
Hexagonaal denken
Breng visueel verbanden aan tussen concepten
In een oogopslag
Duur
25–40 min
Groepsgrootte
12–32 leerlingen
Inrichting van de ruimte
Vlakke tafels of vloerruimte om de zeshoeken uit te leggen
Materialen
- Geprinte zeshoekige kaarten (15-25 per groepje)
- Groot vel papier voor de definitieve opstelling
Taxonomie van Bloom
Sociaal-emotionele competenties
Wat is Hexagonaal denken?
Hexagonal Thinking is een visuele discussiestrategie waarbij leerlingen verbanden tussen concepten zoeken en onderbouwen door fysiek met zeshoekige tegels te schuiven. Deze methodiek werkt zo goed omdat het gebruikmaakt van 'dual coding' en relationeel redeneren; het dwingt leerlingen om verder te kijken dan oppervlakkige definities en juist de complexe raakvlakken tussen ideeën te analyseren. Door zeshoeken zij-aan-zij te leggen, creëren leerlingen een web van onderling verbonden concepten waarbij elk contactpunt een specifieke, beargumenteerde relatie vertegenwoordigt. Deze ruimtelijke ordening dient als ondersteuning voor hogere orde denkvaardigheden, omdat leerlingen moeten onderhandelen en verwoorden waarom bepaalde termen bij elkaar horen. In tegenstelling tot lineair brainstormen, biedt de zeshoekige vorm tot wel zes verbindingspunten per tegel, wat een perfecte afspiegeling is van de niet-lineaire aard van diep conceptueel begrip. Onderzoek naar cognitieve belasting en schemaconstructie suggereert dat dit type actieve manipulatie leerlingen helpt om nieuwe informatie effectiever te integreren in bestaande mentale kaders dan passief aantekeningen maken. Het is bijzonder krachtig voor samenwerkend leren, omdat het abstracte ideeën transformeert in een tastbare kaart die groepen gezamenlijk moeten verdedigen en verfijnen.
Ideaal voor
Wanneer gebruik je het?
Leeftijdsgroepen
Geschikte vakken
Hoe voer je een Hexagonaal denken uit?
Selecteer kernbegrippen
Identificeer 15 tot 30 essentiële termen, namen, data of thema's uit je huidige lesstof.
Bereid de zeshoeken voor
Schrijf op elke zeshoek één concept en geef leerlingen ook een aantal lege tegels zodat ze hun eigen unieke ideeën kunnen toevoegen.
Begeleid de groepsdiscussie
Verdeel de klas in kleine groepjes en geef ze de opdracht de tegels zo te leggen dat de zijden die elkaar raken een betekenisvolle link vormen.
Vraag om mondelinge onderbouwing
Loop rond tijdens het proces en vraag leerlingen naar het 'waarom' achter specifieke verbindingen om te controleren of ze kritisch nadenken.
Leg de verbindingen vast
Laat leerlingen hun uiteindelijke opstelling op een poster plakken of er een foto van maken, en laat ze de belangrijkste kruispunten voorzien van een schriftelijke toelichting.
Houd een 'Gallery Walk'
Geef groepen de kans om elkaars kaarten te bekijken, zodat ze zien hoe dezelfde concepten vanuit verschillende perspectieven verbonden kunnen worden.
Wetenschappelijke onderbouwing
Paivio, A.
1986 · Oxford University Press, Oxford Psychology Series, No. 9
Het gebruik van zowel verbale als visuele representaties (dual coding) verbetert het geheugen en het begrip aanzienlijk in vergelijking met het gebruik van slechts één modaliteit.
Hattie, J.
2009 · Routledge, 1st Edition
Strategieën die 'concept mapping' en 'metacognitieve strategieën' bevorderen, hebben een hoge effectgrootte (0,60 tot 0,69) op de prestaties en het diepgaande begrip van leerlingen.
Chi, M. T. H., Wylie, R.
2014 · Educational Psychologist, 49(4), 219-243
Interactieve en constructieve activiteiten, zoals het gezamenlijk manipuleren van concepten, leiden tot diepere leerresultaten dan passieve of enkel actieve betrokkenheid.
Onderwerpen die goed passen bij Hexagonaal denken
Bekijk curriculumonderwerpen waarbij Hexagonaal denken een aanbevolen actieve leerstrategie is.

Classificatie van het Leven
Klas 2 VWO · De Levende Wereld: Van Cel tot Ecosysteem

Literaire Analyse en Symboliek
Klas 3 VWO · Mastering Global Communication: Engels voor VWO 3

Literaire Termen en Analyse
Klas 4 VWO · Mastering English: Communication and Culture in VWO 4

The Hero's Journey
Klas 5 VWO · Mastering English: Perspectives and Proficiency

Ismen in de 19e Eeuw
Klas 6 VWO · Perspectieven op de Wereldgeschiedenis: Van Verlichting tot Heden

Politieke Stromingen en Ideologieën
Klas 4 VWO · Samenleven onder Spanning: Democratie en Rechtsstaat in de 21e Eeuw

Woordfamilies en relaties
Groep 4 · Taalavontuur en Tekstplezier: Nederlands Groep 4

Woorden Ontleden
Groep 5 · Taalavonturiers: De Kracht van Woord en Tekst

Woordbouw en Etymologie
Groep 6 · Taalmeesters: Ontdek de Kracht van Woorden
Veelgestelde vragen
Wat is Hexagonal Thinking in het onderwijs?
Hoe gebruik ik Hexagonal Thinking in mijn klas?
Wat zijn de voordelen van Hexagonal Thinking voor leerlingen?
Hoe beoordeel je Hexagonal Thinking-projecten?
Kan Hexagonal Thinking digitaal worden ingezet?
Genereer een Missie met Hexagonaal denken
Gebruik Flip Education om een volledig Hexagonaal denken lesplan te maken, afgestemd op jullie curriculum en klaar voor gebruik in de klas.