Toekomst van Technologie: Wat Komt Er Aan?

Actief leren werkt bij dit onderwerp omdat leerlingen abstracte toekomstbeelden het beste begrijpen als ze ze zelf kunnen vormgeven en uitwerken. Door samen te brainstormen, debatteren en rollenspellen ervaren ze technologie niet als iets verre toekomstmuziek, maar als iets dat nu al hun denken en handelen beïnvloedt.

• Klas 6 VWO
• Informatica Meesterschap: Van Algoritme tot Maatschappij
• 4 activiteiten
• 30 min–45 min

Leerdoelen

1. Classificeer potentiële toekomstige technologieën op basis van hun verwachte maatschappelijke impact en ethische implicaties.
2. Evalueer de waarschijnlijkheid en de gevolgen van specifieke technologische doorbraken op het gebied van netwerken, security en cloud.
3. Creëer een toekomstscenario dat de interactie tussen mens en geavanceerde technologie binnen 20 jaar illustreert.
4. Analyseer de ethische dilemma's die gepaard gaan met de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie en autonome systemen.

⏱ 35 min·Kleine groepjes

Groepsbrainstorm: Toekomsttimeline

Verdeel de klas in kleine groepen. Elke groep brainstormt drie toekomsttechnologieën en tekent ze op een gezamenlijke timeline voor 2035 en 2045. Groepen presenteren en plakken post-its met impacts. Sluit af met klassenstemming over meest waarschijnlijke scenario's.

Voorbereiding & details

Welke nieuwe technologieën denk je dat er in de toekomst zullen zijn?

Facilitatietip: Geef bij de Groepsbrainstorm: Toekomsttimeline duidelijke voorbeelden van recente technologische doorbraken om leerlingen te inspireren en realistische kaders te scheppen.

Formeel debat

⏱ 40 min·Duo's

Formeel debat: Utopie of Dystopie?

Formeer pairs voor voorbereiding: één kant verdedigt positieve tech-impact, de ander negatieve. Wissel argumenten uit met voorbeelden als AI en surveillance. Volg met whole class debatronde van 5 minuten per pair.

Voorbereiding & details

Hoe zal technologie ons leven veranderen over 10 of 20 jaar?

Facilitatietip: Zorg bij Debat: Utopie of Dystopie dat elke leerling eerst een argument op papier zet voordat ze in discussie gaan, zodat iedereen betrokken is.

Setup: Twee teams tegenover elkaar, met zitplaatsen voor het publiek

Materials: Kaart met de debatstelling, Research-briefing voor elk team, Beoordelingsformulier (rubric) voor het publiek, Timer

• Analyseren
• Evalueren
• Creëren
• Zelfmanagement
• Besluitvorming

Rollenspel

⏱ 45 min·Kleine groepjes

Rollenspel: Ethiek in Actie

Laat small groups een toekomstscenario naspelen, zoals een AI-arts die beslissingen neemt. Rollen: patiënt, arts, ethicus. Bespreek na afloop ethische dilemmas en oplossingen in kringgesprek.

Voorbereiding & details

Welke ethische vragen roepen nieuwe technologieën op?

Facilitatietip: Geef bij Rollenspel: Ethiek in Actie deelnemers rollenkaarten met heldere dilemma’s en beperkte tijd om de spanning van besluitvorming te benadrukken.

Setup: Open ruimte of herschikte tafels voor het naspelen van het scenario

Materials: Rolkaarten met achtergrondinformatie en doelen, Briefing van het scenario

• Toepassen
• Analyseren
• Evalueren
• Sociaal Bewustzijn
• Zelfbewustzijn

⏱ 30 min·Individueel

Individuele Visiebrief

Leerlingen schrijven individueel een brief aan hun toekomstige zelf over tech-veranderingen. Deel highlights in small groups en bundel tot klasposter. Benadruk persoonlijke en maatschappelijke impacts.

Voorbereiding & details

Welke nieuwe technologieën denk je dat er in de toekomst zullen zijn?

Facilitatietip: Vraag bij de Individuele Visiebrief leerlingen om hun brief eerst te delen met een medeleerling voor feedback voordat ze hem inleveren.

Dit onderwerp onderwijzen

Ervaren docenten benadrukken dat het belangrijk is om leerlingen eerst te laten dromen en fantaseren, voordat ze kritisch analyseren. Vermijd valkuilen zoals te veel nadruk op technologische details ten koste van maatschappelijke impact. Onderzoek toont aan dat leerlingen beter leren als ze technologie koppelen aan hun eigen leven en omgeving.

Wat je kunt verwachten

Succesvolle leerlingen tonen dat ze een genuanceerd beeld hebben opgebouwd van technologieën en hun impact. Ze kunnen concrete voorbeelden noemen van ethische dilemma’s en maatschappelijke gevolgen, en argumenteren vanuit zowel optimisme als kritiek.

Pas op voor deze misvattingen

Veelvoorkomende misvatting

Veel leerlingen denken tijdens de Groepsbrainstorm: Toekomsttimeline dat technologie alle maatschappelijke problemen automatisch oplost.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Tijdens de Groepsbrainstorm: Toekomsttimeline vraag je om per technologie zowel een voordeel als een nadeel te noemen, zodat leerlingen leren om balans te houden tussen hoop en kritiek.

Veelvoorkomende misvatting

Sommige leerlingen gaan tijdens Debat: Utopie of Dystopie alleen in op de negatieve kanten van technologie.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Tijdens Debat: Utopie of Dystopie geef je elk team een rolkaart met zowel utopische als dystopische argumenten, zodat ze verplicht beide perspectieven onderzoeken.

Veelvoorkomende misvatting

Leerlingen onderschatten tijdens Rollenspel: Ethiek in Actie het belang van ethiek bij technologie.

Wat je in plaats daarvan kunt onderwijzen

Tijdens Rollenspel: Ethiek in Actie vraag je om aan het einde van het rollenspel een reflectie te schrijven waarin ze uitleggen welke waarde keuzes ze hebben gemaakt en waarom.

Toetsideeën

Discussievraag

Na de Groepsbrainstorm: Toekomsttimeline organiseer je een klassikale discussie waarin leerlingen hun meest verrassende voorspellingen delen en de gevolgen daarvan bediscussiëren.

Uitgangskaart

Tijdens Debat: Utopie of Dystopie geef je elk debatteam een exit ticket met de vraag: welk argument van het andere team vond je het sterkst en waarom?

Snelle Controle

Na Rollenspel: Ethiek in Actie vraag je leerlingen om in tweetallen hun ervaringen te bespreken en samen een voorbeeld te bedenken van een technologie die een vergelijkbaar ethisch dilemma oproept.

Uitbreidingen & ondersteuning

• Uitdaging: Laat leerlingen een technologische innovatie bedenken die nog niet bestaat en een prototype tekenen met bijbehorende ethische richtlijnen.
• Ondersteuning: Geef leerlingen die moeite hebben met abstract denken een lijst met concrete voorbeelden van technologieën en hun mogelijke gevolgen.
• Verdieping: Laat leerlingen een interview houden met een professional uit de tech-sector en de antwoorden vergelijken met hun eigen visie.

Kernbegrippen

Kwantumcomputing	Een nieuw type computer dat gebruikmaakt van kwantummechanische principes om complexe berekeningen uit te voeren die voor klassieke computers onmogelijk zijn.
Gedistribueerd Grootboek (DLT)	Een database die gedeeld en gesynchroniseerd wordt over meerdere locaties of deelnemers, wat de basis vormt voor technologieën zoals blockchain.
Edge Computing	Een computermodel waarbij dataverwerking dichter bij de bron van dataverzameling plaatsvindt, wat leidt tot snellere reactietijden en minder bandbreedtegebruik.
AI-ethiek	Het onderzoeksveld dat zich bezighoudt met de morele principes en waarden die de ontwikkeling en toepassing van kunstmatige intelligentie moeten sturen.