Geschiedenis · Klas 5 VWO

Ideeën voor actief leren

De Roaring Twenties en de Jazz Age

Deze periode vraagt om actief leren omdat de Roaring Twenties complexe verbanden leggen tussen economie, cultuur en maatschappelijke veranderingen. Door leerlingen zelf bronnen te laten ontdekken en debatteren, doorgronden ze hoe welvaart en verschuivende normen naast elkaar bestonden, in plaats van deze als eenzijdig feest te zien.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• Eindtermen Geschiedenis: Tijdvak 8, Kenmerkend aspect 35, Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces.
• Eindtermen Geschiedenis: Tijdvak 8, Kenmerkend aspect 36, De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme.
• Eindtermen Geschiedenis: Tijdvak 7, Kenmerkend aspect 30, De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.

• 30–50 min
• Duo's → Hele klas
• 4 activiteiten

Activiteit 01

• Gallery Walk
• 45 min · Kleine groepjes

Bronnenkarussell: Flappers en Jazz

Verdeel klassen in groepen en plaats stations met primaire bronnen zoals modebladen, jazz-opnames en krantenartikelen. Groepen rotëren elke 10 minuten, noteren observaties en bespreken sociale veranderingen. Sluit af met een plenair overzicht.

Analyseer de economische en sociale factoren die leidden tot de 'Roaring Twenties'.

Facilitatietip

Tijdens het bronnenkarussell vraag je leerlingen om bij elke bron te noteren welke emotie of waarde ze herkennen en waarom die past bij de flappercultuur of jazzmuziek.

Waar je op moet letten

Start een klassengesprek met de vraag: 'Was de economische groei tijdens de Roaring Twenties een zegen voor iedereen in Amerika?' Laat leerlingen argumenten verzamelen voor en tegen, met verwijzing naar specifieke groepen zoals vrouwen, Afro-Amerikanen, en immigranten.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Creëren
• Relatievaardigheden
• Sociaal Bewustzijn

Activiteit 02

• Formeel debat
• 50 min · Hele klas

Formeel debat: Vooruitgang voor Allen?

Verdeel de klas in voor- en tegenstanders van de stelling dat de Roaring Twenties echte vooruitgang brachten. Geef 10 minuten voorbereiding met kaarten, gevolgd door een gestructureerd debat met argumenten en weerleggingen.

Verklaar de opkomst van nieuwe culturele fenomenen zoals jazz en de 'flapper'-stijl.

Facilitatietip

Stel tijdens het debat expliciet eisen aan brongebruik: leerlingen moeten minstens één feit uit de tijdlijn of luistersessie noemen als onderbouwing.

Waar je op moet letten

Geef leerlingen een kaartje met de term 'flapper'. Vraag hen om in twee zinnen uit te leggen wat deze term inhoudt en hoe deze stijl symbool stond voor de veranderingen in de jaren '20. Vraag vervolgens naar één specifiek aspect van de drooglegging en de impact daarvan.

• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Zelfmanagement
• Besluitvorming

Activiteit 03

• Gallery Walk
• 30 min · Duo's

Tijdslijn Bouwen: Economie en Cultuur

In paren construeren leerlingen een interactieve tijdslijn met post-its over economische factoren, jazz-mijlpalen en sociale shifts. Ze presenteren aan een ander paar en integreren feedback.

Beoordeel de mate waarin de 'Roaring Twenties' een periode van echte vooruitgang was voor alle lagen van de bevolking.

Facilitatietip

Geef leerlingen tijdens het bouwen van de tijdlijn de opdracht om bij elke gebeurtenis een pictogram te tekenen dat de economische of culturele impact symboliseert.

Waar je op moet letten

Toon een afbeelding van een jazzclub uit de jaren '20 of een reclame voor een nieuw product uit die tijd. Vraag leerlingen om in één zin te benoemen welk cultureel fenomeen uit de Roaring Twenties hierin zichtbaar is en waarom dit fenomeen belangrijk was.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Creëren
• Relatievaardigheden
• Sociaal Bewustzijn

Activiteit 04

• Gallery Walk
• 35 min · Kleine groepjes

Jazz Luistersessie: Culturele Impact

Laat leerlingen individueel een jazz-nummer beluisteren en notities maken over ritme en teksten. In kleine groepen bespreken ze de link met Afro-Amerikaanse roots en moderniteit.

Analyseer de economische en sociale factoren die leidden tot de 'Roaring Twenties'.

Facilitatietip

Tijdens de jazz luistersessie laat je leerlingen eerst vrij associëren over de muziek en pas daarna vraag je naar de culturele of sociale betekenis ervan.

Waar je op moet letten

Start een klassengesprek met de vraag: 'Was de economische groei tijdens de Roaring Twenties een zegen voor iedereen in Amerika?' Laat leerlingen argumenten verzamelen voor en tegen, met verwijzing naar specifieke groepen zoals vrouwen, Afro-Amerikanen, en immigranten.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Creëren
• Relatievaardigheden
• Sociaal Bewustzijn

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Benadruk dat deze periode niet alleen draait om feest en vrijheid, maar ook om spanningen tussen traditionele waarden en moderniteit. Vermijd generalisaties door leerlingen altijd te laten zoeken naar bewijs in bronnen. Laat ze zien hoe economische groei en sociale ongelijkheid hand in hand gingen, bijvoorbeeld door te wijzen op de positie van Afro-Amerikanen in de jazzwereld versus hun politieke stemrecht.

Succesvol leren ziet eruit als leerlingen historische bronnen kritisch kunnen wegen, meervoudige perspectieven herkennen en de gevolgen van economische keuzes voor verschillende groepen kunnen benoemen. Ze gebruiken deze inzichten om debatten te voeren en culturele uitingen te analyseren in hun historische context.

---

Pas op voor deze misvattingen

• Tijdens de activiteit 'Debat: Vooruitgang voor Allen?' letten leerlingen vaak alleen op de welvaart en vergeten de sociale spanningen.

  Gebruik de tijdlijn als basis voor het debat: laat leerlingen eerst de historische context herhalen en vraag hen expliciet om bronnen te zoeken die ongelijkheid aantonen, zoals wetten of sociale bewegingen.

• Tijdens de activiteit 'Jazz Luistersessie: Culturele Impact' denken leerlingen dat jazz spontaan ontstond uit een algemene dansrage.

  Geef leerlingen een kort fragment uit de biografie van een jazzlegende zoals Louis Armstrong en laat hen terugluisteren naar elementen uit Afrikaanse muziek of blues, zoals ritme of improvisatie.

• Tijdens de activiteit 'Bronnenkarussell: Flappers en Jazz' beschouwen leerlingen flappers als de standaard voor alle vrouwen uit die tijd.

  Gebruik een rolspel waarin leerlingen in groepen verschillende standpunten innemen: flappers, traditionele vrouwen, arbeidersvrouwen, en laat hen discussiëren over de beperkingen en privileges van elk perspectief.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Gallery Walk
• Formeel debat