Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's)Activiteiten & didactische strategieën
Actief leren werkt goed bij de SDG’s omdat leerlingen door concrete handelingen de abstracte begrippen direct kunnen ervaren. Door lokaal en mondiaal aan de slag te gaan, zien ze hoe deze doelen hun eigen leven raken en voelen ze zich betrokken bij wereldwijde oplossingen.
Leerdoelen
- 1Identificeer de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's) en hun bijbehorende iconen.
- 2Verklaar de onderlinge verbanden tussen minimaal drie verschillende SDG's, bijvoorbeeld hoe SDG 12 (verantwoorde consumptie en productie) bijdraagt aan SDG 14 (leven in zee).
- 3Analyseer hoe een lokale actie, zoals het opzetten van een moestuin op school, kan bijdragen aan het bereiken van een mondiaal SDG zoals SDG 2 (geen honger).
- 4Ontwerp een concreet projectplan voor groep 6 om een specifiek SDG aan te pakken binnen de eigen schoolomgeving of buurt.
Wil je een compleet lesplan met deze leerdoelen? Genereer een missie →
Stationsrotatie: SDG-Iconen Verkennen
Richt zes stations in met posters van SDG's, inclusief feitenkaarten en lokale voorbeelden. Groepen bezoeken elk station, noteren relevante problemen en mogelijke oplossingen, en delen daarna met de klas. Sluit af met een gezamenlijke mindmap van verbanden.
Voorbereiding & details
Analyseer de onderlinge verbanden tussen verschillende Duurzame Ontwikkelingsdoelen.
Facilitatietip: Zorg dat elke station bij de SDG-Iconen Verkennen een echte lokale situatie toont, zoals een schoolplein met zwerfafval voor SDG 14 of een energiezuinig lokaal gebouw voor SDG 11.
Setup: Flexibele opstelling voor het hergroeperen
Materials: Informatiepakketten voor de expertgroepen, Format voor aantekeningen, Grafische organizer voor de samenvatting
Paarwerk: Verbanden Kaarten
Deel kaarten met SDG's uit aan paren. Laat ze pijlen tekenen tussen doelen die met elkaar verbonden zijn, met uitleg waarom. Bespreken in kring: hoe beïnvloedt één doel een ander?
Voorbereiding & details
Verklaar hoe lokale acties kunnen bijdragen aan het bereiken van mondiale SDG's.
Facilitatietip: Geef bij de Verbanden Kaarten per paar een set kaarten met zowel SDG’s als concrete problemen, zodat ze zelf de verbindingen moeten leggen.
Setup: Flexibele opstelling voor het hergroeperen
Materials: Informatiepakketten voor de expertgroepen, Format voor aantekeningen, Grafische organizer voor de samenvatting
Groepsproject: Lokaal SDG-Plan
Groepen kiezen één SDG en ontwerpen een school- of buurtproject, inclusief stappen, materialen en impactmeting. Presenteren ze hun plan aan de klas met posters. Voer één idee uit als vervolg.
Voorbereiding & details
Ontwerp een project dat zich richt op het aanpakken van een specifiek SDG in de eigen gemeenschap.
Facilitatietip: Stimuleer bij het Lokaal SDG-Plan leerlingen om een actieplan te maken dat ook daadwerkelijk uitvoerbaar is, zoals een schooltuin voor SDG 2 of een afvalscheidingssysteem voor SDG 12.
Setup: Flexibele opstelling voor het hergroeperen
Materials: Informatiepakketten voor de expertgroepen, Format voor aantekeningen, Grafische organizer voor de samenvatting
Whole Class: Actie-Audit
De hele klas inventariseert duurzame gewoontes op school via een checklist. Bespreek resultaten en stel één groepsactie voor, zoals een inzamelactie voor SDG 12.
Voorbereiding & details
Analyseer de onderlinge verbanden tussen verschillende Duurzame Ontwikkelingsdoelen.
Facilitatietip: Laat bij de Actie-Audit leerlingen eerst zelf observaties doen voordat je de discussie op gang brengt, bijvoorbeeld door een wandeling over het schoolplein met een checklist.
Setup: Flexibele opstelling voor het hergroeperen
Materials: Informatiepakketten voor de expertgroepen, Format voor aantekeningen, Grafische organizer voor de samenvatting
Dit onderwerp onderwijzen
Begin met de SDG’s die dichtbij de leerlingen staan, zoals schoon water (SDG 6) of gezond eten (SDG 3), om abstracte doelen tastbaar te maken. Vermijd te veel theorie en laat leerlingen vooral zelf ontdekken door middel van onderzoek en groepsoverleg. Onderzoek toont aan dat leerlingen beter leren wanneer ze actief betrokken zijn bij het oplossen van echte problemen, in plaats van alleen te luisteren naar uitleg.
Wat je kunt verwachten
Succesvolle leerlingen herkennen de SDG-icoontjes, kunnen voorbeelden koppelen aan concrete situaties en begrijpen hoe kleine acties bijdragen aan grotere doelen. Ze kunnen verbanden leggen tussen verschillende SDG’s en hun eigen rol in deze uitdagingen benoemen.
Deze activiteiten zijn een startpunt. De volledige missie is de ervaring.
- Compleet facilitatiescript met docentendialogen
- Printklaar leerlingmateriaal, klaar voor de klas
- Differentiatiestrategieën voor elk type leerling
Pas op voor deze misvattingen
Veelvoorkomende misvattingTijdens de stationsrotatie SDG-Iconen Verkennen, let op leerlingen die denken dat SDG’s alleen voor arme landen gelden.
Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen
Benadruk bij elk station dat de SDG’s ook in Nederland spelen, zoals bij SDG 13 (klimaat) of SDG 1 (armoedebestrijding), door lokale voorbeelden te laten zien op de stations.
Veelvoorkomende misvattingTijdens het groepsproject Lokaal SDG-Plan, let op leerlingen die denken dat lokale acties geen invloed hebben op mondiale problemen.
Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen
Laat leerlingen in hun project eerst een keten van effecten schetsen, bijvoorbeeld hoe minder voedselverspilling (SDG 12) bijdraagt aan SDG 2 (geen honger) wereldwijd, om het cumulatieve effect duidelijk te maken.
Veelvoorkomende misvattingTijdens de Verbanden Kaarten, let op leerlingen die denken dat alle SDG’s los van elkaar staan.
Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen
Moedig leerlingen aan om visuele verbindingen te maken tussen kaarten, zoals tussen SDG 6 (schoon water) en SDG 3 (gezondheid), om de onderlinge relaties te ontdekken via peer-teaching.
Toetsideeën
Na de stationsrotatie SDG-Iconen Verkennen geef je elke leerling een kaartje met een SDG-icoon. Vraag hen om in één zin uit te leggen welk mondiaal probleem dit SDG aanpakt en één voorbeeld te noemen van een lokale actie die hieraan bijdraagt.
Tijdens de Actie-Audit stel je de vraag: ‘Hoe kan het dat een klein project op onze school, zoals het scheiden van afval, helpt bij het oplossen van een groot probleem in de wereld?’ Laat leerlingen in kleine groepjes brainstormen en hun ideeën delen met de rest van de klas.
Tijdens het Lokaal SDG-Plan toon je afbeeldingen van verschillende lokale situaties, zoals een schoolplein met veel zwerfafval, een energiezuinig huis of een groente-abonnement. Vraag leerlingen om aan te geven welk SDG hierbij past en waarom, en bespreek hun antwoorden kort in de groep.
Uitbreidingen & ondersteuning
- Uitdaging: Laat leerlingen een extra SDG kiezen die niet in de activiteiten aan bod komt en bedenk samen een actieplan dat aansluit bij een lokaal probleem, zoals SDG 11 (duurzame steden) met een fietsenstalling bij school.
- Scaffolding: Geef leerlingen die moeite hebben een voorgestructureerde mindmap met voorbeelden van lokale problemen en bijbehorende SDG’s, zodat ze kunnen zien hoe de verbinding gemaakt wordt.
- Deeper: Laat leerlingen een presentatie voorbereiden waarin ze uitleggen hoe één SDG invloed heeft op meerdere andere doelen, bijvoorbeeld hoe SDG 13 (klimaatactie) ook bijdraagt aan SDG 3 (gezondheid) via schonere lucht.
Kernbegrippen
| Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's) | Zeventien wereldwijde doelen van de Verenigde Naties om armoede te bestrijden, de planeet te beschermen en welvaart voor iedereen te waarborgen tegen 2030. |
| Mondiale vraagstukken | Problemen en uitdagingen die de hele wereld raken, zoals klimaatverandering, armoede en ongelijkheid. |
| Lokale acties | Handelingen die mensen verrichten in hun eigen omgeving, zoals in de buurt of op school, om bij te dragen aan een groter doel. |
| Kettingreactie | Een reeks gebeurtenissen waarbij de ene gebeurtenis de volgende veroorzaakt, vaak met een groter effect dan oorspronkelijk verwacht. |
Voorgestelde methodieken
Planningssjablonen voor Ontdekkingsreis door Nederland en Europa
Meer in Duurzame Wereld
Energiebronnen: Fossiel versus Duurzaam
Leerlingen vergelijken fossiele en duurzame energiebronnen en onderzoeken de transitie naar een duurzame energievoorziening.
3 methodologies
Afval en Recycling: Naar een Circulaire Economie
Leerlingen volgen de weg van afval en onderzoeken het belang van afvalscheiding, recycling en de principes van de circulaire economie.
3 methodologies
Biodiversiteit en Natuurbescherming
Leerlingen onderzoeken de biodiversiteit in Nederland en wereldwijd, en de inspanningen om deze te beschermen.
3 methodologies
Water als Levensbron: Schaarste en Kwaliteit
Leerlingen onderzoeken het belang van schoon water, de uitdagingen van waterschaarste en watervervuiling wereldwijd.
3 methodologies
Voedselproductie en Duurzame Landbouw
Leerlingen onderzoeken de impact van voedselproductie op het milieu en de principes van duurzame landbouw.
3 methodologies
Klaar om Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's) te onderwijzen?
Genereer een volledige missie met alles wat je nodig hebt
Genereer een missie