Beeldende vorming · Klas 3 VWO

Ideeën voor actief leren

Gezichtsproporties en Expressie

Het actief verkennen van gezichtsproporties en expressie helpt leerlingen om abstracte regels te vertalen naar concrete visuele vaardigheden. Door zelf te meten, te manipuleren en te creëren, ontwikkelen ze een dieper begrip van zowel de anatomie als de nuances van emotionele weergave.

• SLO Kerndoelen en Eindtermen
• SLO: Voortgezet - Beeldende vorming: Vaardigheden
• SLO: Voortgezet - Beeldende vorming: Betekenis geven

• 40–60 min
• Duo's → Hele klas
• 3 activiteiten

Activiteit 01

• Denken-Delen-Uitwisselen
• 40 min · Kleine groepjes

Station Rotatie: Emotie Studie

Zet vier stations op met verschillende opdrachten: station 1, gezichtsopbouw met liniaal en spiegel; station 2, emotie-oefeningen met foto's; station 3, vergelijken van klassieke en moderne portretten; station 4, snelle schetsen van gezichtsuitdrukkingen. Groepen rouleren elke 10 minuten.

Analyseer hoe kleine veranderingen in gezichtsproporties de gelijkenis van een portret beïnvloeden.

Facilitatietip

Tijdens de Station Rotatie: Emotie Studie, zorg dat leerlingen in de eerste fase met de spiegel actief de eigen gezichtsverhoudingen meten voordat ze beginnen met tekenen.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfbewustzijn
• Relatievaardigheden

Activiteit 02

• Denken-Delen-Uitwisselen
• 60 min · Individueel

Digitale Portret Manipulatie

Gebruik software om digitale foto's van gezichten te manipuleren. Leerlingen passen subtiel de afstand tussen ogen, de grootte van de mond of de vorm van de wenkbrauwen aan en observeren de impact op de expressie. Bespreek de resultaten klassikaal.

Vergelijk de expressie van emoties in portretten uit verschillende kunstperiodes.

Facilitatietip

Bij Digitale Portret Manipulatie, moedig leerlingen aan om bewust te experimenteren met het vergroten of verkleinen van specifieke gelaatstrekken om de impact op de uitdrukking te observeren.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfbewustzijn
• Relatievaardigheden

Activiteit 03

• Denken-Delen-Uitwisselen
• 45 min · Kleine groepjes

Gezichtsanatomie 'Bouwplaat'

Creëer een 'bouwplaat' met losse onderdelen van ogen, neuzen, monden en oren. Leerlingen combineren deze elementen op een hoofd-sjabloon om verschillende karakters en emoties te creëren. Presenteer de creaties en laat leerlingen raden welke emotie wordt uitgebeeld.

Verklaar hoe de plaatsing van ogen, neus en mond de psychologische impact van een portret bepaalt.

Facilitatietip

Voor de Gezichtsanatomie 'Bouwplaat', stimuleer leerlingen tijdens het combineren van losse onderdelen om eerst te focussen op de basisverhoudingen en daarna pas op de expressie.

• Begrijpen
• Toepassen
• Analyseren
• Zelfbewustzijn
• Relatievaardigheden

Enkele opmerkingen over deze eenheid onderwijzen

Benader dit onderwerp als een ontdekkingsreis, niet als een reeks rigide regels. Moedig leerlingen aan om de 'waarom' achter de verhoudingen te onderzoeken, bijvoorbeeld door te kijken naar portretten uit verschillende periodes of culturen. Vermijd het geven van exacte maten; focus op relatieve verhoudingen en de visuele impact van veranderingen.

Leerlingen kunnen de canonieke verhoudingen van het gezicht benoemen en toepassen in hun eigen werk. Ze herkennen hoe subtiele aanpassingen in gelaatstrekken, zoals de ogen en mond, verschillende emoties kunnen uitdrukken en kunnen deze variaties ook zelf creëren.

---

Pas op voor deze misvattingen

• Tijdens de Gezichtsanatomie 'Bouwplaat', kan het lijken alsof er maar één 'correcte' manier is om ogen of monden te plaatsen. De focus ligt dan te veel op het kopiëren van een voorbeeld.

  Als leerlingen moeite hebben met het variëren van expressies, stuur ze dan terug naar de losse onderdelen en vraag hen specifiek te focussen op hoe de vorm van de wenkbrauwen of de kromming van de mondhoeken de emotie veranderen, gebruikmakend van de spiegel om de eigen gezichtsuitdrukkingen te bestuderen.

• Bij Digitale Portret Manipulatie kunnen leerlingen denken dat alleen het vergroten van de mondhoeken voldoende is om vreugde weer te geven, en de ogen negeren.

  Wijs leerlingen tijdens Digitale Portret Manipulatie erop dat ze ook de ogen moeten aanpassen. Laat ze experimenteren met het verkleinen van de ogen (bij lachen) of juist het verbreden (bij verbazing) om te zien hoe dit de algehele expressie beïnvloedt.

---

Methodes gebruikt in dit overzicht

• Denken-Delen-Uitwisselen