Skip to content

Schilderen als een Meester: Van GoghActiviteiten & didactische strategieën

Actief leren werkt voor dit onderwerp omdat leerlingen via tastbare ervaring en visuele analyse het kleurgebruik en de penseelvoering van Van Gogh zelf ontdekken. Door kleuren te voelen, te mixen en te vergelijken zien ze hoe emotie en beweging in kunst zichtbaar worden, wat abstracte concepten concreet maakt.

Groep 3De Jonge Ontdekker: Kleur, Vorm en Verhaal4 activiteiten20 min45 min

Leerdoelen

  1. 1Analyseren welke kleuren het meest prominent zijn in een specifiek schilderij van Van Gogh.
  2. 2Uitleggen hoe Van Gogh verf aanbracht om textuur en beweging te creëren in zijn werk.
  3. 3Vergelijken van het kleurgebruik in een Van Gogh schilderij met een ander bekend kunstwerk.
  4. 4Creëren van een eigen schilderij in de stijl van Van Gogh, met nadruk op kleur en verfapplicatie.

Wil je een compleet lesplan met deze leerdoelen? Genereer een missie

45 min·Kleine groepjes

Stationrotatie: Van Gogh Schilderijstations

Richt vier stations in: 1. Kleuranalyse van De Zonnebloemen, 2. Penseelstreken observeren in De Sterrennacht, 3. Emoties benoemen, 4. Eigen kleurhypothese schetsen. Groepen rotëren elke 10 minuten en vullen observatiekaarten in.

Voorbereiding & details

Analyseer welke kleuren het meest prominent zijn in een beroemd schilderij van Van Gogh.

Facilitatietip: Zorg bij Stationrotatie: Van Gogh Schilderijstations dat elk station een duidelijke opdracht heeft met materialen zoals penseel, verf en een vergrootglas, zodat leerlingen zelfstandig aan de slag kunnen.

Setup: Tafels of bureaus ingericht als expositieruimtes verspreid door het lokaal

Materials: Format voor het plannen van de expositie, Knutselspullen voor het maken van objecten, Kaartjes voor tekstbordjes, Feedbackformulier voor bezoekers

ToepassenAnalyserenCreërenZelfmanagementRelatievaardigheden
30 min·Duo's

Parenwerk: Stijl Nabootsen

In paren kiezen leerlingen een Van Gogh-schilderij, mengen kleuren met paletmes en brengen dikke streken aan op papier. Ze bespreken waarom ze kleuren kiezen en vergelijken met origineel.

Voorbereiding & details

Verklaar hoe Van Gogh de verf op het doek aanbracht om zijn kenmerkende stijl te creëren.

Facilitatietip: Geef bij Parenwerk: Stijl Nabootsen elk paar een reproductie en een blanco vel, met de instructie om eerst de penseelstreken te analyseren voordat ze beginnen te schilderen.

Setup: Tafels of bureaus ingericht als expositieruimtes verspreid door het lokaal

Materials: Format voor het plannen van de expositie, Knutselspullen voor het maken van objecten, Kaartjes voor tekstbordjes, Feedbackformulier voor bezoekers

ToepassenAnalyserenCreërenZelfmanagementRelatievaardigheden
20 min·Hele klas

Hele klas: Kleurdiscussie

Toon groot projectiescherm met schilderijen. Laat kinderen stemmen op dominante kleuren en uitleggen. Sluit af met groepscreatie van kleurkaart.

Voorbereiding & details

Hypothetiseer welke kleuren jij zou veranderen als jij de schilder was en waarom.

Facilitatietip: Leid bij Hele klas: Kleurdiscussie de discussie met een voorbeeldvraag zoals: 'Waarom koos Van Gogh voor donkerblauw in plaats van zwart om schaduw te maken?' om diepere reflectie uit te lokken.

Setup: Tafels of bureaus ingericht als expositieruimtes verspreid door het lokaal

Materials: Format voor het plannen van de expositie, Knutselspullen voor het maken van objecten, Kaartjes voor tekstbordjes, Feedbackformulier voor bezoekers

ToepassenAnalyserenCreërenZelfmanagementRelatievaardigheden
25 min·Individueel

Individueel: Kleurverandering

Elk kind tekent een Van Gogh-motief en verandert drie kleuren met uitleg. Presenteer kort aan de klas.

Voorbereiding & details

Analyseer welke kleuren het meest prominent zijn in een beroemd schilderij van Van Gogh.

Facilitatietip: Vraag bij Individueel: Kleurverandering leerlingen om hun kleurkeuzes schriftelijk toe te lichten op de achterkant van hun werk, zodat ze hun denken verduidelijken.

Setup: Tafels of bureaus ingericht als expositieruimtes verspreid door het lokaal

Materials: Format voor het plannen van de expositie, Knutselspullen voor het maken van objecten, Kaartjes voor tekstbordjes, Feedbackformulier voor bezoekers

ToepassenAnalyserenCreërenZelfmanagementRelatievaardigheden

Dit onderwerp onderwijzen

Ervaren docenten benaderen dit onderwerp door leerlingen eerst te laten waarnemen met zintuigen: ruiken aan verf, voelen aan textuur, en kleuren vergelijken met echte voorwerpen. Vermijd het presenteren van Van Gogh als een genie, maar benadruk dat hij uitproberend werkte. Gebruik korte demonstraties van technieken, zoals hoe een penseel wordt vastgehouden voor dikke streken, en laat leerlingen dit direct uitproberen.

Wat je kunt verwachten

Leerlingen tonen begrip door kleuren te benoemen die emotie oproepen, door Van Goghs streken te herkennen en te beschrijven, en door persoonlijke kleurkeuzes te rechtvaardigen met argumenten over contrast en textuur. Ze passen deze inzichten toe in hun eigen werk en bespreken dit met klasgenoten.

Deze activiteiten zijn een startpunt. De volledige missie is de ervaring.

  • Compleet facilitatiescript met docentendialogen
  • Printklaar leerlingmateriaal, klaar voor de klas
  • Differentiatiestrategieën voor elk type leerling
Genereer een missie

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvattingTijdens Stationrotatie: Van Gogh Schilderijstations, horen leerlingen vaak dat Van Gogh alleen vrolijke kleuren gebruikte.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Tijdens deze activiteit kijken leerlingen naar details op reproducties en zoeken ze naar kleuren die emotie uitdrukken, zoals grijstinten in De Aardappeleters of paars in De Sterrennacht. Benadruk dat Van Gogh een breed palet gebruikte en dat kleurkeuze vaak gaat om gevoel.

Veelvoorkomende misvattingTijdens Parenwerk: Stijl Nabootsen zeggen leerlingen soms dat Van Goghs streken willekeurig zijn.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Laat leerlingen tijdens deze activiteit eerst de richting van de streken volgen met hun vinger voordat ze schilderen. Vraag hen om na te denken over waarom Van Gogh voor bepaalde bewegingen koos, zoals spiralen in De Sterrennacht.

Veelvoorkomende misvattingTijdens Hele klas: Kleurdiscussie denken leerlingen dat kunst altijd precies moet lijken op de werkelijkheid.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Tijdens deze discussie toon je twee schilderijen van Van Gogh en een foto van hetzelfde onderwerp. Laat leerlingen vergelijken hoe realistisch elk werk is en bespreek waarom Van Gogh expressieve vormen gebruikte.

Toetsideeën

Uitgangskaart

Na Stationrotatie: Van Gogh Schilderijstations vullen leerlingen een kaartje in met: 'Welke kleur viel jou het meest op in jouw station en waarom?' en 'Hoe denk je dat de verf hier is aangebracht? Leg uit met een woord of tekening.'

Discussievraag

Tijdens Hele klas: Kleurdiscussie toon je twee Van Gogh schilderijen naast elkaar en vraag je: 'Welk schilderij vind je levendiger en waarom? Gebruik minimaal drie woorden om de kleuren en de penseelvoering te beschrijven.' Noteer antwoorden om patronen te zien.

Snelle Controle

Tijdens Individueel: Kleurverandering geef je leerlingen een vel met primaire en secundaire kleuren en vraag je om drie combinaties te maken die volgens hen een sterk contrast vormen, zoals Van Gogh dat deed. Verzamel hun werk om te zien of ze begrijpen hoe kleur werkt.

Uitbreidingen & ondersteuning

  • Challenge: Laat leerlingen een detail van een Van Gogh schilderij nabootsen met alleen primaire kleuren en zwart, en vraag hen om een verhaal te bedenken bij hun kleurkeuzes.
  • Scaffolding: Geef leerlingen die moeite hebben een schema met kleurencirkel en penseelrichtingen, en laat hen eerst strepen oefenen op apart papier.
  • Deeper: Laag leerlingen die klaar zijn een klein doekje te schilderen met een zelfgekozen onderwerp, waarbij ze Van Goghs technieken en kleuren combineren met hun eigen stijl.

Kernbegrippen

ImpastoEen schildertechniek waarbij verf dik wordt aangebracht, zodat penseelstreken zichtbaar blijven en textuur ontstaat.
KleurcontrastHet effect dat ontstaat wanneer kleuren naast elkaar worden geplaatst die sterk van elkaar verschillen, waardoor ze elkaar versterken.
Primaire kleurenDe basiskleuren (rood, geel, blauw) waaruit alle andere kleuren gemengd kunnen worden.
Secundaire kleurenKleuren die ontstaan door het mengen van twee primaire kleuren (groen, oranje, paars).

Klaar om Schilderen als een Meester: Van Gogh te onderwijzen?

Genereer een volledige missie met alles wat je nodig hebt

Genereer een missie