Ga naar de inhoud
Informatica · Klas 5 VWO

Ideeën voor actief leren

AI en de Arbeidsmarkt

Actieve leerervaringen helpen leerlingen om abstracte concepten zoals automatisering en AI-taken concreet te maken, zodat ze niet alleen feiten leren maar deze ook direct toepassen op hun eigen toekomstbeeld. Door te debatteren, analyseren en rollenspellen ervaren ze de dynamiek van de arbeidsmarktveranderingen, wat hun betrokkenheid en kritisch denken versterkt.

SLO Kerndoelen en EindtermenSLO: Voortgezet onderwijs - MaatschappijSLO: Voortgezet onderwijs - Innovatie
35–50 minDuo's → Hele klas4 activiteiten

Activiteit 01

Filosofische stoelen50 min · Kleine groepjes

Debatcirkel: AI en Banenverlies

Verdeel de klas in groepen voor en tegen AI-automatisering. Geef 10 minuten voorbereiding met feitenkaarten over banen. Voer een gestructureerd debat met drie rondes: opening, weerlegging, conclusie. Eindig met een klassenstemming en reflectie.

Welke menselijke vaardigheden blijven onvervangbaar door informatica?

FacilitatietipLaat leerlingen in de Debatcirkel eerst individueel notities maken over hun standpunt voordat ze in kleine groepen discussiëren, zodat iedereen actief meedoet.

Waar je op moet lettenStart een klassengesprek met de vraag: 'Welke drie menselijke vaardigheden, die niet direct met programmeren te maken hebben, zullen volgens jullie het meest waardevol blijven in een door AI gedomineerde arbeidsmarkt? Motiveer jullie antwoorden met voorbeelden.'

AnalyserenEvaluerenZelfbewustzijnSociaal Bewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 02

Filosofische stoelen35 min · Duo's

Beroepenmatrix: Verdwijnen of Blijven?

Laat paren een matrix invullen met 20 beroepen: kolommen voor AI-risico, nieuwe vaardigheden en alternatieven. Deel bronnen zoals CBS-data. Presenteren en discussiëren in de klas.

Analyseer de potentiële verschuivingen in de arbeidsmarkt als gevolg van AI en automatisering.

FacilitatietipGebruik bij de Beroepenmatrix een duidelijke kleurcodering: groen voor beroepen die blijven of groeien, rood voor verdwijnende taken, om visuele ordening te stimuleren.

Waar je op moet lettenLaat leerlingen op een kaartje één specifiek beroep noteren dat waarschijnlijk zal verdwijnen door AI, en één nieuw beroep dat waarschijnlijk zal ontstaan. Vraag hen om kort uit te leggen waarom.

AnalyserenEvaluerenZelfbewustzijnSociaal Bewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 03

Filosofische stoelen45 min · Kleine groepjes

Beleidssessie: Voorbereiding op de Toekomst

In kleine groepen ontwerpen leerlingen een onderwijshervorming of arbeidsmarktbeleid tegen AI-impact. Gebruik templates voor doelen, maatregelen en risico's. Pitch aan de klas voor feedback.

Ontwerp een strategie voor onderwijs en beleid om mensen voor te bereiden op de toekomst van werk.

FacilitatietipGeef leerlingen in de Beleidssessie een ‘dilemma-kaart’ met een fictief bedrijfsprobleem, zodat ze direct moeten nadenken over ethiek en praktische oplossingen.

Waar je op moet lettenGeef leerlingen een korte casestudy van een bedrijf dat AI implementeert. Vraag hen om in tweetallen te identificeren welke taken geautomatiseerd worden en welke nieuwe rollen er mogelijk gecreëerd moeten worden binnen dat bedrijf.

AnalyserenEvaluerenZelfbewustzijnSociaal Bewustzijn
Volledige les genereren

Activiteit 04

Rollenspel40 min · Individueel

Rollenspel: Sollicitatie in 2035

Individuen bereiden een sollicitatie voor met AI-ondersteuning. Rollen: sollicitant, HR met AI-tool, manager. Wissel rollen en bespreek menselijke pluspunten.

Welke menselijke vaardigheden blijven onvervangbaar door informatica?

FacilitatietipZorg bij het Rollenspel Sollicitatie in 2035 dat elke leerling een unieke vacature krijgt, zodat ze zich echt moeten inleven in de rol en niet alleen algemene antwoorden geven.

Waar je op moet lettenStart een klassengesprek met de vraag: 'Welke drie menselijke vaardigheden, die niet direct met programmeren te maken hebben, zullen volgens jullie het meest waardevol blijven in een door AI gedomineerde arbeidsmarkt? Motiveer jullie antwoorden met voorbeelden.'

ToepassenAnalyserenEvaluerenSociaal BewustzijnZelfbewustzijn
Volledige les genereren

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Begin met concrete voorbeelden van AI in de klas, zoals chatbots of automatische tekstgeneratie, om het onderwerp toegankelijk te maken. Vermijd technische diepgang tenzij leerlingen hier zelf om vragen, want het gaat om de impact op de samenleving en niet om programmeren. Wissel klassikale uitleg af met groepsopdrachten om stilstand te voorkomen en focus te houden.

Succesvolle leerlingen tonen inzicht in hoe AI taken verandert, kunnen concrete voorbeelden noemen van verdwijnende en nieuwe beroepen, en argumenteren vanuit zowel technische als ethische perspectieven. Ze passen dit toe in praktische opdrachten en tonen tijdens discussies dat ze meervoudige standpunten kunnen innemen.


Pas op voor deze misvattingen

  • Tijdens de Debatcirkel horen docenten vaak de opmerking dat AI alle banen volledig vervangt.

    Gebruik de debatliteratuur over nieuwe beroepen zoals AI-onderhoud of ethische toezichthouders als tegenargument, en laat leerlingen zelf data zoeken om hun standpunt te onderbouwen.

  • Tijdens de Beroepenmatrix denken leerlingen dat alleen laagopgeleiden hun baan verliezen.

    Laat hen in de matrix specifiek kijken naar hoogopgeleide beroepen zoals vertaler of jurist en analyseren hoe AI-tools daar taken overnemen of veranderen.

  • Tijdens het Rollenspel Sollicitatie in 2035 zeggen leerlingen vaak dat technische vaardigheden het belangrijkst blijven.

    Gebruik de vacatureteksten als basis om te benadrukken hoe soft skills zoals creativiteit of teamwerk in de sollicitatiegesprekken centraal staan.


Methodes gebruikt in dit overzicht