Skip to content
Bladeren per leerjaar: Klas 6 VWO

Nederland · SLO Kerndoelen en Eindtermen

Klas 6 VWO Meesterschap in Taal en Literatuur

Deze cursus bereidt leerlingen voor op het eindexamen door diepgaande tekstanalyse te combineren met academische schrijfvaardigheid en literatuurgeschiedenis. De focus ligt op kritische oordeelsvorming en het begrijpen van de maatschappelijke context van taal en tekst.

6 units·60 onderwerpen·Leeftijden 17-18

01De Kunst van het Overtuigen

11 onderwerpen·Argumentatieve Vaardigheden

Focus op retorica en de analyse van complexe betogende teksten ter voorbereiding op het centraal examen.

Overtuigen met Woorden: Mening en Argument

Leerlingen leren het verschil tussen een mening en een argument en oefenen met het formuleren van eenvoudige argumenten om anderen te overtuigen.

Denken-Delen-UitwisselenRollenspel
Sterke en Zwakke Argumenten

Leerlingen herkennen het verschil tussen sterke en zwakke argumenten en leren hoe ze hun eigen argumenten kunnen verbeteren.

Formeel debatCasusanalyse
Wat Zeg Je Echt? De Kern van een Boodschap

Leerlingen oefenen met het vinden van de belangrijkste boodschap in korte teksten en gesprekken, ook als deze niet direct wordt gezegd.

Socratisch gesprekDenken-Delen-Uitwisselen
Tekststructuren en Signaalwoorden

Leerlingen analyseren de functie van verschillende tekststructuren en signaalwoorden in complexe betogende teksten.

LegpuzzelmethodeConcept Mapping
Hoofdgedachte en Kernzinnen Identificeren

Leerlingen oefenen met het snel identificeren van de hoofdgedachte van alinea's en hele teksten, en het onderscheiden van kernzinnen.

Denken-Delen-UitwisselenCircuitmodel
Hoe Teksten Zijn Opgebouwd: Inleiding, Midden, Slot

Leerlingen herkennen de basisopbouw van informatieve en betogende teksten (inleiding, midden, slot) en begrijpen de functie van elk deel.

LegpuzzelmethodeConcept Mapping
Stelling Formuleren en Onderbouwen

Leerlingen oefenen met het formuleren van een heldere, beargumenteerbare stelling en het verzamelen van ondersteunend bewijs.

RAFT-schrijvenDenken-Delen-Uitwisselen
Argumenten en Tegenargumenten Balanceren

Leerlingen leren hoe ze hun eigen argumenten kunnen versterken door effectief in te gaan op tegenargumenten en deze te weerleggen.

Formeel debatFilosofische stoelen
Betrouwbaarheid van Bronnen Evalueren

Leerlingen ontwikkelen vaardigheden om de betrouwbaarheid, actualiteit en objectiviteit van bronnen kritisch te beoordelen.

DocumentenmysterieCasusanalyse
Duidelijk en Netjes Schrijven

Leerlingen leren hoe ze hun schrijfstijl kunnen aanpassen aan verschillende situaties, zoals een schoolopdracht of een brief aan de gemeente, met aandacht voor duidelijkheid en correct taalgebruik.

RAFT-schrijven
Bronnen Gebruiken en Vermelden

Leerlingen leren hoe ze informatie uit boeken en van internet kunnen gebruiken in hun eigen teksten en hoe ze de bronnen netjes kunnen vermelden.

CircuitmodelCasusanalyse

02Literatuur als Spiegel van de Tijd

11 onderwerpen·1100 tot 1800

Een chronologische en thematische verkenning van de Nederlandse literatuurgeschiedenis van de Middeleeuwen tot de Verlichting.

Verhalen van Vroeger: Sprookjes en Sagen

Leerlingen maken kennis met bekende sprookjes en sagen uit de Nederlandse en Europese traditie en bespreken de lessen die erin zitten.

Gallery Walk
Dierenverhalen met een Les: Fabels

Leerlingen lezen en bespreken fabels waarin dieren menselijke eigenschappen hebben en een wijze les vertellen.

Socratisch gesprekRollenspel
Verhalen Vertellen en Opschrijven

Leerlingen ontdekken hoe verhalen vroeger werden doorverteld en later werden opgeschreven, en wat het verschil is tussen mondelinge en geschreven verhalen.

Museumopstelling
De Tijd van Ontdekkingen: Nieuwe Ideeën in Boeken

Leerlingen maken kennis met de periode van de Renaissance en de nieuwe ideeën over de mens en de wereld die in boeken verschenen.

Gallery WalkConcept Mapping
De Gouden Eeuw: Het Dagelijks Leven in Verhalen

Leerlingen ontdekken hoe schrijvers in de Gouden Eeuw schreven over het dagelijks leven van gewone mensen en de belangrijke waarden van die tijd.

CasusanalyseLegpuzzelmethode
Toneelstukken van Vroeger: Vondel en Grote Verhalen

Leerlingen maken kennis met het werk van Joost van den Vondel en de manier waarop in zijn tijd toneelstukken werden gemaakt om belangrijke verhalen te vertellen.

RollenspelExpertpanel
Boeken voor Iedereen: De Opkomst van het Nederlands

Leerlingen ontdekken hoe de Nederlandse taal steeds belangrijker werd in boeken en hoe meer mensen konden lezen door de boekdrukkunst.

DocumentenmysterieGallery Walk
De Tijd van het Verstand: Leren door te Lezen

Leerlingen verkennen de periode van de Verlichting, waarin mensen geloofden in het verstand en boeken gebruikten om elkaar iets te leren.

Filosofische stoelenSocratisch gesprek
Nieuwe Soorten Boeken: Tijdschriften en Romans

Leerlingen maken kennis met de eerste tijdschriften en romans en ontdekken hoe deze nieuwe soorten boeken populair werden.

CasusanalyseLegpuzzelmethode
Kijken en Leren: De Wereld Begrijpen

Leerlingen ontdekken hoe mensen in de Verlichting de wereld probeerden te begrijpen door goed te kijken en te onderzoeken, en hoe dit terugkwam in verhalen.

Concept MappingWorld Café
Gevoelens in Boeken: De Kracht van Emotie

Leerlingen verkennen hoe schrijvers in de late Verlichting meer aandacht kregen voor gevoelens en emoties in hun verhalen.

De hete stoelRollenspel

03Modernisme en Maatschappijkritiek

11 onderwerpen·1800 tot 2000

Analyse van de negentiende en twintigste-eeuwse literatuur, met aandacht voor Romantiek, Realisme en de naoorlogse vernieuwing.

Romantiek: Gevoel, Natuur en Dromen

Leerlingen ontdekken de Romantiek, een periode waarin gevoelens, de schoonheid van de natuur en dromen over een betere wereld centraal stonden in verhalen en gedichten.

Gallery WalkCasusanalyse
Echte Verhalen: Realisme in Boeken

Leerlingen maken kennis met het Realisme, een stroming waarin schrijvers de werkelijkheid zo precies mogelijk wilden beschrijven, inclusief de minder mooie kanten.

Socratisch gesprekLegpuzzelmethode
Verhalen over Onrecht: Multatuli en 'Max Havelaar'

Leerlingen maken kennis met Multatuli en zijn beroemde boek 'Max Havelaar', waarin hij opkwam tegen onrecht en misstanden in de koloniën.

CasusanalyseFormeel debat
Nieuwe Dichtkunst: De Tachtigers

Leerlingen maken kennis met de 'Tachtigers', een groep dichters die vonden dat kunst vooral mooi moest zijn en vernieuwende gedichten schreven.

KrijtgesprekGallery Walk
Oorlog in Verhalen: De Eerste Wereldoorlog

Leerlingen onderzoeken hoe de Eerste Wereldoorlog, ondanks de Nederlandse neutraliteit, invloed had op de verhalen en gedichten van die tijd.

DocumentenmysterieCasusanalyse
De Tweede Wereldoorlog in Boeken

Leerlingen lezen fragmenten uit boeken over de Tweede Wereldoorlog en bespreken hoe schrijvers de oorlog en de gevolgen ervan beschrijven.

Fishbowl-discussieSocratisch gesprek
Vrijheid en Keuzes: Filosofie in Verhalen

Leerlingen maken kennis met het idee dat mensen vrij zijn om hun eigen keuzes te maken en daar verantwoordelijk voor zijn, zoals dat in sommige verhalen na de oorlog naar voren kwam.

Filosofische stoelenConcept Mapping
Nieuwe Vormen, Nieuwe Verhalen: Het Modernisme

Leerlingen ontdekken hoe schrijvers in het Modernisme experimenteerden met nieuwe manieren van vertellen en schrijven, en de traditionele regels doorbraken.

Hexagonaal denkenKrijtgesprek
Spelen met Verhalen: Postmodernisme

Leerlingen maken kennis met het Postmodernisme, een stroming waarin schrijvers graag speelden met verhalen, andere boeken gebruikten en de lezer lieten nadenken over wat echt is.

LegpuzzelmethodeSocratisch gesprek
Protest en Verandering: De Jaren '60 en '70 in Literatuur

Leerlingen onderzoeken hoe de maatschappelijke veranderingen en protestbewegingen van de jaren '60 en '70 terugkwamen in de literatuur.

GraffitimuurWorld Café
Migratieliteratuur en Meervoudige Identiteit

Leerlingen verkennen de opkomst van migratieliteratuur en de thematiek van meervoudige identiteit in de Nederlandse literatuur vanaf de late 20e eeuw.

CasusanalyseExpertpanel

04Taal als Machtsmiddel

9 onderwerpen·Taalbeheersing

Onderzoek naar de sociolinguïstische aspecten van het Nederlands en de invloed van taal op identiteit en beeldvorming.

Dialecten, Sociolecten en Straattaal

Leerlingen onderzoeken de rol van verschillende taalvariaties in de constructie van sociale identiteit en groepsbinding.

CasusanalyseWorld Café
Taal Kiezen: Wanneer Spreek Je Hoe?

Leerlingen onderzoeken hoe mensen hun taalgebruik aanpassen aan de situatie en de mensen met wie ze praten (bijvoorbeeld thuis, op school, met vrienden).

RollenspelDenken-Delen-Uitwisselen
De 'Juiste' Taal: Wat is Standaard Nederlands?

Leerlingen bespreken wat 'Standaard Nederlands' is en waarom het belangrijk is, maar ook dat er veel verschillende manieren zijn om Nederlands te spreken.

Formeel debatFilosofische stoelen
Framing en Woordkeuze in de Media

Leerlingen analyseren hoe specifieke woordkeuze en framingtechnieken de publieke opinie sturen in nieuwsberichten en politieke communicatie.

CasusanalyseGallery Walk
Metaforen en Beeldspraak als Overtuigingsmiddel

Leerlingen onderzoeken de kracht van metaforen en andere vormen van beeldspraak in het beïnvloeden van gedachten en emoties.

KrijtgesprekConcept Mapping
Desinformatie en Taalmanipulatie

Leerlingen analyseren de mechanismen achter de verspreiding van desinformatie en hoe taal wordt gemanipuleerd om misleiding te creëren.

DocumentenmysterieSimulatiespel
De Invloed van het Engels op het Nederlands

Leerlingen onderzoeken de 'verengelsing' van het Nederlands en de invloed hiervan op het lexicon, de grammatica en de taalcultuur.

Carrousel-brainstormFormeel debat
Digitale Communicatie en Taalverandering

Leerlingen analyseren hoe digitale communicatiemiddelen (social media, chat) de normen voor spelling, grammatica en stijl beïnvloeden.

GraffitimuurProjectonderwijs
Taal Verandert: Nieuwe Woorden en Oude Woorden

Leerlingen ontdekken dat taal altijd verandert, met nieuwe woorden die erbij komen en oude woorden die verdwijnen, en bespreken waarom dit gebeurt.

Carrousel-brainstormWorld Café

05Spreken met Impact

9 onderwerpen·Mondelinge Vaardigheid

Ontwikkeling van mondelinge vaardigheden voor academische presentaties en formele debatten.

Een Goede Presentatie Geven: De Basis

Leerlingen leren de basisstructuur van een presentatie: een duidelijke inleiding, een logisch middenstuk en een sterk slot.

Peer TeachingDenken-Delen-Uitwisselen
Non-verbale Communicatie en Presentatietechnieken

Leerlingen onderzoeken de rol van non-verbale communicatie (houding, gebaren, oogcontact) en stemgebruik bij het overbrengen van autoriteit en betrokkenheid.

RollenspelSimulatiespel
Omgaan met Vragen en Feedback

Leerlingen oefenen met het effectief beantwoorden van kritische vragen en het verwerken van feedback tijdens en na een presentatie.

ExpertpanelDe hete stoel
Inleiding tot Debattechnieken

Leerlingen maken kennis met de basisprincipes van formeel debatteren, zoals het formuleren van stellingen en het opbouwen van argumenten.

Formeel debatVier hoeken
Luistervaardigheid in Debatten

Leerlingen oefenen met actief luisteren en het identificeren van de kern van argumenten van tegenstanders in een debatsetting.

Fishbowl-discussieDenken-Delen-Uitwisselen
Slim Praten: Vragen Stellen en Je Punt Maken

Leerlingen oefenen met het stellen van vragen die de luisteraar aan het denken zetten en het gebruiken van duidelijke taal om hun punt te maken in een gesprek of presentatie.

RollenspelOefenrechtbank
Praten over Boeken: Je Leeservaring Delen

Leerlingen leren hoe ze over gelezen boeken kunnen praten, hun leeservaringen kunnen delen en uitleggen wat ze van een boek vonden.

Socratisch gesprekBewaar het laatste woord
Boeken Vergelijken: Wat Hebben Ze Gemeen?

Leerlingen oefenen met het vergelijken van verschillende boeken op basis van thema's, personages of de manier waarop het verhaal is verteld.

Hexagonaal denkenConcept Mapping
Wat Maakt een Boek Goed? Je Mening Onderbouwen

Leerlingen discussiëren over wat een boek 'goed' maakt en leren hun mening over de kwaliteit van een boek te onderbouwen met argumenten.

Filosofische stoelenWorld Café

06Synthese en Examentraining

9 onderwerpen·Examenvoorbereiding

Integratie van alle vaardigheden ter voorbereiding op het Centraal Examen en het afronden van het leesdossier.

Snel Lezen: Hoofdlijnen en Belangrijke Woorden

Leerlingen oefenen met technieken om snel door een tekst te gaan om de hoofdlijnen te vinden en belangrijke woorden te herkennen.

Denken-Delen-UitwisselenCircuitmodel
Meerkeuzevragen Slim Aanpakken

Leerlingen leren strategieën om meerkeuzevragen goed te beantwoorden, door goed te lezen en de beste optie te kiezen.

CasusanalyseSamenwerkend probleemoplossen
Samenvatten en Antwoordformulering

Leerlingen oefenen met het beknopt en accuraat samenvatten van teksten en het formuleren van complete en correcte antwoorden op open vragen.

RAFT-schrijvenPeer Teaching
Tijd Indelen: Slim Werken aan Toetsen

Leerlingen oefenen met het indelen van hun tijd tijdens toetsen en opdrachten, zodat ze alles afkrijgen en rustig kunnen werken.

SimulatiespelBesluitvormingsmatrix
Mijn Leesreis: Terugkijken op Boeken

Leerlingen kijken terug op de boeken die ze hebben gelezen en bespreken hoe hun smaak en ideeën over lezen zijn veranderd.

Concept MappingWalk and Talk
Boeken Verbinden: Thema's en Ideeën

Leerlingen oefenen met het vinden van overeenkomsten tussen de boeken die ze hebben gelezen, bijvoorbeeld in thema's, personages of boodschappen.

Gallery WalkHexagonaal denken
Een Boek dat Je Anders Liet Denken

Leerlingen kiezen een boek dat hun kijk op de wereld heeft veranderd of hen iets nieuws heeft geleerd, en leggen uit waarom.

Socratisch gesprekDe hete stoel
Actuele Debatten over Nederlandse Taal en Literatuur

Leerlingen onderzoeken en discussiëren over actuele maatschappelijke debatten die de Nederlandse taal en literatuur betreffen.

World CaféRaadsvergadering
Welke Boeken Lezen We? De Schoolboekenlijst

Leerlingen bespreken waarom bepaalde boeken op de leeslijst staan en denken na over welke boeken nog meer belangrijk kunnen zijn om te lezen.

Formeel debatFilosofische stoelen