Nederland · SLO Kerndoelen en Eindtermen
Klas 5 VWO Economie.
Economie in klas 5 richt zich op de werking van markten, macro-economische vraagstukken en de rol van de overheid. Leerlingen ontwikkelen een diepgaand begrip van economische modellen en leren deze toe te passen op actuele maatschappelijke problemen.
01Markt en Overheid
In deze eenheid analyseren leerlingen de prijsvorming op verschillende markten en onderzoeken zij de redenen en gevolgen van overheidsingrijpen.
Leerlingen analyseren hoe de prijs van een product tot stand komt op een volkomen concurrerende markt. Ze leren verschuivingen van vraag- en aanbodcurves te verklaren.
Onderzoek naar verschillende marktvormen zoals monopolie en oligopolie, en situaties waarin de vrije markt niet optimaal functioneert. Leerlingen berekenen consumenten- en producentensurplus.
De rol van de overheid bij het corrigeren van marktfalen door middel van prijsregulering, belastingen en subsidies. Leerlingen evalueren de welvaartseffecten van dit ingrijpen.
02Ruilen over de Tijd
Deze eenheid behandelt de intertemporele ruil, waarbij de afweging tussen huidige en toekomstige consumptie centraal staat, inclusief pensioenen en investeringen.
De afweging tussen huidige en toekomstige consumptie wordt geanalyseerd. Leerlingen berekenen de contante en eindwaarde van kapitaal.
Een verkenning van de financiële planning gedurende een mensenleven, met specifieke aandacht voor het Nederlandse pensioenstelsel. Omslagstelsel en kapitaaldekkingsstelsel worden vergeleken.
Leerlingen bestuderen hoe bedrijven en particulieren investeringsbeslissingen nemen. Het verband tussen risico en rendement bij aandelen en obligaties staat centraal.
03Samenwerken en Onderhandelen
Leerlingen maken kennis met de speltheorie om strategisch gedrag, collectieve actieproblemen en onderhandelingen op de arbeidsmarkt te verklaren.
Introductie in de speltheorie om strategisch gedrag van economische actoren te analyseren. Leerlingen lossen simultane en sequentiële spellen op.
De problematiek rondom de productie van collectieve goederen en het free-rider probleem. Leerlingen onderzoeken waarom de overheid vaak deze goederen levert.
De toepassing van speltheorie en onderhandelingsmacht op de arbeidsmarkt. De rol van vakbonden en werkgeversorganisaties bij het afsluiten van een cao wordt geanalyseerd.
04Risico en Informatie
Deze eenheid focust op de verzekeringsmarkt, waarbij concepten als risico-aversie, asymmetrische informatie en moral hazard centraal staan.
Leerlingen leren waarom mensen zich verzekeren tegen financiële risico's en hoe verzekeringspremies worden berekend. Het concept van risico-aversie wordt wiskundig en grafisch benaderd.
De gevolgen van een informatieachterstand bij een van de marktpartijen. Leerlingen analyseren hoe averechtse selectie kan leiden tot het falen van verzekeringsmarkten.
Onderzoek naar gedragsverandering van verzekerden nadat een contract is afgesloten (moreel wangedrag). Leerlingen evalueren oplossingen zoals het eigen risico en bonus-malussystemen.
05Welvaart en Groei
Leerlingen bestuderen macro-economische indicatoren zoals het BBP, inkomensongelijkheid en de schommelingen in de economische conjunctuur.
De berekening en betekenis van het Bruto Binnenlands Product als maatstaf voor welvaart. Leerlingen bekritiseren het BBP en verkennen alternatieve welvaartsindicatoren.
Analyse van de inkomens- en vermogensverdeling in Nederland met behulp van de Lorenzcurve en de Gini-coëfficiënt. De rol van het belastingstelsel bij nivellering wordt bestudeerd.
Het onderscheid tussen de korte termijn (conjunctuur) en de lange termijn (structuur) van de economie. Leerlingen analyseren de invloed van bestedingen en productiecapaciteit op de werkgelegenheid.