Skip to content
Natuur en techniek · Groep 3

Ideeën voor actief leren

Het weer en de seizoenen

Actief leren werkt bij dit thema omdat kinderen door zelf schaduwen te observeren en te manipuleren ontdekken dat licht en donker niet zomaar gebeuren. Door met hun eigen lichaam en materialen te werken, bouwen ze natuurlijk ruimtelijk inzicht en begrip op over lichtbronnen en hun invloed op schaduwen.

SLO Kerndoelen en EindtermenSLO: Voortgezet onderwijs - Aardrijkskunde - KlimaatSLO: Voortgezet onderwijs - Biologie - Milieu
15–40 minDuo's → Hele klas3 activiteiten

Activiteit 01

Circuitmodel15 min · Kleine groepjes

Collaboratieve Investigatie: De Schaduw-Tracker

Zet op een zonnige ochtend een voorwerp op het schoolplein en teken de schaduw met stoepkrijt. Ga elke twee uur terug om de nieuwe schaduw te tekenen. Bespreek in de klas waarom de schaduw 'wandelt'.

Hoe is het weer anders in de zomer dan in de winter?

FacilitatietipLaat tijdens de Collaboratieve Investigatie leerlingen hun schaduw op vaste tijden (bijv. 9:00, 12:00, 15:00) met krijt omtrekken en vergelijk deze later om patronen te ontdekken.

Waar je op moet lettenGeef elke leerling een kaartje met een seizoen erop. Laat ze één kenmerkend weersverschijnsel en één verandering in de natuur voor dat seizoen opschrijven. Bijvoorbeeld: 'Zomer: zonnig en warm, bloemen bloeien'.

OnthoudenBegrijpenToepassenAnalyserenZelfmanagementRelatievaardigheden
Volledige les genereren

Activiteit 02

Rollenspel20 min · Hele klas

Rollenspel: Zon en Aarde

Eén leerling is de zon (met een zaklamp) en de andere is de aarde. De 'aarde' draait langzaam rondjes. De klas observeert wanneer het dag is op de buik van de leerling en wanneer het nacht is op de rug.

Welke kleding draag jij bij verschillende soorten weer?

FacilitatietipGeef bij Role Play: Zon en Aarde elk groepje een draaiende stoel om de draaiing van de aarde te simuleren en de positie van de zon te verhelderen.

Waar je op moet lettenStel de vraag: 'Hoe zou het weer vandaag zijn als het winter was?' Laat leerlingen hun antwoord onderbouwen door te verwijzen naar temperatuur, neerslag en geschikte kleding. Vraag vervolgens: 'Wat zie je in de natuur dat laat zien dat het nu [huidig seizoen] is?'

ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 03

Simulatiespel40 min · Duo's

Simulatiespel: Schaduwtheater

Leerlingen maken figuren van karton en onderzoeken achter een wit laken hoe ze hun schaduw groter of kleiner kunnen maken door de afstand tot de lichtbron te veranderen.

Vertel wat er in de natuur verandert van lente naar zomer naar herfst naar winter.

FacilitatietipZet bij Simulatie: Schaduwtheater een grote zaklamp op een tafel en laat leerlingen met hun handen verschillende schaduwfiguren maken op een wit vel papier.

Waar je op moet lettenLaat leerlingen in tweetallen een tekening maken van een dag met zonnig weer en een dag met regenachtig weer. Ze moeten daarbij ook de temperatuur aangeven (bijvoorbeeld met een zonnetje of een regenwolkje en een thermometer-icoon) en de bijpassende kleding tekenen.

ToepassenAnalyserenEvaluerenCreërenSociaal BewustzijnBesluitvorming
Volledige les genereren

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Begin met een eenvoudige observatie van schaduwen in de klas met een lamp in een donkere ruimte. Vermijd dat u te veel uitlegt voordat leerlingen zelf ontdekkingen doen. Gebruik hun eigen vragen als vertrekpunt voor verdere onderzoeksvragen. Onderzoek laat zien dat concreet manipuleren met lichtbronnen en voorwerpen kinderen helpt om abstracte concepten zoals licht en beweging beter te begrijpen.

Succesvol leren ziet u wanneer leerlingen verbanden leggen tussen de positie van de zon en de verandering in schaduwen. Ze kunnen uitleggen waarom schaduwen ontstaan en hoe ze bewegen, en gebruiken hierbij de juiste begrippen zoals 'lichtbron', 'voorwerp' en 'tegenhouden'.


Pas op voor deze misvattingen

  • Tijdens Collaboratieve Investigatie: De Schaduw-Tracker, let op de opmerking: 'Schaduwen zijn eigen wezens die aan je voeten vastzitten.'

    Laat leerlingen de zaklamp uitzetten en zien dat de schaduw direct verdwijnt. Vraag hen waar de schaduw nu is en benadruk dat een schaduw alleen bestaat zolang er licht is.

  • Tijdens Role Play: Zon en Aarde, let op de opmerking: 'De zon beweegt zelf langs de hemel.'

    Laat een leerling langzaam draaien terwijl de rest observeert hoe de 'zon' (een lamp op tafel) op verschillende plekken lijkt te staan. Vraag hen welke beweging ze zelf maken en welke de zon lijkt te maken.


Methodes gebruikt in dit overzicht