Nederland · SLO Kerndoelen en Eindtermen
Klas 1 VWO De Wonderlijke Wereld van het Leven
Een diepgaande verkenning van de biologie voor VWO leerlingen, waarbij de focus ligt op wetenschappelijk onderzoek en systeemdenken. Leerlingen ontdekken de samenhang tussen cellen, organismen en ecosystemen door middel van experimenten en kritische analyse.
01De Basis van het Leven
Introductie in de biologie waarbij leerlingen leren werken met de microscoop en de kenmerken van levende wezens bestuderen.
Leerlingen verkennen de reikwijdte van de biologie en de belangrijkste onderzoeksvragen binnen dit vakgebied.
Leerlingen identificeren en bespreken de zeven kenmerken van het leven aan de hand van diverse voorbeelden.
Leerlingen onderzoeken de hiërarchische opbouw van het leven, van molecuul tot ecosysteem.
Leerlingen leren de basisprincipes van het werken met een lichtmicroscoop en maken eenvoudige preparaten.
Leerlingen identificeren de belangrijkste organellen in een dierlijke cel en beschrijven hun functies.
Leerlingen identificeren de specifieke organellen in een plantaardige cel en hun functies, en vergelijken deze met dierlijke cellen.
Leerlingen onderzoeken de functie van het celmembraan en de mechanismen van stofwisseling in en uit de cel.
Leerlingen begrijpen het proces van fotosynthese en het belang ervan voor alle levende wezens.
Leerlingen onderzoeken hoe cellen glucose afbreken om energie vrij te maken voor levensprocessen.
Leerlingen onderzoeken hoe cellen samenwerken om weefsels, organen en orgaanstelsels te vormen.
Leerlingen begrijpen het concept van homeostase en hoe organismen hun interne milieu reguleren.
Leerlingen leren de stappen van de wetenschappelijke methode en passen deze toe op een eenvoudig biologisch vraagstuk.
Leerlingen verkennen hoe biologische kennis wordt toegepast in technologie en maatschappij, zoals in de geneeskunde of landbouw.
02Voortplanting en Erfelijkheid
Onderzoek naar hoe leven wordt doorgegeven en hoe genetische variatie ontstaat binnen populaties.
Leerlingen onderzoeken de fasen van de celcyclus en het proces van mitose voor groei en herstel van weefsels.
Leerlingen begrijpen het proces van meiose en hoe het leidt tot de vorming van geslachtscellen met genetische variatie.
Leerlingen verkennen verschillende vormen van aseksuele voortplanting bij planten, dieren en micro-organismen.
Leerlingen onderzoeken de voortplantingsorganen van bloeiende planten en de processen van bestuiving en bevruchting.
Leerlingen bestuderen de voortplantingsorganen en processen bij dieren en de mens, inclusief bevruchting en vroege ontwikkeling.
Leerlingen maken kennis met de structuur van DNA en de rol ervan als drager van genetische informatie.
Leerlingen leren over genen, allelen, dominante en recessieve eigenschappen en eenvoudige erfelijkheidspatronen.
Leerlingen onderzoeken de oorzaken en gevolgen van mutaties en hun rol in het ontstaan van genetische diversiteit.
Leerlingen begrijpen dat het fenotype niet alleen door genen, maar ook door omgevingsfactoren wordt bepaald.
Leerlingen onderzoeken hoe het geslacht wordt bepaald en hoe eigenschappen gekoppeld aan de geslachtschromosomen worden overgeërfd.
Leerlingen leren stambomen analyseren om erfelijkheidspatronen te achterhalen en de rol van genetische counseling.
Leerlingen verkennen de principes en toepassingen van biotechnologie, inclusief genetische modificatie en klonen.
Leerlingen maken kennis met geavanceerde genbewerkingstechnieken zoals CRISPR-Cas9 en hun mogelijke impact.
03Ordening en Evolutie
Het classificeren van de enorme diversiteit aan leven en het begrijpen van de mechanismen achter verandering.
Leerlingen verkennen het concept van biodiversiteit en de verschillende niveaus waarop het voorkomt.
Leerlingen leren over het Linnaeaanse classificatiesysteem en de hiërarchie van taxonomische groepen.
Leerlingen bestuderen de kenmerken van prokaryoten en hun ecologische rol.
Leerlingen verkennen de diversiteit van protisten en schimmels en hun ecologische en economische belang.
Leerlingen bestuderen de kenmerken van planten, hun aanpassingen aan landleven en hun diversiteit.
Leerlingen verkennen de belangrijkste kenmerken en diversiteit van het dierenrijk, inclusief ongewervelden en gewervelden.
Leerlingen onderzoeken verschillende bewijzen voor evolutie, zoals fossielen, vergelijkende anatomie en moleculaire biologie.
Leerlingen begrijpen de principes van natuurlijke selectie en hoe deze leidt tot adaptatie en soortvorming.
Leerlingen onderzoeken verschillende soorten aanpassingen (morfologisch, fysiologisch, gedragsmatig) die organismen helpen overleven.
Leerlingen begrijpen hoe nieuwe soorten ontstaan door reproductieve isolatie en evolutionaire divergentie.
Leerlingen verkennen de belangrijkste mijlpalen in de evolutie van het leven, van de eerste cellen tot de mens.
Leerlingen bestuderen de evolutionaire geschiedenis van de mens en de kenmerken die ons uniek maken.
Leerlingen onderzoeken voorbeelden van snelle evolutie in de moderne tijd, zoals antibioticaresistentie en virale evolutie.
04Ecologie en Milieu
De interacties tussen organismen en hun omgeving, en de impact van de mens op natuurlijke evenwichten.
Leerlingen identificeren de biotische en abiotische factoren in een ecosysteem en hun onderlinge relaties.
Leerlingen construeren voedselketens en voedselwebben en analyseren de energiestroom door ecosystemen.
Leerlingen onderzoeken de koolstof- en stikstofkringloop en de rol van organismen hierin.
Leerlingen bestuderen de dynamiek van populaties en de interacties tussen soorten binnen een gemeenschap.
Leerlingen begrijpen het proces van ecologische successie en hoe ecosystemen zich in de loop van de tijd ontwikkelen.
Leerlingen onderzoeken de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering en de impact op ecosystemen en de mens.
Leerlingen onderzoeken de oorzaken van biodiversiteitsverlies en de inspanningen voor natuurbehoud.
Leerlingen begrijpen het concept van duurzaamheid en berekenen hun eigen ecologische voetafdruk.
Leerlingen onderzoeken verschillende vormen van milieuvervuiling (lucht, water, bodem) en hun impact.
Leerlingen verkennen methoden van natuurbeheer en projecten gericht op het herstellen van beschadigde ecosystemen.
Leerlingen discussiëren over ethische vraagstukken in de ecologie, zoals de balans tussen economie en natuur.