 · The Language and Literacy Spectrum, 24(1), 74-84
De studie toonde aan dat Philosophical Chairs het vermogen van leerlingen om op bewijs gebaseerde argumenten op te bouwen aanzienlijk verbetert en hun bereidheid vergroot om meerdere perspectieven te overwegen.
Nussbaum, E. M.
2002 · The Journal of Experimental Education, 70(2), 169-197
Onderzoek wijst uit dat gestructureerde klasdebatten zoals Philosophical Chairs de betrokkenheid van leerlingen vergroten en hen helpen de dialectische aard van redeneren te internaliseren.
Onderwerpen die goed passen bij Filosofische stoelen
Bekijk curriculumonderwerpen waarbij Filosofische stoelen een aanbevolen actieve leerstrategie is.

Wat is Kunst?
Groep 5 · De Wereld door de Ogen van de Kunstenaar

De Kunst van het Bekritiseren
Groep 8 · Blikopener: Creatieve Expressie en Kunstbeschouwing

Medische Ethiek
Klas 3 VWO · Mastering Global Communication: Engels voor VWO 3

Ethics in Science Communication
Klas 5 VWO · Mastering English: Perspectives and Proficiency

De Verlichting en Vrijheid
Groep 7 · Vensters op het Verleden: Van de Gouden Eeuw tot de Wereldoorlogen

Denkers van de Verlichting
Klas 2 VWO · Van Wereldrijken naar Wereldoorlogen: De Vorming van de Moderne Tijd

Nieuwe Dreigingen en de 21e Eeuw
Klas 3 VWO · De Moderne Wereld in Conflict en Verandering

De Verlichting
Klas 4 VWO · Van Jagers tot Verlichting: De Vorming van de Westerse Wereld

Het Verlichte Denken
Klas 6 VWO · Perspectieven op de Wereldgeschiedenis: Van Verlichting tot Heden
Veelgestelde vragen
Wat is Philosophical Chairs in het onderwijs?
Hoe gebruik ik Philosophical Chairs in mijn klas?
Wat zijn de voordelen van Philosophical Chairs voor leerlingen?
Wat is het verschil tussen Philosophical Chairs en een Socratic Seminar?
Genereer een Missie met Filosofische stoelen
Gebruik Flip Education om een volledig Filosofische stoelen lesplan te maken, afgestemd op jullie curriculum en klaar voor gebruik in de klas.