Beeldende vorming · Groep 3

Ideeën voor actief leren

Kostuums en Make-up

Bij kostuums en make-up leren kinderen door te doen, want hun eigen ervaringen met verkleden en schminken op feesten maken abstracte concepten zoals persoonlijkheid en emotie tastbaar. Door actief te experimenteren met materialen en kleuren ontdekken ze direct hoe ontwerpen verhalen vertellen zonder woorden.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO: Basisonderwijs - Theater: Vormgeving
• SLO: Basisonderwijs - Beeldende vorming: Materiaalgebruik

• 30–50 min
• Duo's → Hele klas
• 4 activiteiten

Activiteit 01

• Rollenspel
• 45 min · Kleine groepjes

Station Rotatie: Kostuumstations

Richt vier stations in: stof knippen en spelden, accessoires recyclen, patronen tekenen en kleding verven. Groepen draaien elke 10 minuten en noteren hoe materialen persoonlijkheid uitdrukken. Sluit af met een korte presentatie per groep.

Analyseer hoe een kostuum de persoonlijkheid van een personage kan benadrukken.

Facilitatietip

Bij de station rotatie: zorg voor een duidelijke tijdsindicatie per station en leg materialen vooraf klaar zodat leerlingen direct aan de slag kunnen.

Waar je op moet letten

Geef elke leerling een kaart met een sprookjespersonage. Vraag hen om één zin op te schrijven over welk type kleding bij dit personage past en waarom. Vraag daarnaast één woord dat hun make-up look voor dit personage omschrijft.

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Sociaal Bewustzijn
• Zelfbewustzijn

Activiteit 02

• Rollenspel
• 30 min · Duo's

Paren: Make-up Experimenten

In paren testen leerlingen make-up technieken: lijnen voor ouder lijken, ronde vormen voor jong. Ze brengen aan op elkaars gezicht met veilige materialen en fotograferen voor/na. Bespreek het effect op het personage.

Verklaar waarom make-up kan helpen om een personage ouder of jonger te laten lijken.

Facilitatietip

Bij de make-up experimenten: demonstreer eerst veilige technieken en laat leerlingen oefenen op hun eigen handen voordat ze elkaars gezicht aanraken.

Waar je op moet letten

Laat leerlingen elkaars ontworpen kostuums bekijken. Stel de vraag: 'Welk gevoel of welke eigenschap van het personage zie je terug in dit kostuum? Waarom denk je dat de ontwerper deze kleuren of vormen heeft gekozen?'

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Sociaal Bewustzijn
• Zelfbewustzijn

Activiteit 03

• Rollenspel
• 50 min · Kleine groepjes

Klein Groep: Sprookje Kostuumontwerp

Groepen kiezen een sprookje, schetsen kostuum en make-up voor hoofdpersonage. Ze bouwen met restmaterialen en oefenen een pose. Presenteer aan de klas met uitleg van keuzes.

Ontwerp een kostuum en een make-up look voor een personage uit een sprookje.

Facilitatietip

Bij het sprookje kostuumontwerp: geef leerlingen toegang tot een bibliotheek met plaatjes van sprookjespersonages, maar moedig hen aan om eerst zelf een concept te schetsen.

Waar je op moet letten

Observeer leerlingen terwijl ze experimenteren met make-up. Stel gerichte vragen zoals: 'Hoe kun je met deze kleur verf laten zien dat het personage verdrietig is?' of 'Wat gebeurt er met de leeftijd van het personage als je deze lijnen tekent?'

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Sociaal Bewustzijn
• Zelfbewustzijn

Activiteit 04

• Rollenspel
• 35 min · Hele klas

Hele Klas: Transformatie Parade

Iedereen kleedt zich om in zelfgemaakte kostuums en make-up. Loop een parade en raad personages. Reflecteer in kringgesprek op hoe uiterlijk het verhaal versterkt.

Analyseer hoe een kostuum de persoonlijkheid van een personage kan benadrukken.

Facilitatietip

Bij de transformatie parade: plan de parade als afsluiter van een les en zorg voor een rustige ruimte waar leerlingen hun ontwerp kunnen presenteren.

Waar je op moet letten

Geef elke leerling een kaart met een sprookjespersonage. Vraag hen om één zin op te schrijven over welk type kleding bij dit personage past en waarom. Vraag daarnaast één woord dat hun make-up look voor dit personage omschrijft.

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Sociaal Bewustzijn
• Zelfbewustzijn

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Ervaren leerkrachten benadrukken dat directe ervaring essentieel is bij dit onderwerp. Vermijd te veel uitleg vooraf; laat leerlingen eerst zelf ontdekken hoe materialen en kleuren werken. Gebruik hun eigen ervaringen met verkleden als startpunt voor reflectie. Let op dat leerlingen niet alleen op het eindresultaat focussen, maar ook durven experimenteren met lelijke of onverwachte keuzes.

Succesvolle leerlingen laten zien dat ze kleuren, vormen en texturen kunnen koppelen aan emoties of persoonlijkheidseigenschappen van personages. Ze gebruiken hun ontwerpen om hun keuzes te verantwoorden en geven elkaar constructieve feedback op basis van wat ze zien.

---

Pas op voor deze misvattingen

• Tijdens de station rotatie kostuums ontwerpen, lijkt het soms alsof leerlingen denken dat een kostuum alleen maar het uiterlijk verandert.

  Gebruik de discussieronde na de activiteit om te vragen welk gevoel ze bij hun ontwerp wilden uitstralen en hoe kleuren en vormen daarbij hielpen.

• Tijdens de make-up experimenten, denken leerlingen soms dat make-up alleen maar dient om er mooier uit te zien.

  Laat leerlingen vóór het experimenteren bedenken welke emotie of eigenschap ze willen laten zien en vergelijk hun keuzes na afloop met hun doel.

• Tijdens het sprookje kostuumontwerp, denken leerlingen dat kostuums ingewikkeld moeten zijn om effectief te zijn.

  Laat leerlingen hun ontwerp presenteren en vraag welke materialen ze hebben gebruikt; benadruk dat eenvoudige materialen zoals papier of stof net zo krachtig kunnen zijn als ingewikkelde kostuums.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Rollenspel