Leercontracten

Leercontracten

Door de leerling zelfgekozen doelen, methoden en criteria

45–90 min1–35 leerlingenStandaard klaslokaal met individuele werkplekken

In een oogopslag

Duur

45–90 min

Groepsgrootte

1–35 leerlingen

Inrichting van de ruimte

Standaard klaslokaal met individuele werkplekken

Materialen

  • Contract-format (doelen, activiteiten, bewijslast, planning)
  • Schema voor voortgangsgesprekken
  • Rubric voor zelfevaluatie
  • Portfolio of handleiding voor bewijsvoering

Taxonomie van Bloom

ToepassenAnalyserenCreëren

Sociaal-emotionele competenties

ZelfmanagementVerantwoorde besluitvorming

Wat is Leercontracten?

Leercontracten zijn formele, schriftelijke overeenkomsten tussen een leraar en een leerling die specifieke leerdoelen, bronnen en beoordelingscriteria voor een onderdeel vastleggen. Deze methodiek werkt door de regie te verschuiven van de docent naar de leerling, wat zelfregulatie en intrinsieke motivatie bevordert door persoonlijke planning en keuzemogelijkheden. Door duidelijke verwachtingen en consequenties te formuleren, bieden contracten een gestructureerd kader voor differentiatie. Leerlingen kunnen op hun eigen niveau naar beheersing toewerken, terwijl ze verantwoordelijk blijven voor de kerndoelen van het curriculum. Deze aanpak is bijzonder effectief in diverse klassen omdat het rekening houdt met individuele startpunten en interesses. Naast vakinhoudelijke beheersing ontwikkelen leercontracten essentiële metacognitieve vaardigheden, omdat leerlingen moeten reflecteren op hun leervoorkeuren en hun tijd effectief moeten beheren. De psychologische toezegging van een ondertekend document verhoogt de betrokkenheid van de leerling en vermindert wrijving in het klassenmanagement, omdat de succescriteria vanaf het begin transparant en gezamenlijk opgesteld zijn.

Ideaal voor

Gedifferentieerd en gepersonaliseerd lerenEigenaarschap en regie bij de leerlingOnafhankelijke onderzoeksprojectenOntwikkelen van vaardigheden voor doelen stellen en zelfmonitoring

Wanneer gebruik je het?

Leeftijdsgroepen

Groep 3–4 –Groep 5–8 ✓Klas 1–3 ★Klas 4–6 ★

Geschikte vakken

Wiskunde ✓Nederlands ★Natuur en Techniek ★Geschiedenis ★Sociaal-emotioneel leren ★Beeldende Vorming ★

Hoe voer je een Leercontracten uit?

1

Definieer de leerdoelen

Identificeer de essentiële standaarden en vaardigheden die alle leerlingen aan het einde van de module moeten beheersen.

2

Ontwikkel keuzemenu's

Maak een lijst van gevarieerde leeractiviteiten en bronnen, gecategoriseerd op moeilijkheidsgraad of interessegebied, om leerlingen keuzevrijheid te geven.

3

Onderhandel over de voorwaarden

Ga met elke leerling in gesprek over hun gekozen activiteiten, het bewijs van leren dat ze gaan leveren en de specifieke deadlines.

4

Formaliseer de overeenkomst

Stel het definitieve contract op en laat zowel de leraar als de leerling tekenen om de wederzijdse betrokkenheid te bevestigen.

5

Monitor de voortgang

Plan regelmatige voortgangsgesprekken of 'spreekuren' waarin leerlingen rapporteren over hun status en feedback krijgen op hun werk.

6

Beoordeel en reflecteer

Evalueer de eindproducten aan de hand van de rubrics in het contract en faciliteer een zelfreflectie van de leerling op hun leerproces.

Wetenschappelijke onderbouwing

Knowles, M. S.

1986 · Jossey-Bass Higher Education Series, 1st Edition, 1-15

Leercontracten overbruggen de kloof tussen de behoeften van de leerling en institutionele vereisten door zelfsturend leren en wederzijds respect in het onderwijsproces te bevorderen.

Frank, T., Scharff, L. F. V.

2013 · Journal of the Scholarship of Teaching and Learning, 13(4), 36-53

Het gebruik van leercontracten verhoogt de autonomie en het gevoel van eigenwaarde van leerlingen aanzienlijk, wat leidt tot een hogere betrokkenheid en een positievere beleving van de leeromgeving.

Anderson, G., Boud, D., Sampson, J.

1996 · Routledge, 1st Edition, 22-45

Gestructureerde contracten bieden de nodige ondersteuning (scaffolding) voor leerlingen om de overstap te maken van docentafhankelijk leren naar onafhankelijk onderzoek.

Onderwerpen die goed passen bij Leercontracten

Bekijk curriculumonderwerpen waarbij Leercontracten een aanbevolen actieve leerstrategie is.

Werkt bij elk onderwerp

Leercontracten is een flexibele strategie die jullie kunnen toepassen bij verschillende vakken en leerjaren.

Blader door het curriculum

Veelgestelde vragen

Wat is een leercontract in het onderwijs?
Een leercontract is een onderhandelde overeenkomst tussen leraar en leerling waarin staat wat er geleerd wordt, hoe dat gebeurt en hoe het succes wordt gemeten. Het dient als een routekaart voor gepersonaliseerd onderwijs, zodat beide partijen op één lijn zitten qua verwachtingen.
Hoe gebruik ik leercontracten in mijn klas?
Begin met het vaststellen van de kernonderwerpen en bied vervolgens een menu aan van activiteiten of projecten waaruit leerlingen kunnen kiezen om hun beheersing aan te tonen. Bespreek dit individueel met leerlingen om doelen en een strakke planning vast te leggen.
Wat zijn de voordelen van leercontracten voor leerlingen?
De belangrijkste voordelen zijn een grotere eigenaarschap, betere vaardigheden in timemanagement en de mogelijkheid om in een eigen tempo te werken. Het motiveert leerlingen om verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leerproces.
Zijn leercontracten effectief voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften?
Ja, ze zijn zeer effectief voor differentiatie omdat ze aangepaste doelen en alternatieve beoordelingsmethoden mogelijk maken. Ze bieden de duidelijke structuur en voorspelbare verwachtingen die veel van deze leerlingen nodig hebben om te slagen.
Hoe beoordeel je een leercontract?
De beoordeling is gebaseerd op de specifieke criteria en rubrics die in het contract zelf zijn vastgelegd. Je beoordeelt of de leerling de afgesproken mijlpalen en kwaliteitsnormen heeft gehaald, vaak aangevuld met een zelfreflectie-component.

Genereer een Missie met Leercontracten

Gebruik Flip Education om een volledig Leercontracten lesplan te maken, afgestemd op jullie curriculum en klaar voor gebruik in de klas.

Genereer MissieBekijk alle methodiekenBekijk lesplansjablonen