Ideeën voor actief leren
In een tijdperk van 'deepfakes' en 'clickbait' is een kritische blik op nieuws essentieel. Leerlingen leren in dit thema dat niet alles wat op internet staat waar is. Ze onderzoeken de motieven achter nepnieuws: van geld verdienen met advertenties tot het beïnvloeden van meningen. Dit sluit aan bij de SLO-vaardigheden voor Informatievaardigheden en Mediawijsheid, waarbij het beoordelen van de betrouwbaarheid van bronnen centraal staat.
Activiteit 01
Leerlingen zijn redacteuren van een nieuwssite. Ze krijgen verschillende berichten binnen en moeten met een checklist bepalen welke 'echt' zijn en gepubliceerd mogen worden en welke 'nep' zijn.
Hoe herken je nepnieuws?
Activiteit 02
Hang verschillende uitingen op: een bewerkte foto, een clickbait-kop, een serieus artikel en een satirisch bericht (zoals van De Speld). Leerlingen geven met stickers aan hoe betrouwbaar ze de bron vinden en waarom.
Waarom maken en verspreiden mensen nepnieuws?
Activiteit 03
Elk groepje krijgt één techniek om nieuws te checken (bijv. reverse image search, bron checken, datum controleren). Ze leggen deze techniek uit aan de rest van de klas met een concreet voorbeeld.
Hoe controleer je de betrouwbaarheid van een bron?
Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen
Pas op voor deze misvattingen
Als een video het laat zien, moet het wel waar zijn.
Introduceer het concept van deepfakes en montage. Door leerlingen te laten zien hoe makkelijk een video gemanipuleerd kan worden met simpele apps, begrijpen ze dat beeldmateriaal geen sluitend bewijs meer is voor de waarheid.
Nepnieuws is altijd een leugen.
Leg uit dat nepnieuws vaak een kern van waarheid bevat die uit de context is getrokken. Via een groepsdiscussie over 'halve waarheden' leren leerlingen dat de context en de volledige bron essentieel zijn voor een eerlijk beeld.
Methodes gebruikt in dit overzicht
Slim en effectief zoeken
Leerlingen oefenen met geavanceerde zoektermen en operatoren in zoekmachines. Ze leren hoe ze sneller de juiste informatie kunnen vinden.
8 methodologies
Auteursrecht en plagiaat
Leerlingen leren over de regels rondom het gebruik van andermans werk. Ze oefenen met het correct vermelden van bronnen en het gebruik van rechtenvrije media.
8 methodologies