Bewaar het laatste woord

Bewaar het laatste woord

Deel een citaat, laat anderen discussiëren en houd zelf het laatste woord

20–35 min12–30 leerlingenKleine groepjes aan tafels of in een kring

In een oogopslag

Duur

20–35 min

Groepsgrootte

12–30 leerlingen

Inrichting van de ruimte

Kleine groepjes aan tafels of in een kring

Materialen

  • Brontekst of document
  • Keuzekaarten (voorkant: citaat, achterkant: onderbouwing)
  • Instructies voor het discussieprotocol

Taxonomie van Bloom

BegrijpenAnalyserenEvalueren

Sociaal-emotionele competenties

Sociaal bewustzijnZelfbewustzijn

Wat is Bewaar het laatste woord?

Save the Last Word for Me is een gestructureerde discussiestrategie die gelijkwaardige deelname garandeert door de leerling die een tekstfragment kiest, de laatste, ononderbroken kans te geven om hun motivatie toe te lichten. Deze methodiek werkt omdat het de cognitieve belasting verschuift van de docent naar de leerlingen; het vereist diepe individuele reflectie gevolgd door gezamenlijke betekenisgeving. Door het 'laatste woord' prioriteit te geven, voorkomt de strategie dat dominante sprekers de stillere leerlingen overschaduwen, wat een veilige omgeving creëert voor uiteenlopende interpretaties. Naast participatie bouwt het aan kritische geletterdheid, omdat leerlingen hun keuzes moeten onderbouwen met bewijs uit de tekst. De gestructureerde timing dwingt tot beknopte communicatie en actief luisteren, omdat groepsleden op de tekst moeten reageren voordat ze de uitleg van de kiezer horen. Onderzoek wijst uit dat dergelijke protocollen het leesbegrip en de sociaal-emotionele competenties aanzienlijk verbeteren door individuele perspectieven te valideren binnen een sociale leercontext. Het is bijzonder effectief voor het analyseren van complexe teksten waar meerdere interpretaties mogelijk zijn.

Ideaal voor

Close reading van primaire bronnenDiscussies op basis van tekstenActieve luistervaardigheden ontwikkelenWaardering voor meerdere interpretaties

Wanneer gebruik je het?

Leeftijdsgroepen

Groep 3–4 –Groep 5–8 ✓Klas 1–3 ★Klas 4–6 ★

Geschikte vakken

Wiskunde –Nederlands ★Natuur en Techniek ✓Geschiedenis ★Sociaal-emotioneel leren ★Beeldende Vorming ✓

Hoe voer je een Bewaar het laatste woord uit?

1

Tekst selecteren en annoteren

Laat leerlingen de toegewezen tekst individueel lezen en 3-5 fragmenten markeren die betekenisvol, verwarrend of prikkelend zijn.

2

Discussiekaarten voorbereiden

Laat leerlingen hun gekozen fragment op de voorkant van een kaartje schrijven en hun persoonlijke reflectie of de reden van hun keuze op de achterkant.

3

Kleine groepen organiseren

Verdeel de klas in groepjes van 3 of 4 leerlingen en wijs een tijdwaarnemer aan om te zorgen dat elke ronde binnen de 5 minuten blijft.

4

Het fragment delen

Eén leerling (de presentator) leest het gekozen fragment hardop voor aan de groep, zonder direct commentaar of uitleg te geven.

5

Reactie van groepsgenoten

De andere groepsleden bespreken het fragment gedurende 2-3 minuten. Ze speculeren over de betekenis en waarom de presentator dit stukje gekozen zou hebben.

6

Het laatste woord geven

De presentator leest de achterkant van het kaartje voor, deelt de oorspronkelijke gedachten en reageert op het commentaar van de groep, terwijl de rest luistert zonder te onderbreken.

7

Rollen wisselen

Herhaal dit proces voor elk groepslid totdat iedereen de kans heeft gehad om het 'laatste woord' te hebben over hun gekozen fragment.

Wetenschappelijke onderbouwing

Short, K. G., Harste, J. C., Burke, C. L.

1996 · Heinemann, 2nd Edition, 354-356

De auteurs tonen aan dat dit protocol leerlingen aanmoedigt om eigenaarschap te nemen over hun leesproces door hen zelf persoonlijk significante passages te laten identificeren in plaats van docentgestuurde vragen te volgen.

Vaughan, C. L.

2002 · Journal of Adolescent & Adult Literacy, 46(1), 40-47

Deze studie benadrukt hoe gestructureerde discussieprotocollen zoals Save the Last Word 'meeliften' verminderen en ervoor zorgen dat taalverwervers de nodige verwerkingstijd krijgen om deel te nemen aan complexe academische gesprekken.

Beers, K.

2003 · Heinemann, Chapter 7, 125-129

Beers identificeert deze strategie als een cruciaal hulpmiddel om het begrip bij zwakkere lezers te verbeteren door een voorspelbare structuur te bieden voor sociale interactie en argumentatie op basis van bewijs.

Onderwerpen die goed passen bij Bewaar het laatste woord

Bekijk curriculumonderwerpen waarbij Bewaar het laatste woord een aanbevolen actieve leerstrategie is.

Spreken met Woorden en Beelden

Luisteren naar Verhalen

Groep 3 · Van Klank naar Verhaal: Ontdekkend Lezen en Schrijven

Taalverkenners en Woordkunstenaars

Figuurlijk taalgebruik

Groep 4 · Taalavontuur en Tekstplezier: Nederlands Groep 4

Woordkunst en Taalgevoel

Beeldspraak en Spreekwoorden

Groep 5 · Taalavonturiers: De Kracht van Woord en Tekst

Speurneuzen in de Tekst

Tussen de regels door lezen

Groep 6 · Taalmeesters: Ontdek de Kracht van Woorden

Tussen de Regels: Begrijpend Lezen

De Onzichtbare Boodschap

Groep 7 · Taalmeesters: De Kracht van Woord en Beeld

Taal onder de Microscoop: Grammatica en Spelling

Interpunctie en Stijl

Groep 7 · Taalmeesters: De Kracht van Woord en Beeld

Literaire Ontdekkingsreizigers

Symboliek en Thema's

Groep 8 · Taalmeesters: De Kracht van Woord en Beeld

Informatie en Interactie

Samenvatten en Kernzinnen

Klas 1 VWO · Taalmeesters: De Kracht van Woord en Beeld

Literaire Werelden en Personages

Perspectief en Betrouwbaarheid

Klas 2 VWO · Taalbeheersing en Literaire Verkenning: De Kracht van Woorden

Veelgestelde vragen

Wat is de Save the Last Word-strategie?
Save the Last Word is een coöperatieve leesstrategie waarbij leerlingen een belangrijk tekstfragment kiezen en luisteren naar de discussie van groepsgenoten voordat ze hun eigen analyse delen. Het is ontworpen om actief luisteren te bevorderen en ervoor te zorgen dat elke leerling een eigen ruimte heeft om te spreken zonder onderbreking. Dit voorkomt dat dominante leerlingen het gesprek overnemen.
Hoe gebruik ik Save the Last Word in de klas?
Laat leerlingen eerst een tekst lezen en 3-5 fragmenten markeren die ze belangrijk, verrassend of controversieel vinden. In kleine groepjes leest één leerling een fragment voor, terwijl de anderen bespreken waarom zij denken dat dit gekozen is. Ten slotte krijgt de leerling die het fragment koos het 'laatste woord' door de eigen redenen uit te leggen, terwijl de rest stil luistert.
Wat zijn de voordelen van Save the Last Word voor leerlingen?
Deze strategie versterkt het kritisch denken en de sociaal-emotionele vaardigheden doordat leerlingen hun mening moeten onderbouwen met tekstbewijs. Het helpt vooral stillere leerlingen of taalverwervers door een gestructureerde, voorspelbare spreektijd te bieden. Daarnaast bevordert het respect, omdat leerlingen naar meerdere perspectieven moeten luisteren voordat de definitieve uitleg wordt gegeven.
Hoeveel tijd kost het om Save the Last Word uit te voeren?
Een typische ronde duurt ongeveer 20 tot 30 minuten, afhankelijk van de groepsgrootte en de moeilijkheidsgraad van de tekst. Elke leerling heeft ongeveer 1 minuut nodig om het citaat voor te lezen, 2-3 minuten voor de groepsdiscussie en 1 minuut voor het 'laatste woord'. Gebruik een timer om het tempo erin te houden.
Kan Save the Last Word ook bij andere vakken dan Nederlands worden gebruikt?
Zeker, het is zeer effectief bij geschiedenis voor het analyseren van bronnen of bij natuurwetenschappen voor het bespreken van ethische kwesties of onderzoeksresultaten. Elk vak waarbij complexe teksten gelezen worden, kan profiteren van dit protocol. De sleutel is het kiezen van een tekst die ruimte laat voor verschillende interpretaties.

Genereer een Missie met Bewaar het laatste woord

Gebruik Flip Education om een volledig Bewaar het laatste woord lesplan te maken, afgestemd op jullie curriculum en klaar voor gebruik in de klas.

Genereer MissieBekijk alle methodiekenBekijk lesplansjablonen