Skip to content
Bladeren per leerjaar: Klas 1 VWO

Nederland · SLO Kerndoelen en Eindtermen

Klas 1 VWO Spoorzoeken in het Verleden: Van Prehistorie tot Middeleeuwen

Deze cursus neemt leerlingen mee op een chronologische ontdekkingsreis door de vorming van de menselijke samenleving. De focus ligt op het ontwikkelen van historisch besef en het analyseren van continuïteit en verandering van de vroege mens tot de late middeleeuwen.

8 units·46 onderwerpen·Leeftijden 12-13

01De Tijd van Jagers en Boeren

6 onderwerpen·Prehistorie tot 3000 v.C.

Een verkenning van de vroegste menselijke geschiedenis en de radicale overgang van een nomadisch bestaan naar permanente vestiging.

Jager-Verzamelaars: Overleven in de Prehistorie

Leerlingen analyseren de overlevingstechnieken en sociale structuren van jager-verzamelaars aan de hand van archeologische vondsten.

CasusanalyseSimulatiespelDocumentenmysterie
De Neolithische Revolutie: Landbouw en Vestiging

Leerlingen onderzoeken de oorzaken en gevolgen van de overgang naar akkerbouw en veeteelt en de impact op de samenleving.

CasusanalyseGallery WalkConcept Mapping
Het Ontstaan van de Eerste Steden en het Schrift

Leerlingen bestuderen de ontwikkeling van complexe samenlevingen in Mesopotamië en de cruciale rol van het schrift.

CasusanalyseConcept MappingTijdlijn-uitdaging
Prehistorische Kunst en Symboliek

Leerlingen interpreteren grotschilderingen en artefacten om inzicht te krijgen in de cultuur en het denken van de vroege mens.

Gallery WalkDocumentenmysterie
Archeologie: Sporen uit het Verleden

Leerlingen maken kennis met archeologische methoden en de interpretatie van vondsten om het verleden te reconstrueren.

OnderzoekskringProbleemgestuurd onderwijs
Vroege Beschavingen: Van Dorp naar Stadstaat

Leerlingen vergelijken de ontwikkeling van vroege beschavingen buiten Mesopotamië, zoals de Indusvallei.

LegpuzzelmethodeConcept Mapping

02De Wereld van de Egyptenaren

6 onderwerpen·3000 v.C. tot 500 v.C.

Een diepe duik in de macht van de farao's en het belang van de Nijl voor de Egyptische beschaving.

De Nijl: Levensader van Egypte

Leerlingen onderzoeken de geografische invloed van de Nijl op de Egyptische samenleving, economie en cultuur.

Concept MappingProbleemgestuurd onderwijsCarrousel-brainstorm
Farao's en Hiërarchie: Macht in Egypte

Leerlingen analyseren de politieke en sociale structuur van het Oude Egypte, met de farao als goddelijk leider.

RollenspelGallery WalkSocratisch gesprek
Mummificatie en het Hiernamaals

Leerlingen onderzoeken de complexe rituelen rondom mummificatie en het Egyptische geloof in het hiernamaals.

MuseumopstellingRollenspelDocumentenmysterie
Egyptische Kunst en Architectuur

Leerlingen bestuderen de kenmerken van Egyptische kunst en architectuur, zoals hiërogliefen en tempels.

Gallery WalkConcept Mapping
Dagelijks Leven in het Oude Egypte

Leerlingen reconstrueren het dagelijks leven van verschillende sociale lagen in het Oude Egypte, van boer tot ambtenaar.

RollenspelCasusanalyse
De Ontcijfering van Hiërogliefen

Leerlingen ontdekken het verhaal van de Steen van Rosetta en het belang ervan voor onze kennis van het Oude Egypte.

DocumentenmysterieOnderzoekskring

03De Griekse Stadstaten

6 onderwerpen·800 v.C. tot 146 v.C.

De bakermat van de democratie, filosofie en wetenschap in de klassieke oudheid.

Athene: Bakermat van de Democratie

Leerlingen onderzoeken het ontstaan van het Atheense burgerlijk bestuur en de beperkingen van deze vroege democratie.

Socratisch gesprekFormeel debatFilosofische stoelen
Sparta: Een Militaire Samenleving

Leerlingen bestuderen de unieke cultuur, opvoeding en militaire focus in de rivaliserende stadstaat Sparta.

CircuitmodelDe hete stoelRollenspel
Griekse Goden, Mythen en de Olympische Spelen

Leerlingen verkennen de verbindende factor van religie en de Olympische Spelen in de Griekse wereld.

RollenspelGallery WalkConcept Mapping
Filosofie en Wetenschap in het Oude Griekenland

Leerlingen maken kennis met belangrijke Griekse filosofen en hun bijdragen aan de westerse gedachte en wetenschap.

Socratisch gesprekExpertpanel
De Perzische Oorlogen: Griekse Eenheid

Leerlingen onderzoeken de oorzaken, het verloop en de gevolgen van de conflicten tussen de Griekse stadstaten en het Perzische Rijk.

Tijdlijn-uitdagingCasusanalyse
Alexander de Grote en het Hellenisme

Leerlingen bestuderen de veroveringen van Alexander de Grote en de verspreiding van de Griekse cultuur over een groot rijk.

Concept MappingLegpuzzelmethode

04Het Romeinse Imperium

6 onderwerpen·500 v.C. tot 476 n.C.

De opkomst van Rome van een kleine nederzetting tot een wereldrijk dat Europa vormgaf.

Het Romeinse Leger: Organisatie en Verovering

Leerlingen analyseren de organisatie en tactieken die Rome hielpen de bekende wereld te veroveren en te behouden.

Tijdlijn-uitdagingConcept MappingSimulatiespel
Romanisering en de Pax Romana

Leerlingen onderzoeken de verspreiding van de Romeinse cultuur en de interactie met lokale volkeren onder de 'Romeinse Vrede'.

Ervaringsgericht lerenGallery WalkPlacemat-methode
De Opkomst van het Christendom in het Romeinse Rijk

Leerlingen volgen de ontwikkeling van het christendom van een verboden sekte naar de staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk.

DocumentenmysterieTijdlijn-uitdagingSocratisch gesprek
Romeinse Architectuur en Techniek

Leerlingen bestuderen de indrukwekkende bouwkunst en technische innovaties van de Romeinen, zoals aquaducten en wegen.

Gallery WalkConcept Mapping
Het Leven in Rome: Stad en Platteland

Leerlingen reconstrueren het dagelijks leven in de stad Rome en op het platteland, inclusief sociale klassen en entertainment.

RollenspelCasusanalyse
De Val van het West-Romeinse Rijk

Leerlingen onderzoeken de complexe oorzaken van de ineenstorting van het West-Romeinse Rijk in 476 n.C.

BesluitvormingsmatrixOnderzoekskring

05Ridders en Monniken

6 onderwerpen·500 tot 1000

De vroege middeleeuwen: een tijd van geloof, trouw en de opbouw van een nieuwe orde.

Het Leenstelsel: Bestuur in de Vroege Middeleeuwen

Leerlingen analyseren de politieke organisatie van het leenstelsel, gebaseerd op persoonlijke banden en trouw.

SimulatiespelConcept MappingRollenspel
Hofstelsel en Horigheid: Leven op het Platteland

Leerlingen onderzoeken de economische zelfvoorziening op het platteland en het leven van de horige boeren.

RollenspelCasusanalyseErvaringsgericht leren
Kloosters en Kerstening van Europa

Leerlingen bestuderen de rol van de kerk en kloosters in het bewaren van kennis en het verspreiden van het christelijk geloof.

LegpuzzelmethodeGallery WalkExpertpanel
Karel de Grote en het Frankische Rijk

Leerlingen onderzoeken de pogingen van Karel de Grote om een groot rijk te stichten en de culturele herleving onder zijn bewind.

Tijdlijn-uitdagingConcept Mapping
De Opkomst van de Islam

Leerlingen maken kennis met de oorsprong en snelle verspreiding van de Islam en de culturele bloei in de Arabische wereld.

LegpuzzelmethodeWorld Café
Vikingen: Handelaren, Ontdekkingsreizigers en Plunderaars

Leerlingen onderzoeken de diverse rollen van de Vikingen in de vroege middeleeuwen en hun impact op Europa.

DocumentenmysterieVier hoeken

06Steden en Staten

6 onderwerpen·1000 tot 1500

De herleving van de handel, de groei van steden en de strijd om de macht in de late middeleeuwen.

De Opkomst van de Stad in de Late Middeleeuwen

Leerlingen onderzoeken hoe handel en ambachten zorgden voor de groei van nieuwe stedelijke centra en de gevolgen daarvan.

RaadsvergaderingCasusanalyseRollenspel
De Kruistochten: Motieven en Gevolgen

Leerlingen analyseren de gewapende conflicten tussen de christelijke en islamitische wereld, hun oorzaken en impact.

Fishbowl-discussieCasusanalyseFormeel debat
De Zwarte Dood en de Crisis van de 14e Eeuw

Leerlingen onderzoeken de impact van de pestepidemie op de Europese samenleving en economie in de late middeleeuwen.

BesluitvormingsmatrixGallery WalkDocumentenmysterie
De Honderdjarige Oorlog: Engeland en Frankrijk

Leerlingen bestuderen de langdurige conflicten tussen Engeland en Frankrijk en hun gevolgen voor de staatsvorming.

Tijdlijn-uitdagingCasusanalyse
Centralisatie van de Macht: Vorsten en Staten

Leerlingen onderzoeken hoe vorsten in de late middeleeuwen probeerden hun macht te centraliseren ten koste van de adel en steden.

Concept MappingFormeel debat
De Hanze: Handel en Samenwerking in Noord-Europa

Leerlingen bestuderen de opkomst en het belang van de Hanze, een handelsverbond van steden in Noord-Europa.

LegpuzzelmethodeWorld Café

07Nieuwe Werelden en Ideeën

5 onderwerpen·1500 tot 1600

De overgang van de middeleeuwen naar de vroegmoderne tijd, gekenmerkt door ontdekkingsreizen en een hernieuwde interesse in de klassieke oudheid.

De Renaissance: Wedergeboorte van de Klassieke Cultuur

Leerlingen onderzoeken de herleving van kunst, wetenschap en filosofie, geïnspireerd door de Grieks-Romeinse oudheid.

Gallery WalkConcept MappingExpertpanel
Ontdekkingsreizen en de Wereld Verandert

Leerlingen bestuderen de motieven, routes en gevolgen van de Europese ontdekkingsreizen naar nieuwe werelddelen.

Tijdlijn-uitdagingLegpuzzelmethodeProbleemgestuurd onderwijs
De Reformatie: Splitsing in de Kerk

Leerlingen onderzoeken de oorzaken en gevolgen van de Reformatie, geleid door figuren als Maarten Luther en Johannes Calvijn.

Socratisch gesprekFormeel debatDocumentenmysterie
De Nederlandse Opstand: Geboorte van een Natie

Leerlingen bestuderen de oorzaken, het verloop en de gevolgen van de Opstand tegen Spanje en het ontstaan van de Republiek.

CasusanalyseTijdlijn-uitdagingRollenspel
De Wetenschappelijke Revolutie: Nieuwe Kennis

Leerlingen maken kennis met de veranderingen in het wetenschappelijk denken en de belangrijke ontdekkingen van de 16e en 17e eeuw.

OnderzoekskringExpertpanel

08De Gouden Eeuw en Wereldhandel

5 onderwerpen·1600 tot 1700

De bloeiperiode van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, gekenmerkt door economische welvaart, culturele bloei en wereldwijde handelsnetwerken.

De Nederlandse Gouden Eeuw: Economische Bloei

Leerlingen onderzoeken de factoren die leidden tot de economische welvaart van de Republiek in de 17e eeuw.

CasusanalyseConcept MappingWorld Café
Kunst en Cultuur in de Gouden Eeuw

Leerlingen bestuderen de bloei van de schilderkunst, literatuur en wetenschap in de Nederlandse Gouden Eeuw.

Gallery WalkMuseumopstelling
De Atlantische Driehoekshandel en Slavernij

Leerlingen onderzoeken de Atlantische driehoekshandel en de rol van de Republiek in de trans-Atlantische slavenhandel.

Socratisch gesprekCasusanalyseFilosofische stoelen
Regenten en Burgers: Bestuur in de Republiek

Leerlingen bestuderen de politieke structuur van de Republiek, met de regenten aan de macht en de rol van de stadhouder.

Formeel debatRollenspel
Absolutisme in Europa: Lodewijk XIV

Leerlingen vergelijken de politieke situatie in de Republiek met het absolutisme in Frankrijk onder Lodewijk XIV.

LegpuzzelmethodeConcept Mapping