Skip to content
Bladeren per leerjaar: Groep 5

Nederland · SLO Kerndoelen en Eindtermen

Groep 5 Reis door de Tijd: Van Jagers tot Ridders

Een ontdekkingsreis door de vroege geschiedenis van Nederland waarbij leerlingen leren hoe mensen vroeger leefden en overleefden. We onderzoeken de grote veranderingen van de prehistorie tot de late middeleeuwen door middel van bronnen en verhalen.

8 units·47 onderwerpen·Leeftijden 8-9

01De Tijd van Jagers en Boeren

7 onderwerpen·Prehistorie tot 3000 v.Chr.

Leerlingen ontdekken hoe de eerste mensen in onze streken leefden als nomaden en hoe de uitvinding van de landbouw alles veranderde.

Leven als een Nomade: Jagers-Verzamelaars

Leerlingen analyseren de levenswijze van jagers-verzamelaars, hun aanpassing aan de natuurlijke omgeving en de gereedschappen die ze gebruikten.

CasusanalyseRollenspelDocumentenmysterie
De Neolithische Revolutie: Landbouw

Leerlingen onderzoeken de oorzaken en gevolgen van de overgang van jagen en verzamelen naar landbouw en veeteelt.

Concept MappingLegpuzzelmethodeDenken-Delen-Uitwisselen
De Eerste Boeren en Hun Dorpen

Leerlingen bestuderen de kenmerken van de eerste boerennederzettingen, de bouw van huizen en de ontwikkeling van nieuwe technologieën.

MuseumopstellingGallery WalkCircuitmodel
De Mysterieuze Hunebedbouwers

Leerlingen verdiepen zich in de Trechterbekercultuur, de bouw van hunebedden en de betekenis van deze monumenten.

Ervaringsgericht lerenProbleemgestuurd onderwijsGallery Walk
Bronstijd: Metaalbewerking en Handel

Leerlingen onderzoeken de introductie van brons, de impact op gereedschappen en wapens, en de ontwikkeling van handelsnetwerken.

Tijdlijn-uitdagingConcept MappingLegpuzzelmethode
IJzertijd: Nieuwe Materialen en Ambachten

Leerlingen bestuderen de overgang naar de ijzertijd, de voordelen van ijzer en de specialisatie van ambachten.

CircuitmodelExpertpanelDenken-Delen-Uitwisselen
Prehistorische Kunst en Symboliek

Leerlingen verkennen de vroegste vormen van kunst, zoals grotschilderingen en beeldjes, en hun mogelijke betekenissen.

Gallery WalkDocumentenmysterieSocratisch gesprek

02De Tijd van Grieken en Romeinen

6 onderwerpen·3000 v.Chr. tot 500 n.Chr.

De komst van de Romeinen naar Nederland en de ontmoeting tussen de Romeinse cultuur en de lokale Bataven.

De Romeinse Limes in Nederland

Leerlingen onderzoeken de functie van de Rijn als grens van het Romeinse Rijk en de bouw van forten en wachttorens.

Concept MappingSimulatiespelTijdlijn-uitdaging
Bataven en Romeinen: Vriend of Vijand?

Leerlingen bestuderen de complexe relatie tussen de Bataven en de Romeinen, inclusief samenwerking en de Bataafse Opstand.

CasusanalyseFormeel debatRollenspel
Romeinse Uitvindingen in Ons Dagelijks Leven

Leerlingen identificeren en analyseren de blijvende invloed van Romeinse innovaties op onze taal, recht, architectuur en infrastructuur.

Gallery WalkCircuitmodelProjectonderwijs
Het Dagelijks Leven in Romeins Nederland

Leerlingen verkennen het dagelijks leven van de bewoners in Romeins Nederland, inclusief wonen, eten en werken.

MuseumopstellingDocumentenmysterieRollenspel
Romeinse Goden en Religie

Leerlingen bestuderen de Romeinse mythologie, godenverering en de introductie van nieuwe religies in het rijk.

Concept MappingSocratisch gesprekGallery Walk
Het Einde van het Romeinse Rijk

Leerlingen onderzoeken de oorzaken van de val van het West-Romeinse Rijk en de gevolgen voor Nederland.

BesluitvormingsmatrixFormeel debatTijdlijn-uitdaging

03Ridders en Kastelen

7 onderwerpen·500 tot 1000 n.Chr.

Het leven in de vroege middeleeuwen, de opkomst van het christendom en de macht van de adel.

De Vroege Middeleeuwen: Een Nieuw Begin

Leerlingen verkennen de periode na de val van het Romeinse Rijk, de volksverhuizingen en de vorming van nieuwe koninkrijken.

Concept MappingTijdlijn-uitdagingLegpuzzelmethode
Karel de Grote en zijn Rijk

Leerlingen bestuderen het leven en de erfenis van Karel de Grote, zijn pogingen tot eenwording en de Karolingische Renaissance.

RollenspelConcept MappingSocratisch gesprek
Het Feodale Stelsel

Leerlingen onderzoeken de structuur van het feodale stelsel, de relaties tussen leenheren en leenmannen, en de rol van de boeren.

SimulatiespelConcept MappingVier hoeken
Leven op een Kasteel

Leerlingen verkennen de architectuur, verdedigingswerken en het dagelijks leven binnen de muren van een middeleeuws kasteel.

MuseumopstellingGallery WalkDe hete stoel
De Vikingen: Plunderaars of Handelaren?

Leerlingen onderzoeken de invallen van de Vikingen, hun scheepsbouw, handelsroutes en nederzettingen in Europa.

DocumentenmysterieConcept MappingLegpuzzelmethode
De Verspreiding van het Christendom

Leerlingen bestuderen de rol van missionarissen zoals Willibrord en Bonifatius in de kerstening van Nederland en Europa.

RollenspelCasusanalyseSocratisch gesprek
Kunst en Cultuur in de Vroege Middeleeuwen

Leerlingen verkennen de artistieke uitingen van de vroege middeleeuwen, zoals manuscripten, sieraden en architectuur.

Gallery WalkMuseumopstellingDenken-Delen-Uitwisselen

04Steden en Staten

6 onderwerpen·1000 tot 1500 n.Chr.

De groei van steden, de opkomst van de burgerij en de macht van de gilden.

De Opkomst van Steden

Leerlingen onderzoeken de oorzaken van de stedengroei in de late middeleeuwen en de aantrekkingskracht van de stad.

Concept MappingVier hoekenCasusanalyse
Stadsrechten: Vrijheid in de Stad

Leerlingen bestuderen de betekenis van stadsrechten, de autonomie van steden en de ontwikkeling van stedelijke besturen.

RaadsvergaderingBesluitvormingsmatrixCasusanalyse
De Macht van de Gilden

Leerlingen onderzoeken de organisatie en functie van gilden, hun rol in de economie en de sociale zorg voor hun leden.

RollenspelCircuitmodelExpertpanel
Handel en Hanze

Leerlingen bestuderen de ontwikkeling van langeafstandshandel, de opkomst van de Hanze en de belangrijkste handelsroutes en producten.

Concept MappingTijdlijn-uitdagingLegpuzzelmethode
Gevaar in de Stad: Brand en Ziekte

Leerlingen onderzoeken de uitdagingen van het leven in een dichtbevolkte middeleeuwse stad, zoals brandgevaar en epidemieën.

Probleemgestuurd onderwijsGallery WalkDocumentenmysterie
De Honderdjarige Oorlog en Jeanne d'Arc

Leerlingen bestuderen de conflicten tussen Engeland en Frankrijk, de rol van Jeanne d'Arc en de impact op de nationale identiteit.

CasusanalyseFormeel debatRollenspel

05Monniken en Ridders

6 onderwerpen·500 tot 1500 n.Chr.

De rol van het geloof en de kloosters in de middeleeuwse samenleving.

Het Leven in het Klooster

Leerlingen onderzoeken de dagelijkse routine van monniken en nonnen, hun geloften en hun bijdrage aan de samenleving en wetenschap.

Ervaringsgericht lerenCasusanalyseFishbowl-discussie
De Kruistochten

Leerlingen bestuderen de oorzaken, het verloop en de gevolgen van de Kruistochten, inclusief de ontmoeting met de Arabische wereld.

Concept MappingFormeel debatRollenspel
Kathedralen: Bouwen voor de Eeuwigheid

Leerlingen verkennen de architectuur, bouwtechnieken en symboliek van gotische kathedralen als uiting van middeleeuws geloof en vakmanschap.

Gallery WalkErvaringsgericht lerenProjectonderwijs
De Riddercultuur en de Code

Leerlingen onderzoeken de idealen van het ridderschap, de code van eer en de rol van ridders in de middeleeuwse samenleving.

RollenspelSocratisch gesprekCasusanalyse
Middeleeuwse Wetenschap en Geneeskunde

Leerlingen bestuderen de stand van de wetenschap en geneeskunde in de middeleeuwen, inclusief de invloed van Arabische kennis.

DocumentenmysterieExpertpanelLegpuzzelmethode
Het Einde van de Middeleeuwen

Leerlingen onderzoeken de factoren die leidden tot het einde van de middeleeuwen, zoals de Zwarte Dood, de opkomst van staten en nieuwe ontdekkingen.

BesluitvormingsmatrixTijdlijn-uitdagingConcept Mapping

06De Tijd van Ontdekkers en Hervormers

6 onderwerpen·1500 tot 1600 n.Chr.

De periode van grote ontdekkingsreizen, de Reformatie en de wetenschappelijke revolutie.

De Renaissance: Wedergeboorte van de Klassieke Oudheid

Leerlingen onderzoeken de heropleving van kunst, wetenschap en filosofie, geïnspireerd op de Grieks-Romeinse oudheid.

Gallery WalkMuseumopstellingSocratisch gesprek
Grote Ontdekkingsreizen

Leerlingen bestuderen de motieven, routes en gevolgen van de Europese ontdekkingsreizen naar nieuwe werelddelen.

Tijdlijn-uitdagingConcept MappingLegpuzzelmethode
Columbus en de Nieuwe Wereld

Leerlingen onderzoeken de reis van Columbus, de 'ontdekking' van Amerika en de eerste contacten met inheemse volkeren.

Formeel debatVier hoekenCasusanalyse
De Reformatie: Luther en Calvijn

Leerlingen bestuderen de oorzaken en gevolgen van de Reformatie, de kritiek op de katholieke kerk en de opkomst van het protestantisme.

Socratisch gesprekRollenspelConcept Mapping
De Nederlandse Opstand: Tachtigjarige Oorlog

Leerlingen onderzoeken de oorzaken van de Opstand tegen Spanje, de rol van Willem van Oranje en de vorming van de Republiek.

CasusanalyseFormeel debatTijdlijn-uitdaging
De Wetenschappelijke Revolutie

Leerlingen verkennen de veranderingen in het wetenschappelijk denken, de rol van observatie en experiment, en belangrijke ontdekkingen.

OnderzoekskringExpertpanelConcept Mapping

07De Gouden Eeuw

5 onderwerpen·1600 tot 1700 n.Chr.

De bloeiperiode van Nederland op het gebied van handel, kunst en wetenschap.

De VOC en Wereldhandel

Leerlingen onderzoeken de opkomst van de Verenigde Oostindische Compagnie, haar handelsnetwerk en de impact op de Nederlandse economie.

CasusanalyseFormeel debatSimulatiespel
Kunst en Cultuur in de Gouden Eeuw

Leerlingen bestuderen de bloei van de schilderkunst (Rembrandt, Vermeer), literatuur en architectuur in de Gouden Eeuw.

Gallery WalkMuseumopstellingSocratisch gesprek
Het Leven in de Republiek

Leerlingen verkennen de sociale structuur, het dagelijks leven en de politieke organisatie van de Nederlandse Republiek.

Concept MappingVier hoekenRaadsvergadering
Wetenschap en Filosofie

Leerlingen bestuderen de wetenschappelijke vooruitgang (Huygens, Leeuwenhoek) en de filosofische ideeën van de Gouden Eeuw (Spinoza).

ExpertpanelOnderzoekskringLegpuzzelmethode
Slavernij en de Trans-Atlantische Handel

Leerlingen onderzoeken de rol van Nederland in de trans-Atlantische slavenhandel en de gevolgen voor Afrika en de koloniën.

DocumentenmysterieSocratisch gesprekCasusanalyse

08De Tijd van Pruiken en Revoluties

4 onderwerpen·1700 tot 1800 n.Chr.

De Verlichting, de Franse Revolutie en de Bataafse Republiek.

De Verlichting: Rede en Vooruitgang

Leerlingen bestuderen de ideeën van Verlichtingsfilosofen over vrijheid, gelijkheid en democratie en hun invloed op de samenleving.

Socratisch gesprekConcept MappingFilosofische stoelen
Absolutisme en de Franse Koningen

Leerlingen onderzoeken het absolutisme als regeringsvorm, met Lodewijk XIV als voorbeeld, en de spanningen met de Verlichtingsideeën.

RollenspelCasusanalyseVier hoeken
De Franse Revolutie

Leerlingen bestuderen de oorzaken, het verloop en de gevolgen van de Franse Revolutie, inclusief de idealen van vrijheid, gelijkheid en broederschap.

Tijdlijn-uitdagingFormeel debatDocumentenmysterie
De Bataafse Republiek en Napoleon

Leerlingen onderzoeken de invloed van de Franse Revolutie op Nederland, de vorming van de Bataafse Republiek en de Napoleontische tijd.

CasusanalyseConcept MappingLegpuzzelmethode