Curriculumoverzicht Nederlands

Organiseer het taalmiddencurriculum voor het jaar: plan leesblokken, schrijfgenres en spreekvaardigheidsactiviteiten over het schooljaar met evenwichtige aandacht voor alle taalvaardigheidsdomeinen.

NederlandsBasisonderwijs (groep 1-8)Voortgezet onderwijs (vmbo/havo/vwo)

Download de Complete Toolkit

  • Gestructureerde PDF met richtvragen per sectie
  • Printklare lay-out, werkt op scherm en op papier
  • Inclusief pedagogische notities en tips van Flip
4.5|403+ downloads

Wanneer dit sjabloon gebruiken

  • Jaarlijkse planning van het curriculum Nederlands voor een volledige klas
  • Waarborgen van een evenwichtige dekking van de referentieniveaus en kerndoelen
  • Sectie-overleg voor een doorlopende leerlijn binnen de vakgroep Nederlands
  • Integreren van vrij lezen, kleine kring instructie en klassikale thema's
  • Evalueren en herzien van het curriculum na een schooljaar op basis van ervaringen

Secties van het sjabloon

Definieer de cursus, het referentieniveau en de belangrijkste taaldoelen voor dit jaar.

Naam vak en leerjaar:

Referentieniveau (bijv. 1F, 2F, 3F):

Jaardoelen (lezen, schrijven, spreken, taalverzorging):

Kernteksten (literatuurlijst, modelteksten, voorleesboeken):

Schrijfgenres die aan bod komen:

Plan de volgorde van de thema's of blokken over het jaar en de balans tussen tekstsoorten.

Unit 1 (weken, centrale vraag, kernteksten, primair schrijfgenre):

Unit 2:

...

Balans tussen fictie en non-fictie over het jaar:

Verdeling tussen betogend, informerend en narratief schrijven:

Breng de leeslijn in kaart: klassikale teksten, niveaulezen, vrij lezen en de opbouw in complexiteit.

Klassikale kernteksten per unit:

Gedifferentieerd lezen en leesgroepjes:

Tijd voor vrij lezen (wekelijks):

Opbouw in tekstcomplexiteit:

Verhouding fictie/non-fictie conform de kerndoelen:

Plan wanneer elk schrijfgenre wordt aangeboden en de diepgang van de opdrachten.

Betogend schrijven (welke unit, tijdsduur, eindproduct):

Informerend/uitleggend schrijven:

Narratief/creatief schrijven:

Korte schrijfopdrachten (tussendoor):

Publicatiemogelijkheden (voor wie schrijven ze):

Koppel de domeinen lezen, schrijven, spreken en taalverzorging aan de planning.

Domein Lezen (per unit):

Domein Schrijven:

Domein Mondelinge Taalvaardigheid:

Domein Begrippen en Taalverzorging:

Onderdelen die extra aandacht behoeven:

Plan de belangrijkste meetmomenten voor taalvaardigheid over het jaar.

Grote schrijfopdrachten (per unit en genre):

Leestoetsen (begrip, analyse, vlot lezen):

Beoordeling mondeling (debat, presentatie):

Afstemming op centrale toetsen of examens:

Portfolio of cumulatieve beoordeling:

De visie van Flip

Een jaarplanning voor Nederlands werkt pas echt als het de samenhang tussen lezen, schrijven en praten laat zien. Dit overzicht helpt je een jaar te ontwerpen waarin zowel literatuur als zakelijke teksten, en zowel academische discussies als creatief schrijven, de juiste aandacht krijgen. Gebruik dit kader om de grote lijnen uit te zetten en Flip om de interactieve werkvormen te genereren die de lessen tot leven wekken.

Bekijk wat onze AI maakt

Dit Sjabloon Aanpassen

Voor Nederlands

Bij taallessen helpt Taal jaarplanning om analytisch lezen en schrijven te structureren met duidelijke denkfasen.

Over het Taal jaarplanning-raamwerk

Het in kaart brengen van het curriculum voor Nederlands is complex omdat taalontwikkeling niet lineair verloopt zoals bij rekenen. Lezen, schrijven en mondelinge taalvaardigheid ontwikkelen zich gelijktijdig en versterken elkaar door interactie met teksten en ideeën.

De taaldomeinen: Een goed taalcurriculum moet vier domeinen adresseren: lezen (fictie en zakelijke teksten), schrijven (betogend, informerend, narratief), spreken en luisteren (discussie, presentatie, media) en taalverzorging (woordenschat, grammatica, spelling). Een jaarplanning laat zien hoe deze domeinen gedurende het jaar verbonden zijn binnen elke onderwijseenheid.

Progressie in tekstcomplexiteit: Een cruciale beslissing in het taalonderwijs is de opbouw van tekstcomplexiteit. De planning moet tonen hoe de moeilijkheidsgraad van teksten toeneemt en hoe de balans tussen literaire en informatieve teksten voldoet aan de kerndoelen of referentieniveaus voor jouw leerjaar.

Rotatie van schrijfgenres: Leerlingen hebben structurele ervaring nodig met diverse schrijfgenres. De jaarplanning laat zien wanneer leerlingen werken aan argumentatieve teksten, informatieve verslagen of verhalende teksten, waarbij elk genre voldoende instructietijd krijgt in plaats van een eenmalige opdracht.

Vrij lezen en leesplezier: Een effectief overzicht bevat vaste tijd voor vrij lezen naast de gezamenlijke leeslessen. Vrij lezen is geen extraatje: het is de meest effectieve manier om leeskilometers te maken en een sterke voorspeller voor taalvaeiheid.

Woordenschatontwikkeling: Woordenschat groeit het best in context en niet via geïsoleerde woordenlijsten. De planning laat zien hoe woordenschatonderwijs is geïntegreerd in de leesunits in plaats van losstaande 'woord van de week' activiteiten.

Jaarplanning

Visualiseer het volledige schooljaar: organiseer thema's, kerndoelendekking en grote toetsmomenten zodat je het jaar in één oogopslag overziet en hiaten ontdekt vóór het schooljaar begint.

Leerlijn en volgorde

Documenteer de omvang en de volgorde van uw curriculum: wat u onderwijst en in welke volgorde. Zorgt voor samenhangend verticaal leren en consistente dekking tussen klassen en leerjaren.

Taaleenheid

Ontwerp een taaleenheid die lezen, schrijven, spreken en taalbeschouwing integreert rond ankerteksten en een essentiële vraag die de gehele lessenreeks richting en betekenis geeft.

Thematische eenheid

Organiseer meerdere weken rond een centraal thema of een essentiële vraag die teksten, vakken en echte situaties verbindt. Leerlingen bouwen duurzaam begrip op als ze dezelfde ideeën in verschillende contexten tegenkomen.

Ervaar de magie van actief leren

Op zoek naar een kant-en-klare les, niet alleen een sjabloon?

De AI van Flip neemt jouw vak, niveau en onderwerp en bouwt een kant-en-klare les met stapsgewijze instructies, discussievragen, een exit ticket en printbare leerlingmaterialen.

Gratis proberen

Veelgestelde vragen

Hoewel de referentieniveaus een sterke nadruk leggen op zakelijke teksten, is het vak Nederlands de plek waar literatuur centraal staat. Streef naar een 50/50 verdeling in de onderbouw en verschuif in de bovenbouw naar meer verdieping in zowel complexe zakelijke teksten als literatuurgeschiedenis.
Onderzoek toont aan dat 15 tot 20 minuten dagelijks vrij lezen de taalontwikkeling enorm versnelt. Plan dit expliciet in je rooster, bijvoorbeeld als vaste start van de les, anders wordt het vaak verdrongen door methode-opdrachten.
Ja, maar bij voorkeur ingebed in schrijfopdrachten. Plan welke grammaticale concepten relevant zijn voor het schrijfgenre van die periode. Geïsoleerde grammatica-instructie heeft weinig effect op de eigen schrijfvaardigheid van leerlingen.
Maak mondelinge vaardigheid onderdeel van je units: plan Socratic seminars, debatten of presentaties als vaste afsluiting. Als het in de jaarplanning staat als essentieel onderdeel, krijgt het de nodige instructietijd.
In het basisonderwijs heb je vaak meer ruimte voor integratie. Gebruik de planning om de verbinding te leggen tussen begrijpend lezen en de thema's van wereldoriëntatie, zodat taalonderwijs functioneel en betekenisvol wordt.
Nederlands leent zich uitstekend voor actief leren: denk aan literatuurkringen, peer-feedback workshops en debatten. Je jaarplanning laat zien waar deze werkvormen de basis vormen van je units. Gebruik dit overzicht voor de structuur en Flip om de specifieke lessen te genereren die discussies en workshops effectief en leerzaam maken.
← Alle lesplan-sjablonenOntdek actieve werkvormen →