Gespreksvaardigheid en Interviewen

Actief leren werkt bij dit thema omdat gespreksvaardigheid en interviewen alleen effectief verbeteren door directe oefening en reflectie. Leerlingen leren het beste door het uit te proberen, fouten te maken en feedback te ontvangen in een veilige setting.

• Klas 1 VWO
• Taalmeesters: De Kracht van Woord en Beeld
• 4 activiteiten
• 15 min–40 min

Leerdoelen

1. Leerlingen analyseren hoe de formulering van open vragen leidt tot diepgaandere antwoorden tijdens een interview.
2. Leerlingen demonstreren technieken om effectief door te vragen zonder de gesprekspartner te intimideren.
3. Leerlingen synthetiseren de kernpunten van een gesprek door middel van een mondelinge samenvatting om misverstanden te voorkomen.
4. Leerlingen evalueren de effectiviteit van verschillende vraagtypen (open vs. gesloten) in het sturen van een interview.

Expertpanel

⏱ 20 min·Duo's

Paarwerk: Open Vragen Oefenen

Deelleerlingen in paren in. De ene stelt drie open vragen over hobby's van de ander, noteert antwoorden en vraagt door met 'Kun je daar meer over vertellen?'. Wissel rollen na 5 minuten en bespreek wat werkte.

Voorbereiding & details

Analyseer hoe open vragen zorgen voor een diepgaander gesprek.

Facilitatietip: Tijdens Paarwerk: Open Vragen Oefenen, loop rond en luister bewust naar de kwaliteit van de vragen en de reacties, zonder direct te interrumperen.

Setup: Een panel-tafel vooraan in de klas, publieksopstelling voor de rest

Materials: Onderzoekspakketten voor de experts, Naambordjes voor de panelleden, Werkblad voor het voorbereiden van vragen (voor het publiek)

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Zelfmanagement
• Relatievaardigheden

Expertpanel

⏱ 30 min·Kleine groepjes

Kleingroepen: Rollenspel Interview

Vorm groepen van vier: twee interviewen elkaar over schoolervaringen, twee observeren en geven feedback op doorvragen en samenvatten. Wissel rollen na 10 minuten en deel inzichten plenair.

Voorbereiding & details

Verklaar op welke manier je kunt doorvragen zonder de gesprekspartner te intimideren.

Facilitatietip: Bij Rollenspel Interview, zorg dat elke kleine groep een duidelijke rolverdeling heeft, inclusief een observator die specifieke feedback kan geven.

Setup: Een panel-tafel vooraan in de klas, publieksopstelling voor de rest

Materials: Onderzoekspakketten voor de experts, Naambordjes voor de panelleden, Werkblad voor het voorbereiden van vragen (voor het publiek)

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Zelfmanagement
• Relatievaardigheden

Expertpanel

⏱ 40 min·Hele klas

Hele Klas: Gastinterview Simulatie

Kies een 'gastspreker' uit de klas. De rest bereidt vijf open vragen voor, voert het interview uit en vat samen. Stem af op effectiviteit via klassikale reflectie.

Voorbereiding & details

Verklaar hoe je een gesprek mondeling samenvat om misverstanden te voorkomen.

Facilitatietip: Voor Gastinterview Simulatie, bereid de klas voor door vooraf te bespreken welke open vragen en doorvraagtechnieken ze willen toepassen.

Setup: Een panel-tafel vooraan in de klas, publieksopstelling voor de rest

Materials: Onderzoekspakketten voor de experts, Naambordjes voor de panelleden, Werkblad voor het voorbereiden van vragen (voor het publiek)

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Zelfmanagement
• Relatievaardigheden

Expertpanel

⏱ 15 min·Individueel

Individueel: Zelfreflectie Opname

Leerlingen nemen een kort interview met zichzelf op over een persoonlijk doel, analyseren open vragen en samenvatting. Deel één inzicht met een buur.

Voorbereiding & details

Analyseer hoe open vragen zorgen voor een diepgaander gesprek.

Facilitatietip: Bij Zelfreflectie Opname, geef leerlingen een checklist met concrete criteria waar ze op moeten letten tijdens het terugluisteren.

Setup: Een panel-tafel vooraan in de klas, publieksopstelling voor de rest

Materials: Onderzoekspakketten voor de experts, Naambordjes voor de panelleden, Werkblad voor het voorbereiden van vragen (voor het publiek)

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Zelfmanagement
• Relatievaardigheden

Dit onderwerp onderwijzen

Deze vaardigheden leren leerlingen het beste door eerst de theorie kort uit te leggen, direct te oefenen in een veilige setting en daarna te reflecteren op hun eigen handelen. Vermijd lange uitleg; leerlingen moeten het vooral zelf doen. Onderzoek toont aan dat feedback direct na de oefening het meest effectief is, dus plan korte momenten in voor reflectie na elke activiteit.

Wat je kunt verwachten

Succesvolle leerlingen tonen dat ze open vragen kunnen formuleren, doorvragen met respect en gesprekken actief kunnen samenvatten. Ze passen deze technieken toe in verschillende situaties en geven elkaar constructieve feedback.

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Tijdens Paarwerk: Open Vragen Oefenen, hoor ik leerlingen zeggen dat open vragen altijd langere antwoorden geven.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Tijdens deze activiteit laat je leerlingen in tweetallen oefenen met het stellen van open vragen en doorvragen, en vraag je hen om te letten op het effect van hun vragen op de reacties van de ander. Zo ontdekken ze zelf dat open vragen meer detail uitlokken, maar dat doorvragen essentieel is.

Veelvoorkomende misvatting

Tijdens Rollenspel Interview, denken leerlingen dat doorvragen altijd intimiderend overkomt.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Tijdens deze activiteit oefenen leerlingen in kleine groepen met het gebruik van signalen zoals knikken en neutrale gezichtsuitdrukkingen om door te vragen. De observator let specifiek op deze non-verbale signalen en geeft feedback over hoe ze de gesprekspartner op hun gemak stellen.

Veelvoorkomende misvatting

Tijdens Zelfreflectie Opname, geloven leerlingen dat samenvatten alleen aan het eind van een gesprek nodig is.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Tijdens deze activiteit luisteren leerlingen naar hun eigen opname en markeren ze momenten waarop ze een samenvatting hadden kunnen geven om misverstanden te voorkomen. Zo leren ze dat samenvatten een continu proces is tijdens het gesprek.

Toetsideeën

Peerbeoordeling

Na Paarwerk: Open Vragen Oefenen beoordelen leerlingen elkaars interview op basis van een gestructureerd formulier met criteria zoals het gebruik van minstens drie open vragen, effectief doorvragen en een correcte mondelinge samenvatting. Ze geven elkaar feedback en bespreken deze klassikaal.

Uitgangskaart

Tijdens Gastinterview Simulatie krijgen leerlingen aan het eind een kort formulier met twee vragen: 1) Welke vraag had opener gekund en hoe? 2) Wat is één manier waarop de luisteraar actief luisteren had kunnen tonen? Ze beantwoorden deze en leveren het in voor feedback.

Snelle Controle

Tijdens Rollenspel Interview stel je klassikaal een reeks stellingen voor, bijvoorbeeld 'Een gesloten vraag is altijd beter om informatie te krijgen'. Leerlingen geven aan of ze het eens of oneens zijn en kort waarom, om te peilen in hoeverre ze de technieken begrijpen.

Uitbreidingen & ondersteuning

• Challenge: Laat leerlingen een interview afnemen met een medeleerling over een complex onderwerp, zoals 'wat betekent vriendschap voor jou?' en vraag hen om na afloop een schriftelijke samenvatting te maken met citaten.
• Scaffolding: Geef leerlingen die moeite hebben een lijst met voorbeeldvragen en signalen voor actief luisteren, zoals 'Kun je meer vertellen over...?' of 'Hoe voelde dat voor jou?'
• Deeper: Laat leerlingen een eigen interview opnemen met een gast, zoals een ouder of een buur, en bespreek klassikaal welke technieken het beste werkten en waar ze aan moeten blijven werken.

Kernbegrippen

Open vraag	Een vraag die uitnodigt tot een uitgebreid antwoord, vaak beginnend met woorden als 'hoe', 'waarom', 'wat' of 'vertel eens'.
Gesloten vraag	Een vraag die doorgaans een kort, specifiek antwoord vereist, vaak 'ja' of 'nee', of een enkel feit.
Actief luisteren	Een luistertechniek waarbij de luisteraar zich volledig concentreert op de spreker, de boodschap begrijpt, erop reageert en deze onthoudt.
Parafraseren	Het in eigen woorden herhalen van wat de ander heeft gezegd om begrip te controleren en te laten zien dat je luistert.
Doorvragen	Vragen stellen om meer informatie te verkrijgen over een eerder gegeven antwoord, bijvoorbeeld om details te verduidelijken of de diepte te vergroten.