Hexagonaal denken

Hexagonaal denken

Breng visueel verbanden aan tussen concepten

2540 min1232 leerlingenVlakke tafels of vloerruimte om de zeshoeken uit te leggen

In een oogopslag

Duur

2540 min

Groepsgrootte

1232 leerlingen

Inrichting van de ruimte

Vlakke tafels of vloerruimte om de zeshoeken uit te leggen

Materialen

  • Geprinte zeshoekige kaarten (15-25 per groepje)
  • Groot vel papier voor de definitieve opstelling

Taxonomie van Bloom

AnalyserenEvaluerenCreëren

Sociaal-emotionele competenties

ZelfbewustzijnRelationele vaardigheden

Wat is Hexagonaal denken?

Hexagonal Thinking is een visuele discussiestrategie waarbij leerlingen verbanden tussen concepten zoeken en onderbouwen door fysiek met zeshoekige tegels te schuiven. Deze methodiek werkt zo goed omdat het gebruikmaakt van 'dual coding' en relationeel redeneren; het dwingt leerlingen om verder te kijken dan oppervlakkige definities en juist de complexe raakvlakken tussen ideeën te analyseren. Door zeshoeken zij-aan-zij te leggen, creëren leerlingen een web van onderling verbonden concepten waarbij elk contactpunt een specifieke, beargumenteerde relatie vertegenwoordigt. Deze ruimtelijke ordening dient als ondersteuning voor hogere orde denkvaardigheden, omdat leerlingen moeten onderhandelen en verwoorden waarom bepaalde termen bij elkaar horen. In tegenstelling tot lineair brainstormen, biedt de zeshoekige vorm tot wel zes verbindingspunten per tegel, wat een perfecte afspiegeling is van de niet-lineaire aard van diep conceptueel begrip. Onderzoek naar cognitieve belasting en schemaconstructie suggereert dat dit type actieve manipulatie leerlingen helpt om nieuwe informatie effectiever te integreren in bestaande mentale kaders dan passief aantekeningen maken. Het is bijzonder krachtig voor samenwerkend leren, omdat het abstracte ideeën transformeert in een tastbare kaart die groepen gezamenlijk moeten verdedigen en verfijnen.

Ideaal voor

Verbanden leggen tussen onderwerpenInzicht krijgen in oorzaak-gevolgrelatiesOnderwerpen holistisch herhalenThematische dwarsverbanden verkennen

Wanneer gebruik je het?

Leeftijdsgroepen

Groep 3–4Groep 5–8Klas 1–3Klas 4–6

Geschikte vakken

WiskundeNederlandsNatuur en TechniekGeschiedenisSociaal-emotioneel lerenBeeldende Vorming

Hoe voer je een Hexagonaal denken uit?

1

Selecteer kernbegrippen

Identificeer 15 tot 30 essentiële termen, namen, data of thema's uit je huidige lesstof.

2

Bereid de zeshoeken voor

Schrijf op elke zeshoek één concept en geef leerlingen ook een aantal lege tegels zodat ze hun eigen unieke ideeën kunnen toevoegen.

3

Begeleid de groepsdiscussie

Verdeel de klas in kleine groepjes en geef ze de opdracht de tegels zo te leggen dat de zijden die elkaar raken een betekenisvolle link vormen.

4

Vraag om mondelinge onderbouwing

Loop rond tijdens het proces en vraag leerlingen naar het 'waarom' achter specifieke verbindingen om te controleren of ze kritisch nadenken.

5

Leg de verbindingen vast

Laat leerlingen hun uiteindelijke opstelling op een poster plakken of er een foto van maken, en laat ze de belangrijkste kruispunten voorzien van een schriftelijke toelichting.

6

Houd een 'Gallery Walk'

Geef groepen de kans om elkaars kaarten te bekijken, zodat ze zien hoe dezelfde concepten vanuit verschillende perspectieven verbonden kunnen worden.

Wetenschappelijke onderbouwing

Paivio, A.

1986 · Oxford University Press, Oxford Psychology Series, No. 9

Het gebruik van zowel verbale als visuele representaties (dual coding) verbetert het geheugen en het begrip aanzienlijk in vergelijking met het gebruik van slechts één modaliteit.

Hattie, J.

2009 · Routledge, 1st Edition

Strategieën die 'concept mapping' en 'metacognitieve strategieën' bevorderen, hebben een hoge effectgrootte (0,60 tot 0,69) op de prestaties en het diepgaande begrip van leerlingen.

Chi, M. T. H., Wylie, R.

2014 · Educational Psychologist, 49(4), 219-243

Interactieve en constructieve activiteiten, zoals het gezamenlijk manipuleren van concepten, leiden tot diepere leerresultaten dan passieve of enkel actieve betrokkenheid.

Veelgestelde vragen

Wat is Hexagonal Thinking in het onderwijs?
Hexagonal Thinking is een strategie voor het ophalen van kennis en het leggen van verbanden, waarbij leerlingen zeshoekige tegels met kernbegrippen ordenen om relaties zichtbaar te maken. Het werkt als een ruimtelijke grafische organizer die kritisch denken en gezamenlijke discussie stimuleert.
Hoe gebruik ik Hexagonal Thinking in mijn klas?
Begin door leerlingen een set zeshoeken te geven met daarop vaktermen, personages of gebeurtenissen uit de lesstof. Leerlingen werken in kleine groepjes om de tegels zo te leggen dat elke rakende zijde een logische verbinding vormt die ze kunnen uitleggen.
Wat zijn de voordelen van Hexagonal Thinking voor leerlingen?
Het belangrijkste voordeel is de ontwikkeling van relationeel redeneren en mondelinge vaardigheden, omdat leerlingen hun keuzes moeten verantwoorden. Bovendien maakt het abstracte verbanden zichtbaar, waardoor jij als docent het begrip van de leerling kunt beoordelen aan de hand van de fysieke kaart.
Hoe beoordeel je Hexagonal Thinking-projecten?
De beoordeling moet zich richten op de 'verbindingspunten' in plaats van op de uiteindelijke vorm van de kaart. Gebruik een rubric die de diepgang van de schriftelijke of mondelinge onderbouwing evalueert voor de reden waarom specifieke zeshoeken bij elkaar zijn gelegd.
Kan Hexagonal Thinking digitaal worden ingezet?
Ja, digitale versies kunnen worden gebruikt via platforms zoals Google Slides of speciale templates. Digitale tools maken het makkelijk om aanpassingen te doen en werk te delen, hoewel de tactiele betrokkenheid van fysieke papieren tegels dan ontbreekt.

Genereer een Missie met Hexagonaal denken

Gebruik Flip Education om een volledig Hexagonaal denken lesplan te maken, afgestemd op jullie curriculum en klaar voor gebruik in de klas.