Nederland · SLO Kerndoelen en Eindtermen
Klas 3 VWO De Wereld van Atomen: Fundamenten van de Scheikunde
Deze cursus introduceert leerlingen in de wereld van materie en chemische veranderingen op microniveau. De focus ligt op het begrijpen van de relatie tussen de structuur van deeltjes en de waarneembare eigenschappen van stoffen in het dagelijks leven.

01Stoffen en Mengsels
Een verkenning van de eigenschappen van zuivere stoffen en de technieken om mengsels te scheiden op basis van verschil in stofeigenschappen.
Leerlingen identificeren waarneembare stofeigenschappen en categoriseren stoffen op basis hiervan.
Leerlingen beschrijven de drie aggregatietoestanden en de overgangen daartussen met behulp van het deeltjesmodel.
Leerlingen onderscheiden zuivere stoffen van mengsels en classificeren mengsels als homogeen of heterogeen.
Leerlingen passen filtratie en decanteren toe om vaste stoffen van vloeistoffen te scheiden.
Leerlingen voeren destillatie en indampen uit om opgeloste stoffen of vloeistoffen met verschillende kookpunten te scheiden.
Leerlingen onderzoeken de principes van chromatografie en extractie voor het scheiden van complexe mengsels.
Leerlingen onderzoeken de maximale hoeveelheid stof die in een oplosmiddel kan oplossen bij een gegeven temperatuur.
Leerlingen berekenen de concentratie van oplossingen in gram per liter en massapercentage.

02Chemische Reacties
Onderzoek naar de blijvende verandering van stoffen en de wetten die bepalen hoe reacties verlopen.
Leerlingen onderscheiden fysische processen van chemische reacties op basis van stofverandering en energie-effecten.
Leerlingen passen de wet van behoud van massa toe op chemische reacties en verklaren de implicaties ervan.
Leerlingen classificeren reacties als exotherm of endotherm op basis van energie-uitwisseling met de omgeving.
Leerlingen onderzoeken hoe temperatuur, concentratie, verdelingsgraad en katalysatoren de reactiesnelheid beïnvloeden.
Leerlingen verklaren de functie van een katalysator en het concept van activeringsenergie.
Leerlingen bestuderen volledige en onvolledige verbrandingen en de producten die daarbij ontstaan.

03Bouwstenen van Materie
Een duik in de atoomtheorie en de organisatie van elementen in het Periodiek Systeem.
Leerlingen volgen de ontwikkeling van atoommodellen, van Dalton tot Rutherford, en de experimenten die daartoe leidden.
Leerlingen leren over de verdeling van elektronen in schillen rond de atoomkern en het belang van de buitenste schil.
Leerlingen identificeren protonen, neutronen en elektronen en hun eigenschappen (lading, massa, locatie).
Leerlingen gebruiken atoomnummer en massagetal om het aantal subatomaire deeltjes in een atoom te bepalen.
Leerlingen begrijpen de ordening van elementen in groepen en perioden en de betekenis hiervan.
Leerlingen classificeren elementen als metalen, niet-metalen of metalloïden en beschrijven hun algemene eigenschappen.
Leerlingen verklaren de stabiliteit van edelgassen en de neiging van andere elementen om een edelgasconfiguratie te bereiken.
Leerlingen begrijpen dat isotopen atomen zijn van hetzelfde element met een verschillend aantal neutronen en daardoor een verschillende massa.

04Bindingen en Structuren
Hoe atomen zich aan elkaar binden om moleculen en zouten te vormen, en hoe dit de stofeigenschappen bepaalt.
Leerlingen verklaren de vorming van atoombindingen tussen niet-metalen door het delen van elektronen om een stabiele configuratie te bereiken.
Leerlingen relateren de eigenschappen van moleculaire stoffen aan de zwakke vanderwaalskrachten tussen moleculen.
Leerlingen verklaren de vorming van ionen door elektronenoverdracht en de elektrostatische aantrekking in ionbindingen.
Leerlingen beschrijven de structuur van ionroosters en relateren deze aan de eigenschappen van zouten.
Leerlingen verklaren de unieke eigenschappen van metalen door de aanwezigheid van een 'elektronenzee'.
Leerlingen onderzoeken de samenstelling en voordelen van legeringen ten opzichte van zuivere metalen.

05Rekenen in de Chemie
De introductie van de mol als centrale eenheid voor het kwantificeren van chemische reacties.
Leerlingen vertalen beschreven chemische reacties naar formele reactievergelijkingen met correcte formules.
Leerlingen passen de wet van behoud van atomen toe om reactievergelijkingen kloppend te maken.

06Chemie en Duurzaamheid
De toepassing van chemische kennis op maatschappelijke uitdagingen zoals energie en milieu.
Leerlingen vergelijken fossiele brandstoffen met duurzame alternatieven op basis van energiedichtheid en milieu-impact.
Leerlingen onderzoeken de productie, opslag en toepassing van waterstof als schone brandstof.
Leerlingen onderzoeken hoe chemische processen duurzamer kunnen worden gemaakt door bijvoorbeeld minder afval te produceren of minder gevaarlijke stoffen te gebruiken.
Leerlingen onderzoeken de rol van chemie in het sluiten van materiaalkringlopen en het bevorderen van recycling.
Leerlingen vergelijken traditionele plastics met bioplastics en bespreken de voor- en nadelen van biologische afbreekbaarheid.
Leerlingen introduceren de pH-schaal en meten de pH van alledaagse stoffen.
Leerlingen onderzoeken de oorzaken en gevolgen van zure regen en de verzuring van ecosystemen.
Leerlingen bestuderen de chemie van oceanische verzuring en de impact op mariene organismen.