Ga naar de inhoud
Leercontracten

Door de leerling onderhandelde doelen, methoden en beoordelingscriteria

Leercontracten

Leerlingen onderhandelen met de docent over een contract waarin ze vastleggen wat ze gaan leren, hoe ze dat aanpakken, wat het eindresultaat is en hoe dit beoordeeld wordt. Deze contracten zijn individueel en geven leerlingen echte autonomie over hun leerproces. Regelmatige voortgangsgesprekken zorgen voor verantwoordelijkheid en stimuleren zelfsturing, doelgerichtheid en metacognitie.

Duur45–90 min
Groepsgrootte1–35
Taxonomie van BloomApply · Analyze
PrepMedium · 15 min

Wat is Leercontracten?

Leercontracten zijn individuele afspraken tussen leerling en docent over leerdoelen, aanpak, tijdlijn en beoordelingscriteria. De leerling heeft inspraak in wat hij of zij gaat leren, hoe, wanneer en waarop hij of zij wordt beoordeeld.

De methode is gebaseerd op de zelfdeterminatietheorie van Deci en Ryan, die laat zien dat autonomie een van de drie basisbehoeften is die intrinsieke motivatie voeden. Leerlingen die inspraak hebben in hun eigen leerproces, zijn gemotiveerder, persistenter en zelfstandiger dan leerlingen aan wie alles wordt voorgeschreven.

In het Nederlandse onderwijs past het leercontract goed bij de personalisering die het SLO beschrijft als trend in het hedendaagse onderwijs. Scholen die werken met daltononderwijs, montessori of andere zelfsturende formats, gebruiken varianten van leercontracten als structurerend instrument.

Leercontracten vereisen volwassenheid, zowel van de leerling als van de docent. Leerlingen moeten leren realistisch te zijn over wat ze aankunnen; docenten moeten leren loslaten zonder de eindverantwoordelijkheid te verliezen. Die balans is uitdagend maar waardevol: het is precies de vaardigheid die leerlingen nodig hebben in het hoger onderwijs en de werkpraktijk, waar niemand meer hun agenda beheert.

Hoe voer je een Leercontracten uit?

  1. Definieer de leerdoelen

    11 min

    Identificeer de essentiële standaarden en vaardigheden die alle leerlingen aan het einde van de module moeten beheersen.

  2. Ontwikkel keuzemenu's

    11 min

    Maak een lijst van gevarieerde leeractiviteiten en bronnen, gecategoriseerd op moeilijkheidsgraad of interessegebied, om leerlingen keuzevrijheid te geven.

  3. Onderhandel over de voorwaarden

    11 min

    Ga met elke leerling in gesprek over hun gekozen activiteiten, het bewijs van leren dat ze gaan leveren en de specifieke deadlines.

  4. Formaliseer de overeenkomst

    12 min

    Stel het definitieve contract op en laat zowel de leraar als de leerling tekenen om de wederzijdse betrokkenheid te bevestigen.

  5. Monitor de voortgang

    12 min

    Plan regelmatige voortgangsgesprekken of 'spreekuren' waarin leerlingen rapporteren over hun status en feedback krijgen op hun werk.

  6. Beoordeel en reflecteer

    11 min

    Evalueer de eindproducten aan de hand van de rubrics in het contract en faciliteer een zelfreflectie van de leerling op hun leerproces.

Wanneer Leercontracten in de klas gebruiken

  • Gedifferentieerd en gepersonaliseerd leren
  • Eigenaarschap en regie bij de leerling
  • Onafhankelijke onderzoeksprojecten
  • Ontwikkelen van vaardigheden voor doelen stellen en zelfmonitoring

Wetenschappelijke onderbouwing van Leercontracten

  • Knowles, M. S. (1986, Jossey-Bass Higher Education Series, 1st Edition, 1-15)

    Leercontracten overbruggen de kloof tussen de behoeften van de leerling en institutionele vereisten door zelfsturend leren en wederzijds respect in het onderwijsproces te bevorderen.

  • Lemieux, C. M. (2001, Social Work Education, 20(2), 263-276)

    De implementatie van leercontracten bevordert de autonomie en verantwoordelijkheid van leerlingen, wat resulteert in hogere niveaus van zelfsturend leren en academische betrokkenheid.

  • Anderson, G., Boud, D., Sampson, J. (2014, Figshare)

    Gestructureerde contracten bieden de nodige ondersteuning (scaffolding) voor leerlingen om de overstap te maken van docentafhankelijk leren naar onafhankelijk onderzoek.

Genereer een Missie met Leercontracten

Gebruik Flip Education om een volledig Leercontracten lesplan te maken, afgestemd op jullie curriculum en klaar voor gebruik in de klas.