Nederland · SLO Kerndoelen en Eindtermen
Klas 6 VWO Democratie en Rechtsstaat in de 21e Eeuw
Een diepgaande verkenning van de Nederlandse politieke instituties, de werking van de rechtsstaat en de ethische dilemma's binnen een pluriforme samenleving. Leerlingen ontwikkelen kritische denkvaardigheden om complexe maatschappelijke vraagstukken te analyseren en te beoordelen vanuit verschillende politieke en filosofische stromingen.
De Fundamenten van de Rechtsstaat
Onderzoek naar de historische oorsprong en de juridische kaders die de macht van de overheid inperken en de burger beschermen.
Analyse van de Trias Politica en de manier waarop de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht elkaar in evenwicht houden.
Studie naar de spanning tussen klassieke en sociale grondrechten en de rol van de rechter bij het beschermen van minderheden.
Discussie over de doelen van straffen en de ethische rechtvaardiging van het geweldsmonopolie van de staat.
Parlementaire Democratie en Besluitvorming
Analyse van het politieke proces, de rol van politieke partijen en de invloed van burgers op de nationale en Europese agenda.
Onderzoek naar de kloof tussen burger en politiek en de effectiviteit van het Nederlandse kiesstelsel.
Vergelijking van liberalisme, socialisme, confessionalisme en opkomende populistische bewegingen.
Inzicht in de informele machtsstructuren en de invloed van pressiegroepen op de wetgeving.
De Verzorgingsstaat in Transitie
Evaluatie van de solidariteit, de houdbaarheid van sociale voorzieningen en de verschuiving naar een participatiesamenleving.
Debat over de balans tussen collectieve zorg en individuele zelfredzaamheid in de sociale zekerheid.
Analyse van de demografische druk op de verzorgingsstaat en de ethiek van schaarste in de zorg.
Onderzoek naar de impact van de flexibilisering van de arbeid en internationale concurrentie op de Nederlandse economie.
Pluriforme Samenleving en Identiteit
Verkenning van culturele diversiteit, integratievraagstukken en de spanning tussen verschillende waardenstelsels.
Discussie over de verschillende modellen van integratie en de grenzen van tolerantie.
Analyse van juridische en ethische grenzen aan de vrijheid van meningsuiting in een diverse maatschappij.
Onderzoek naar de invloed van sociale media en 'filterbubbels' op de maatschappelijke dialoog.
Nederland in de Wereld
De positie van Nederland binnen de Europese Unie en de internationale rechtsorde.
Evaluatie van de machtsoverdracht naar Brussel en de democratische legitimiteit van de EU.
De rol van internationale verdragen en hoven bij het handhaven van wereldwijde standaarden.
Analyse van de verantwoordelijkheid van rijke landen ten aanzien van klimaatverandering en mondiale ongelijkheid.
Actueel Maatschappelijk Onderzoek
Toepassing van sociaalwetenschappelijke methoden op een zelfgekozen actueel thema ter voorbereiding op het examen.
Het formuleren van een onderzoeksvraag en het selecteren van betrouwbare bronnen en data.
Het toepassen van de kernconcepten (macht, waarden, belangen) op een actuele casus.
Het presenteren van onderzoeksresultaten en het verdedigen van een beargumenteerd standpunt.