De Schrijfwerkplaats · Periode 3

Variatie in zinsbouw en complexe zinnen

Leerlingen experimenteren met verschillende zinsconstructies, waaronder samengestelde en complexe zinnen, om hun schrijfstijl te verrijken.

Over dit onderwerp

De overgang van herhaald optellen naar vermenigvuldigen is een mijlpaal in groep 4. Leerlingen ontdekken dat keersommen een efficiënte 'taal' zijn om groepen van gelijke grootte te beschrijven. In plaats van 5 + 5 + 5 + 5 te schrijven, leren ze de notatie 4 x 5. Dit conceptuele begrip is essentieel voordat ze beginnen met het automatiseren van de tafels.

De SLO kerndoelen leggen de nadruk op het verbinden van bewerkingen met concrete situaties. Leerlingen moeten inzien dat vermenigvuldigen alleen kan als de groepen gelijk zijn. Dit onderwerp leent zich perfect voor onderzoekend leren, waarbij leerlingen in hun omgeving op zoek gaan naar 'keersituaties' zoals eierdozen, fietshanden of tegelpatronen.

Ideeën voor actief leren

Onderzoekskring: De Keersom-Speurtocht

Laat leerlingen in groepjes door de school of het lokaal lopen om situaties te vinden die je als keersom kunt schrijven (bijv. 3 rijen van 4 jashaken). Ze maken hier een tekening en een som bij.

⏱ 30 min·Kleine groepjes

Missie genereren

Denken-Delen-Uitwisselen: Kan dit een keersom zijn?

Toon verschillende plaatjes: sommige met gelijke groepen (3 zakjes met 5 knikkers) en sommige met ongelijke groepen. Leerlingen overleggen in tweetallen waarom de ene wel en de andere geen keersom kan zijn.

⏱ 15 min·Duo's

Missie genereren

Rollenspel: De Inpak-Fabriek

Leerlingen werken in tweetallen. De een is de 'besteller' (vraagt om 4 doosjes van 3 potloden) en de ander is de 'inpakker' die de groepen maakt en de bijbehorende keersom op een label schrijft.

⏱ 25 min·Duo's

Missie genereren

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Leerlingen denken dat 3 x 4 hetzelfde is als 3 + 4.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Gebruik concreet materiaal. Laat ze 3 groepjes van 4 leggen en daarnaast een groepje van 3 en een groepje van 4. Het visuele verschil in aantal maakt direct duidelijk dat 'keer' iets anders doet dan 'plus'.

Veelvoorkomende misvatting

De volgorde van de getallen wordt niet begrepen (is het 3 groepen van 5 of 5 groepen van 3?).

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Hoewel de uitkomst hetzelfde is, is de betekenis anders. Gebruik contexten: 2 zakken met 5 snoepjes is iets anders dan 5 zakken met 2 snoepjes. Laat leerlingen beide situaties tekenen om het verschil in structuur te zien.

Veelgestelde vragen

Wanneer beginnen we met het echt uit het hoofd leren van de tafels?

In groep 4 ligt de focus eerst op het begrijpen van het concept en de tafels van 1, 2, 5 en 10. Pas als het concept van herhaald optellen stevig staat, beginnen we met het automatiseren van de antwoorden.

Hoe help ik een kind dat de keersom-notatie lastig vindt?

Gebruik altijd de tussenstap van de lange plussom. Schrijf 2 + 2 + 2 op en zeg: 'Ik zie drie keer de twee'. Schrijf dan pas 3 x 2 op. De taal helpt de brug te slaan naar het symbool.

Is het erg als een kind nog steeds telt bij keersommen?

In het begin is tellen (met sprongen) een natuurlijke fase. Moedig echter aan om patronen te zien, zodat ze niet elk item los tellen, maar bijvoorbeeld sprongen van 5 maken op hun vingers.

Hoe maken actieve werkvormen het concept vermenigvuldigen duidelijker?

Door zelf groepen te maken en fysiek items te verdelen, ervaren leerlingen de structuur van een keersom. Een speurtocht naar keersommen in de echte wereld laat hen zien dat vermenigvuldigen geen abstract schoolvak is, maar een handige manier om de wereld om hen heen te ordenen. Dit verhoogt de betrokkenheid en het diepere begrip van de bewerking.

Bekijk het curriculum per land

• Amerika
• US
• CA
• MX
• CL
• CO
• BR

• Europa
• UK
• IE
• FR
• DE
• ES
• IT
• NL
• PT
• SE

• Azië & Pacific
• IN
• SG
• AU