Nederland · SLO Kerndoelen en Eindtermen
Groep 5 Ontdekkers van de Wereld: Natuur en Techniek
Een onderzoekende reis door de levende en niet-levende wereld waarbij leerlingen leren kijken als wetenschappers. Door middel van experimenten en observaties ontdekken zij de samenhang tussen planten, dieren, materialen en natuurkundige verschijnselen.

01De Geheimen van de Natuur
Leerlingen onderzoeken de levenscyclus van planten en dieren en ontdekken hoe organismen zich aanpassen aan hun omgeving.
Leerlingen onderzoeken de verschillende stadia in de levenscyclus van planten, van zaadje tot volwassen plant met bloemen en vruchten.
Leerlingen identificeren de functies van wortels, stengels, bladeren en bloemen en onderzoeken hoe deze samenwerken voor de overleving van de plant.
Leerlingen ontdekken het proces van fotosynthese en begrijpen hoe planten hun eigen voedsel maken met behulp van zonlicht, water en koolstofdioxide.
Leerlingen construeren voedselketens en voedselwebben en identificeren producenten, consumenten en reducenten in verschillende ecosystemen.
Leerlingen onderzoeken hoe organismen van elkaar afhankelijk zijn voor voedsel, onderdak en voortplanting binnen een ecosysteem.
Leerlingen bestuderen verschillende aanpassingen van dieren, zoals camouflage, winterslaap en migratie, en hoe deze hen helpen te overleven in hun specifieke omgeving.
Leerlingen onderzoeken hoe dierlijk gedrag, zoals nestbouw, jachttechnieken en sociale structuren, bijdraagt aan hun overleving en voortplanting.
Leerlingen onderzoeken de verschillende stadia in de levenscyclus van diverse dieren, zoals insecten, amfibieën en zoogdieren, inclusief metamorfose.
Leerlingen verkennen het concept van biodiversiteit en begrijpen waarom een grote verscheidenheid aan planten- en diersoorten essentieel is voor gezonde ecosystemen.
Leerlingen onderzoeken de impact van menselijke activiteiten op ecosystemen en bespreken manieren waarop mensen kunnen bijdragen aan natuurbehoud.
Leerlingen onderzoeken de verschillende stadia van plantengroei, van zaadkieming tot de ontwikkeling van bladeren en stengels, en de factoren die dit beïnvloeden.
Leerlingen ontdekken de belangrijke rol van kleine organismen, zoals wormen en insecten, en schimmels bij het opruimen van dood materiaal in de natuur en het creëren van nieuwe voedingsstoffen.
Leerlingen onderzoeken verschillende methoden van voortplanting bij planten (zaden, stekken) en dieren (eieren, levendbarend) en hun belang voor het voortbestaan van soorten.

02Krachten en Beweging
Een introductie in de natuurkunde waarbij leerlingen experimenteren met magnetisme, zwaartekracht en eenvoudige machines.
Leerlingen experimenteren met magneten om te ontdekken welke materialen magnetisch zijn en hoe magneten elkaar aantrekken of afstoten.
Leerlingen onderzoeken hoe magnetisme wordt toegepast in alledaagse voorwerpen en technologieën, zoals kompassen en magneettreinen.
Leerlingen onderzoeken de werking van zwaartekracht en de relatie tussen massa en gewicht, en hoe zwaartekracht objecten naar beneden trekt.
Leerlingen experimenteren met de invloed van luchtweerstand op de valsnelheid van voorwerpen en begrijpen waarom sommige objecten sneller vallen dan andere.
Leerlingen onderzoeken de werking van de hefboom en hoe deze kan worden gebruikt om zware voorwerpen met minder kracht te verplaatsen.
Leerlingen ontdekken de werking van het wiel en de as en hoe deze machines beweging efficiënter maken en wrijving verminderen.
Leerlingen experimenteren met katrollen en begrijpen hoe deze machines kunnen worden gebruikt om de richting van een kracht te veranderen of de benodigde kracht te verminderen.
Leerlingen onderzoeken verschillende soorten krachten, zoals duw- en trekkrachten, en hoe deze de beweging van objecten beïnvloeden.
Leerlingen onderzoeken de kracht van wrijving en begrijpen hoe deze beweging kan vertragen of juist mogelijk maken.
Leerlingen leren over de concepten snelheid, afstand en tijd en hoe deze met elkaar samenhangen.
Leerlingen maken kennis met het concept energie en de verschillende vormen waarin energie voorkomt, zoals bewegingsenergie en warmte-energie.
Leerlingen onderzoeken verschillende energiebronnen, zowel fossiele als duurzame, en bespreken het belang van duurzaam energiegebruik.
Leerlingen experimenteren met het bouwen van eenvoudige elektrische circuits en begrijpen hoe elektriciteit stroomt om lampjes te laten branden.

03Onze Rusteloze Aarde
Verkenning van de opbouw van de aarde, het weer en de kringloop van water.
Leerlingen begrijpen de verschillende fasen van de waterkringloop: verdamping, condensatie, neerslag en verzameling, en hun onderlinge verband.
Leerlingen onderzoeken het belang van water voor al het leven op aarde en de verschillende manieren waarop mensen water gebruiken en beheren.
Leerlingen onderzoeken wat wind veroorzaakt en hoe luchtdrukverschillen leiden tot windbewegingen en andere weersverschijnselen.
Leerlingen leren over de factoren die temperatuur en verschillende vormen van neerslag (regen, sneeuw, hagel) beïnvloeden en hoe deze worden gemeten.
Leerlingen maken kennis met de basisprincipes van weersvoorspelling en leren hoe ze eenvoudige weersverschijnselen kunnen observeren en interpreteren.
Leerlingen onderzoeken verschillende grondsoorten (zand, klei, humus) en hun eigenschappen, zoals waterdoorlatendheid en vruchtbaarheid.
Leerlingen leren hoe fossielen ontstaan en welke informatie ze ons kunnen geven over het leven en de omgeving in het verleden.
Leerlingen onderzoeken de verschillende lagen van de bodem, van de toplaag met plantenresten tot diepere lagen met zand en klei, en de organismen die erin leven.
Leerlingen verkennen hoe natuurlijke krachten zoals wind, water en ijs het landschap vormen en veranderen, van de vorming van bergen tot de uitslijting van dalen.
Leerlingen verkennen de basiskenmerken van de zon, maan en sterren en hun invloed op de aarde, zoals dag en nacht en de seizoenen.
Leerlingen maken kennis met de planeten van ons zonnestelsel, hun kenmerken en hun positie ten opzichte van de zon.
Leerlingen onderzoeken veelvoorkomende milieuproblemen zoals afvalvervuiling en waterverspilling, en bespreken eenvoudige manieren waarop zij kunnen bijdragen aan een duurzamere wereld.
Leerlingen leren over verschillende natuurrampen, zoals overstromingen, stormen en bosbranden, en hoe gemeenschappen zich hierop kunnen voorbereiden.

04Materialen en Ontwerpen
Onderzoek naar de eigenschappen van materialen en hoe we deze kunnen gebruiken om oplossingen te bouwen.
Leerlingen onderzoeken welke geometrische vormen en constructieprincipes zorgen voor stabiliteit en sterkte in gebouwen en bruggen.
Leerlingen onderzoeken de eigenschappen van verschillende materialen (hout, metaal, plastic, papier) en bepalen welke het meest geschikt zijn voor specifieke constructies.
Leerlingen vergelijken materiaaleigenschappen zoals hardheid, buigzaamheid, waterbestendigheid en geleidbaarheid door middel van experimenten.
Leerlingen onderzoeken hoe de specifieke eigenschappen van materialen bepalen waarvoor ze worden gebruikt in alledaagse producten.
Leerlingen leren over het belang van recycling en hergebruik van materialen om afval te verminderen en natuurlijke hulpbronnen te sparen.
Leerlingen experimenteren met upcycling, waarbij ze oud materiaal transformeren tot nieuwe, waardevolle producten, en zo creativiteit en duurzaamheid combineren.
Leerlingen maken kennis met de stappen van het ontwerpproces, van het bedenken van een idee tot het testen en verbeteren van een prototype.
Leerlingen onderzoeken hoe producten duurzamer kunnen worden ontworpen, rekening houdend met de impact op het milieu gedurende de hele levenscyclus.
Leerlingen verkennen de geschiedenis van belangrijke uitvindingen en begrijpen hoe innovatie bijdraagt aan de vooruitgang van de samenleving.
Leerlingen identificeren hoe techniek en technologie ons dagelijks leven beïnvloeden, van communicatie tot transport en entertainment.
Leerlingen leren over het belang van veiligheid bij het ontwerpen en gebruiken van technische producten en systemen.

05Licht en Geluid
Een verkenning van hoe we de wereld waarnemen door middel van golven en trillingen.
Leerlingen onderzoeken verschillende lichtbronnen, hoe licht zich voortplant en hoe schaduwen ontstaan en veranderen.
Leerlingen experimenteren met reflectie en absorptie van licht en begrijpen waarom we objecten in verschillende kleuren zien.
Leerlingen onderzoeken hoe licht breekt wanneer het door verschillende materialen gaat, zoals water of glas, en de effecten hiervan.
Leerlingen ontdekken hoe geluid wordt geproduceerd door trillingen en hoe het zich verplaatst door vaste stoffen, vloeistoffen en gassen.
Leerlingen onderzoeken de concepten toonhoogte en geluidssterkte en hoe deze worden beïnvloed door de frequentie en amplitude van geluidsgolven.
Leerlingen leren over echo's en hoe geluid kan worden geïsoleerd of gedempt met verschillende materialen.
Leerlingen onderzoeken hoe onze ogen licht opvangen en hoe we kleuren waarnemen, en experimenteren met het mengen van licht en pigmenten.
Leerlingen ontdekken hoe onze oren geluidstrillingen opvangen en hoe we verschillende geluiden kunnen onderscheiden, en experimenteren met het maken van geluid.
Leerlingen onderzoeken hoe onze verschillende zintuigen (zien, horen, ruiken, proeven, voelen) samenwerken om ons te helpen de wereld om ons heen te begrijpen.
Leerlingen onderzoeken optische en auditieve illusies en begrijpen hoe onze zintuigen soms kunnen worden misleid.
Leerlingen onderzoeken hoe licht en geluid worden gebruikt voor communicatie, van morsecode tot moderne technologieën zoals telefoons en internet.