Planner voor Natuurwetenschappelijke Eenheden

Ontwerp een natuurwetenschap­pelijke eenheid verankerd in een waarneembaar verschijnsel. Leerlingen gebruiken onderzoeksvaardigheden om te onderzoeken, te verklaren en toe te passen. De onderzoeksvraag verbindt elke les.

Natuur en TechniekScheikundeNatuurkundeBiologieBasisonderwijs (groep 1-8)Voortgezet onderwijs (vmbo/havo/vwo)

Download de Complete Toolkit

  • Gestructureerde PDF met richtvragen per sectie
  • Printklare lay-out, werkt op scherm en op papier
  • Inclusief pedagogische notities en tips van Flip
4.3|207+ downloads

Wanneer dit sjabloon gebruiken

  • Bij het plannen van een meerweekse lesserie rondom een praktijkgericht verschijnsel
  • Voor het integreren van onderzoeksvaardigheden in het curriculum van Natuur en Techniek
  • Wanneer je wilt dat leerlingen wetenschappelijke praktijken ontwikkelen naast vakinhoud
  • Voor het bouwen van een eenheid waarin onderzoek en theorie constant verbonden zijn
  • Als je wilt afstappen van het simpelweg volgen van een tekstboek hoofdstuk voor hoofdstuk

Secties van het sjabloon

Identificeer het centrale verschijnsel en formuleer de onderzoeksvraag die de eenheid beantwoordt.

Centraal verschijnsel (waarneembaar, boeiend, gekoppeld aan kerndoelen):

Onderzoeksvraag:

Hoe introduceer je dit op de eerste dag?

Welke eerste verklaringen zullen leerlingen geven?

Breng de vakinhoudelijke concepten, wetenschappelijke praktijken en overkoepelende concepten in kaart.

Vakinhoudelijke kernconcepten (eindtermen):

Wetenschappelijke praktijken (bijv. modelleren, onderzoeken):

Overkoepelende concepten (bijv. systemen, patronen):

Leerdoelen:

Plan de voortgang van de introductie tot de uiteindelijke verklaring.

Dag 1:2 (introductie verschijnsel en eerste hypotheses):

Dag 3:8 (onderzoekslessen die de verklaring opbouwen):

Dag 9:11 (koppeling van onderzoek aan het verschijnsel):

Dag 12:13 (presentatie van verklaringen door leerlingen):

Dag 14 (toetsing/afsluiting)

Plan de hands-on onderzoeken, practica of data-analyse activiteiten.

Onderzoek 1 (focus, materialen, veiligheid):

Onderzoek 2:

Data-analyse activiteiten:

Modelleringsopdrachten:

Veldwerk of buitenonderzoek:

Plan momenten voor wetenschappelijke argumentatie en het formuleren van conclusies op basis van bewijs.

Oefening in bewijsvoering (les en prikkel):

Argumentatie-activiteit (debat, gallery walk, dialoog):

Uiteindelijke verklaringstaak:

Ontwerp formatieve checks en een summatieve taak waarbij leerlingen het verschijnsel verklaren.

Formatieve momenten (exit tickets, labjournaals, korte reflecties):

Summatieve taak (verklaar het verschijnsel met de opgedane kennis):

Beoordelingscriteria:

Kansen voor revisie:

De visie van Flip

Natuurwetenschappelijke eenheden zijn het meest effectief wanneer een verschijnsel een oprechte nieuwsgierigheid opwekt naar de onderliggende concepten. Leerlingen leren dan wetenschap om iets te kunnen verklaren, niet om feiten te reproduceren. Deze planner helpt je een eenheid te verankeren in de realiteit, lessen logisch te sequensen en onderzoeksvaardigheden hand in hand met de inhoud te ontwikkelen.

Bekijk wat onze AI maakt

Dit Sjabloon Aanpassen

Voor Natuur en Techniek

Naturwetenschappen eenheid past goed bij praktijkwerk: de gestructureerde fasen houden het onderzoek gericht, met ruimte voor de nieuwsgierigheid van leerlingen.

Voor Scheikunde

Naturwetenschappen eenheid past goed bij praktijkwerk: de gestructureerde fasen houden het onderzoek gericht, met ruimte voor de nieuwsgierigheid van leerlingen.

Voor Natuurkunde

Naturwetenschappen eenheid past goed bij praktijkwerk: de gestructureerde fasen houden het onderzoek gericht, met ruimte voor de nieuwsgierigheid van leerlingen.

Over het Naturwetenschappen eenheid-raamwerk

Effectieve planning van natuurwetenschappelijk onderwijs begint bij een verschijnsel: iets waarneembaars in de echte wereld dat leerlingen nog niet volledig kunnen verklaren. Dit verschijnsel creëert een intrinsieke behoefte om de onderliggende theorie te leren, waardoor elke les doelgericht wordt in plaats van willekeurig.

Ontwerpen rondom verschijnselen: Een verschijnsel is alles wat vragen oproept: waarom blijft ijs drijven? Waarom komen aardbevingen op specifieke plekken voor? Hoe rijst brood? Het verschijnsel verankert de eenheid omdat leerlingen er telkens naar terugkeren en hun verklaring stap voor stap opbouwen terwijl ze de wetenschap erachter ontdekken.

Driedimensionaal leren: Modern bèta-onderwijs (gebaseerd op kerndoelen en eindtermen) vereist drie dimensies: vakinhoudelijke kernconcepten, wetenschappelijke praktijken (onderzoeken, modelleren, argumenteren) en overkoepelende concepten (patronen, oorzaak en gevolg, systemen). Sterke eenheden ontwikkelen deze drie dimensies in samenhang.

De centrale onderzoeksvraag: Het verschijnsel genereert de centrale vraag: "Waarom gebeurt X?" of "Hoe werkt Y?". Deze vraag stuurt de volgorde van het onderzoek aan. Elke les moet terugkoppelen naar deze vraag en het vermogen van leerlingen vergroten om het verschijnsel te verklaren.

Wetenschappelijke praktijken: Natuurwetenschappen draaien niet alleen om feiten, maar om een manier van denken. Eenheden moeten kansen bieden voor: vragen stellen, modellen ontwikkelen, onderzoeken plannen en uitvoeren, data analyseren, verklaringen construeren en argumenteren op basis van bewijs.

De bewijs-redenering structuur: Het schrijven op basis van bewijsvoering is een van de krachtigste instrumenten. Leerlingen formuleren claims over het verschijnsel, onderbouwen deze met bewijs uit hun experimenten en leggen de redenering uit die het bewijs met de claim verbindt. Dit sjabloon biedt ruimte voor deze methodiek.

Onderzoekende eenheid

Bouw een eenheid op rond de vragen van de leerlingen zelf. Ze formuleren hypothesen, verzamelen bewijs en bouwen begrip op via gestructureerde onderzoekscycli, begeleid door de docent als coach.

PBL eenheid

Ontwerp een eenheid waarbij leerlingen een echt probleem onderzoeken, een zinvol product maken en dit presenteren aan een authentiek publiek. Projectgestuurd leren in alle fases: lancering, onderzoek, creatie en presentatie.

Naturwetenschappen eenheid

Ontwerp een natuurwetenschap­pelijke eenheid verankerd in een waarneembaar verschijnsel. Leerlingen gebruiken onderzoeksvaardigheden om te onderzoeken, te verklaren en toe te passen. De onderzoeksvraag verbindt elke les.

Analytische rubric

Maak een analytische rubric die het werk van leerlingen beoordeelt op meerdere criteria met duidelijke prestatieniveaus. Leerlingen krijgen specifieke feedback over wat goed ging en wat ze per onderdeel kunnen verbeteren.

Ervaar de magie van actief leren

Op zoek naar een kant-en-klare les, niet alleen een sjabloon?

De AI van Flip neemt jouw vak, niveau en onderwerp en bouwt een kant-en-klare les met stapsgewijze instructies, discussievragen, een exit ticket en printbare leerlingmaterialen.

Gratis proberen

Veelgestelde vragen

Goede verschijnselen zijn waarneembaar, interessant en sluiten aan bij de kerndoelen. Kijk lokaal: wat zien leerlingen op school of in de buurt? Actuele nieuwsgebeurtenissen, lokale milieuproblemen en alledaagse observaties zijn uitstekende bronnen.
Plan practica in de sequentie als specifieke dagen, niet als extraatjes. Elk onderzoek moet direct verbonden zijn met de onderzoeksvraag en gestructureerde data-analyse bevatten. Veiligheid en materialen zijn integraal onderdeel van het lesontwerp.
Inhoudelijke instructie vindt plaats in functie van de verklaring. Wanneer leerlingen merken dat ze iets niet kunnen verklaren door een gebrek aan kennis, is dat het moment voor expliciete instructie. Kennis wordt 'just-in-time' aangeboden.
Bied hetzelfde verschijnsel aan alle leerlingen aan, maar varieer in de uitvoering: gelaagde onderzoeksvragen, verschillende complexiteitsniveaus in datasets, grafische hulpmiddelen voor schrijfopdrachten en keuzevrijheid in de presentatievorm.
Een demonstratie illustreert een concept dat al is uitgelegd. Een verschijnsel is iets wat leerlingen observeren dat een vraag oproept die ze nog niet kunnen beantwoorden. Het verschijnsel komt eerst om de behoefte aan kennis te creëren.
Natuurwetenschappen en actief leren zijn natuurlijke partners. Onderzoekend leren vraagt leerlingen al om te modelleren en te argumenteren. Flip-missies gaan verder door lessen te structureren als hands-on activiteiten waarbij leerlingen experimenten ontwerpen of debatteren. Docenten gebruiken deze planner voor de rode draad en Flip voor de dagelijkse lessen die leerlingen activeren om wetenschap te doen, niet alleen te lezen.
← Alle lesplan-sjablonenOntdek actieve werkvormen →