Nederland · SLO Kerndoelen en Eindtermen
Klas 1 VWO Spoorzoeken in het Verleden: Van Prehistorie tot Middeleeuwen
Deze cursus neemt leerlingen mee op een chronologische ontdekkingsreis door de vorming van de menselijke samenleving. De focus ligt op het ontwikkelen van historisch besef en het analyseren van continuïteit en verandering van de vroege mens tot de late middeleeuwen.

01De Tijd van Jagers en Boeren
Een verkenning van de vroegste menselijke geschiedenis en de radicale overgang van een nomadisch bestaan naar permanente vestiging.
Leerlingen analyseren de overlevingstechnieken en sociale structuren van jager-verzamelaars aan de hand van archeologische vondsten.
Leerlingen onderzoeken de oorzaken en gevolgen van de overgang naar akkerbouw en veeteelt en de impact op de samenleving.
Leerlingen bestuderen de ontwikkeling van complexe samenlevingen in Mesopotamië en de cruciale rol van het schrift.
Leerlingen interpreteren grotschilderingen en artefacten om inzicht te krijgen in de cultuur en het denken van de vroege mens.
Leerlingen maken kennis met archeologische methoden en de interpretatie van vondsten om het verleden te reconstrueren.
Leerlingen vergelijken de ontwikkeling van vroege beschavingen buiten Mesopotamië, zoals de Indusvallei.

02De Wereld van de Egyptenaren
Een diepe duik in de macht van de farao's en het belang van de Nijl voor de Egyptische beschaving.
Leerlingen onderzoeken de geografische invloed van de Nijl op de Egyptische samenleving, economie en cultuur.
Leerlingen analyseren de politieke en sociale structuur van het Oude Egypte, met de farao als goddelijk leider.
Leerlingen onderzoeken de complexe rituelen rondom mummificatie en het Egyptische geloof in het hiernamaals.
Leerlingen bestuderen de kenmerken van Egyptische kunst en architectuur, zoals hiërogliefen en tempels.
Leerlingen reconstrueren het dagelijks leven van verschillende sociale lagen in het Oude Egypte, van boer tot ambtenaar.
Leerlingen ontdekken het verhaal van de Steen van Rosetta en het belang ervan voor onze kennis van het Oude Egypte.

03De Griekse Stadstaten
De bakermat van de democratie, filosofie en wetenschap in de klassieke oudheid.
Leerlingen onderzoeken het ontstaan van het Atheense burgerlijk bestuur en de beperkingen van deze vroege democratie.
Leerlingen bestuderen de unieke cultuur, opvoeding en militaire focus in de rivaliserende stadstaat Sparta.
Leerlingen verkennen de verbindende factor van religie en de Olympische Spelen in de Griekse wereld.
Leerlingen maken kennis met belangrijke Griekse filosofen en hun bijdragen aan de westerse gedachte en wetenschap.
Leerlingen onderzoeken de oorzaken, het verloop en de gevolgen van de conflicten tussen de Griekse stadstaten en het Perzische Rijk.
Leerlingen bestuderen de veroveringen van Alexander de Grote en de verspreiding van de Griekse cultuur over een groot rijk.

04Het Romeinse Imperium
De opkomst van Rome van een kleine nederzetting tot een wereldrijk dat Europa vormgaf.
Leerlingen analyseren de organisatie en tactieken die Rome hielpen de bekende wereld te veroveren en te behouden.
Leerlingen onderzoeken de verspreiding van de Romeinse cultuur en de interactie met lokale volkeren onder de 'Romeinse Vrede'.
Leerlingen volgen de ontwikkeling van het christendom van een verboden sekte naar de staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk.
Leerlingen bestuderen de indrukwekkende bouwkunst en technische innovaties van de Romeinen, zoals aquaducten en wegen.
Leerlingen reconstrueren het dagelijks leven in de stad Rome en op het platteland, inclusief sociale klassen en entertainment.
Leerlingen onderzoeken de complexe oorzaken van de ineenstorting van het West-Romeinse Rijk in 476 n.C.

05Ridders en Monniken
De vroege middeleeuwen: een tijd van geloof, trouw en de opbouw van een nieuwe orde.
Leerlingen analyseren de politieke organisatie van het leenstelsel, gebaseerd op persoonlijke banden en trouw.
Leerlingen onderzoeken de economische zelfvoorziening op het platteland en het leven van de horige boeren.
Leerlingen bestuderen de rol van de kerk en kloosters in het bewaren van kennis en het verspreiden van het christelijk geloof.
Leerlingen onderzoeken de pogingen van Karel de Grote om een groot rijk te stichten en de culturele herleving onder zijn bewind.
Leerlingen maken kennis met de oorsprong en snelle verspreiding van de Islam en de culturele bloei in de Arabische wereld.
Leerlingen onderzoeken de diverse rollen van de Vikingen in de vroege middeleeuwen en hun impact op Europa.

06Steden en Staten
De herleving van de handel, de groei van steden en de strijd om de macht in de late middeleeuwen.
Leerlingen onderzoeken hoe handel en ambachten zorgden voor de groei van nieuwe stedelijke centra en de gevolgen daarvan.
Leerlingen analyseren de gewapende conflicten tussen de christelijke en islamitische wereld, hun oorzaken en impact.
Leerlingen onderzoeken de impact van de pestepidemie op de Europese samenleving en economie in de late middeleeuwen.
Leerlingen bestuderen de langdurige conflicten tussen Engeland en Frankrijk en hun gevolgen voor de staatsvorming.
Leerlingen onderzoeken hoe vorsten in de late middeleeuwen probeerden hun macht te centraliseren ten koste van de adel en steden.
Leerlingen bestuderen de opkomst en het belang van de Hanze, een handelsverbond van steden in Noord-Europa.

07Nieuwe Werelden en Ideeën
De overgang van de middeleeuwen naar de vroegmoderne tijd, gekenmerkt door ontdekkingsreizen en een hernieuwde interesse in de klassieke oudheid.
Leerlingen onderzoeken de herleving van kunst, wetenschap en filosofie, geïnspireerd door de Grieks-Romeinse oudheid.
Leerlingen bestuderen de motieven, routes en gevolgen van de Europese ontdekkingsreizen naar nieuwe werelddelen.
Leerlingen onderzoeken de oorzaken en gevolgen van de Reformatie, geleid door figuren als Maarten Luther en Johannes Calvijn.
Leerlingen bestuderen de oorzaken, het verloop en de gevolgen van de Opstand tegen Spanje en het ontstaan van de Republiek.
Leerlingen maken kennis met de veranderingen in het wetenschappelijk denken en de belangrijke ontdekkingen van de 16e en 17e eeuw.

08De Gouden Eeuw en Wereldhandel
De bloeiperiode van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, gekenmerkt door economische welvaart, culturele bloei en wereldwijde handelsnetwerken.
Leerlingen onderzoeken de factoren die leidden tot de economische welvaart van de Republiek in de 17e eeuw.
Leerlingen bestuderen de bloei van de schilderkunst, literatuur en wetenschap in de Nederlandse Gouden Eeuw.
Leerlingen onderzoeken de Atlantische driehoekshandel en de rol van de Republiek in de trans-Atlantische slavenhandel.
Leerlingen bestuderen de politieke structuur van de Republiek, met de regenten aan de macht en de rol van de stadhouder.
Leerlingen vergelijken de politieke situatie in de Republiek met het absolutisme in Frankrijk onder Lodewijk XIV.