Thematische Eenheidsplanner

Organiseer meerdere weken rond een centraal thema of een essentiële vraag die teksten, vakken en echte situaties verbindt. Leerlingen bouwen duurzaam begrip op als ze dezelfde ideeën in verschillende contexten tegenkomen.

Alle vakkenBasisonderwijs (groep 1-8)Voortgezet onderwijs (vmbo/havo/vwo)

Download de Complete Toolkit

  • Gestructureerde PDF met richtvragen per sectie
  • Printklare lay-out, werkt op scherm en op papier
  • Inclusief pedagogische notities en tips van Flip
4.6|676+ downloads

Wanneer dit sjabloon gebruiken

  • Bij het lesgeven over meerdere weken met een overkoepelend idee of vraag
  • Voor vakoverstijgend of interdisciplinair onderwijs
  • Wanneer je wilt dat leerlingen verbanden leggen tussen teksten, thema's en tijdperken
  • Bij lessen Nederlands of wereldoriëntatie rondom essentiële vragen
  • Voor projectgebaseerd of onderzoekend leren met een centrale onderzoeksvraag

Secties van het sjabloon

Benoem het centrale thema en formuleer de essentiële vraag die het onderzoek gedurende de eenheid zal sturen.

Thema (bijv. 'Veerkracht en erbij horen'):

Essentiële vraag:

Waarom zal deze vraag jouw specifieke leerlingen boeien?

Welke verbindingen legt het tussen teksten, onderwerpen of vakken?

Identificeer de kerndoelen en eindtermen die deze eenheid behandelt over verschillende vakken heen.

Primaire kerndoelen (bijv. SLO leerlijnen):

Vakoverstijgende verbindingen:

Kernvaardigheden (lezen, schrijven, discussie, onderzoek):

Identificeer de belangrijkste teksten, bronnen, media of praktijkervaringen die het onderzoek van de leerling verankeren.

Primaire teksten of bronnen (met aandacht voor diversiteit):

Secundaire teksten of aanvullende bronnen:

Ervaringen, excursies of maatschappelijke verbindingen:

Hoe sluiten deze aan bij de essentiële vraag?

Breng de lessenreeks in kaart en laat zien hoe elke les toewerkt naar de essentiële vraag en de eindtaak.

Week 1: Lessen 1 tot 5 (focus: thema introduceren, voorkennis activeren)

Week 2: Lessen 6 tot 10 (focus: onderzoek verdiepen via bronnen)

Week 3: Lessen 11 tot 15 (focus: synthese en beoordeling)

Ontwerp de summatieve taak waarin leerlingen een standpunt innemen over de essentiële vraag en plan formatieve meetpunten.

Summatieve taak (bijv. 'Schrijf een betoog waarin je de essentiële vraag beantwoordt met 3 bronnen'):

Succescriteria:

Formatieve controlemomenten (per les of week):

Stel de volledige bronnenlijst voor de eenheid samen, inclusief materialen die vooraf moeten worden voorbereid.

Lijst met teksten en bronnen:

Technologie en tools:

Voor te bereiden of te reserveren materialen:

Differentiatie-materiaal:

De visie van Flip

Thematische eenheden werken omdat ze leerlingen een reden geven om te blijven vragen: 'en wat dan nog?' De essentiële vraag creëert een rode draad die zelfs routineuze activiteiten verbindt met een groter doel. Deze planner helpt je een thema te kiezen dat echt prikkelt, de bronnen in kaart te brengen die hiernaartoe werken en een beoordeling te ontwerpen waarbij leerlingen een authentiek standpunt innemen.

Bekijk wat onze AI maakt

Dit Sjabloon Aanpassen

Voor Alle vakken

Pas Thematische eenheid toe door de fasetijden en opdrachten aan te passen aan de specifieke eisen van Alle vakken.

Over het Thematische eenheid-raamwerk

Een thematische eenheid organiseert het leerproces rond een centraal idee in plaats van een lijst met losse onderwerpen. In plaats van simpelweg 'Hoofdstuk 4: De Tweede Wereldoorlog' te behandelen, stelt een thematische eenheid een vraag als: 'Wat is er nodig om op te staan tegen onrecht?' en verkent deze vraag door geschiedenis, literatuur en actuele gebeurtenissen te combineren.

Waarom thema's werken: Thema's zorgen voor samenhang. Wanneer leerlingen dezelfde essentiële vraag tegenkomen in verschillende teksten, onderwerpen of tijdsperioden, gaan ze patronen zien en verbanden leggen. Dit is hoe blijvend begrip ontstaat: niet door geïsoleerde feiten, maar door ideeën die in verschillende vormen terugkeren.

Het juiste thema kiezen: Een sterk thema is breed genoeg om de hele eenheid te beslaan, maar specifiek genoeg om tot echt onderzoek aan te zetten. 'Verandering' is te breed. 'Hoe creëert verandering kansen voor de één en tegenspoed voor de ander?' is een thema dat aanzet tot zinvol onderzoek.

Vakoverstijgend potentieel: Thematische eenheden zijn bijzonder krachtig voor vakoverstijgend onderwijs. Een thema als 'Systemen en onderlinge afhankelijkheid' kan tegelijkertijd door biologie (ecosystemen), wiskunde (netwerken) en maatschappijleer (economieën) lopen. Een thema als 'Stem en macht' verbindt Nederlands, geschiedenis en burgerschap.

Ankerteksten en ervaringen: Elke thematische eenheid heeft een paar ankerteksten of ervaringen nodig waar leerlingen herhaaldelijk naar terugkeren: een primaire bron, een roman, een documentaire of een lokale casestudy. Deze ankers geven leerlingen iets concreets om te analyseren door de lens van het thema.

Beoordeling: De summatieve beoordeling voor een thematische eenheid vraagt leerlingen meestal om een standpunt in te nemen over de essentiële vraag, gebruikmakend van bewijs dat gedurende de eenheid is verzameld. Dit is betekenisvoller dan een toets aan het einde van een hoofdstuk, omdat leerlingen moeten synthetiseren in plaats van alleen reproduceren.

Deze planner helpt je bij het identificeren van een sterk thema, het in kaart brengen van de teksten en activiteiten die het onderzoek ondersteunen, en het ontwerpen van een beoordeling waarin leerlingen hun denken over de centrale vraag aantonen.

Backward Design eenheid

Plan de eenheid vanuit het beoogde eindresultaat. Eerst worden de leerdoelen bepaald, dan de bewijzen van leren en tot slot de lessenreeks. Elke les draagt van dag één bij aan een helder einddoel.

Onderzoekende eenheid

Bouw een eenheid op rond de vragen van de leerlingen zelf. Ze formuleren hypothesen, verzamelen bewijs en bouwen begrip op via gestructureerde onderzoekscycli, begeleid door de docent als coach.

Taaleenheid

Ontwerp een taaleenheid die lezen, schrijven, spreken en taalbeschouwing integreert rond ankerteksten en een essentiële vraag die de gehele lessenreeks richting en betekenis geeft.

Jaarplanning

Visualiseer het volledige schooljaar: organiseer thema's, kerndoelendekking en grote toetsmomenten zodat je het jaar in één oogopslag overziet en hiaten ontdekt vóór het schooljaar begint.

Ervaar de magie van actief leren

Op zoek naar een kant-en-klare les, niet alleen een sjabloon?

De AI van Flip neemt jouw vak, niveau en onderwerp en bouwt een kant-en-klare les met stapsgewijze instructies, discussievragen, een exit ticket en printbare leerlingmaterialen.

Gratis proberen

Veelgestelde vragen

Een goede essentiële vraag is open, echt betwistbaar en verbindt met ideeën die leerlingen hun hele leven tegenkomen. Het moet aanzetten tot nadenken en heeft geen enkelvoudig correct antwoord.
Zeker. Bij natuurwetenschappen werken thema's als 'systemen', 'verandering door de tijd' of 'oorzaak en gevolg' goed. Bij wiskunde is het uitdagender, maar mogelijk rond thema's als 'patronen en voorspelling'. De sleutel is dat het thema de inhoud verheldert en niet slechts decoratief is.
Twee tot vier ankerteksten waar leerlingen meerdere keren naar terugkeren is meestal effectiever dan tien teksten die slechts één keer worden gelezen. Diepgang bij een klein aantal rijke bronnen wint het van breedte.
Start en eindig elke les door expliciet naar de essentiële vraag te verwijzen. Een routine van twee minuten zoals 'waar staan we nu in ons denken over X?' houdt het thema levend zonder dat het zwaar aanvoelt.
Een onderwerp is wat je bestudeert (bijv. de Industriële Revolutie). Een thema is het idee dat het onderwerp belicht (bijv. de prijs van vooruitgang). Hetzelfde onderwerp kan door verschillende thema's worden benaderd.
Een thematische eenheid geeft leerlingen een reden om betrokken te zijn door lessen te verbinden via een centrale vraag. Actief leren geeft hen een manier om met die vraag bezig te zijn door iets te doen, niet alleen erover te lezen. Flip-missies veranderen elke les in een hands-on activiteit waar leerlingen samenwerken, debatteren of onderzoeken. Veel docenten gebruiken een thematisch kader voor de eenheid en Flip om de individuele missie-gebaseerde lessen te genereren die het thema tot leven brengen.
← Alle lesplan-sjablonenOntdek actieve werkvormen →