Graffitimuur

Graffitimuur is een expressieve brainstormvorm waarbij leerlingen anoniem of in kleine groepen bijdragen aan grote vellen papier op de muur. De metafoor van graffiti , ongecensureerd, expressief, soms provocatief , is bewust gekozen: de methode nodigt uit tot eerlijkheid en spontaniteit.

Het gelijktijdige schrijfformaat is een van de bepalende krachten van de methode. In tegenstelling tot een klassikale discussie waarbij steeds één persoon spreekt terwijl de rest wacht, genereert de Graffiti Wall (Graffiti Muur) meerdere bijdragen tegelijkertijd. Een klas van 30 leerlingen die tien minuten tegelijkertijd schrijft, produceert aanzienlijk meer gezamenlijk denken dan dezelfde klas in een door de docent geleide discussie van dezelfde duur , zowel in kwantiteit (meer ideeën aan het oppervlak) als in representativiteit (meer stemmen gehoord, niet alleen de meest zelfverzekerde).

De anonimiteit is pedagogisch functioneel. Leerlingen die normaal gesproken terughoudend zijn om controversiële of afwijkende standpunten te delen, kunnen dat hier doen zonder gezichtsverlies. Dat maakt de verzamelde reacties authentieker, representatiever voor wat de klas echt denkt. Docenten die de bijdragen aandachtig lezen, ontmoeten vaak ideeën die leerlingen nooit hardop uitspreken , en dat is echte diagnostische informatie over waar het denken van de klas werkelijk staat.

De opkomende visuele kwaliteit van een voltooide Graffiti Wall (Graffiti Muur) , bijdragen die zich ophopen en beginnen te reageren op elkaar , is zelf een weergave van collectief denken. De clusters van verwante ideeën, de gespreksdraden waarbij één bijdrage rechtstreeks reageert op een andere, de uitschieters die alleen staan omdat niemand erop inging: al deze kenmerken van de verzamelde muur zijn leesbaar als data over het conceptuele landschap van de klas. Docenten die de muur inzetten als formatieve beoordelingsdata vinden hem veelzeggender dan individuele schriftelijke reacties, juist omdat hij de sociale dimensie van denken zichtbaar maakt.

Na de muur-fase volgt altijd een debriefing: de docent en leerlingen analyseren samen wat er staat. Welke thema's komen terug? Welke bijdragen verrassen? Welke standpunten zijn in tegenspraak? Die analyse maakt de graffitimuur meer dan een activiteit: het wordt een venster op het denken van de klas.

De methode is bijzonder effectief op twee verschillende momenten in een onderwijsreeks. Als activering toont de muur zowel voorkennis als vooringenomen opvattingen , beide pedagogisch waardevol. Als tussentijdse consolidatie maakt hij de verbindingen zichtbaar die leerlingen leggen tussen nieuwe informatie en wat ze al wisten, wat de docent vertelt of nieuwe kennis daadwerkelijk wordt geïntegreerd of geïsoleerd wordt opgeslagen.

In het Nederlandse onderwijs werkt de methode goed bij gevoelige maatschappelijke thema's, bij de evaluatie van een lessenreeks ("wat heeft dit je gebracht?") of bij het ophalen van dilemma's voor een ethische discussie. De methode past bij de burgerschapsdoelstellingen die vragen om het verkennen van diverse perspectieven.